Europese stroom wordt goedkoper, maar blijft duur
Huishoudens betaalden in de eerste helft van 2026 gemiddeld 2,2 procent minder voor elektriciteit, terwijl Duitsland en België tot de duurste landen behoren.
De gemiddelde elektriciteitsprijs voor huishoudens in de Europese Unie daalde in de eerste helft van 2026 naar €0,28 per kilowattuur, tegen €0,29 in de tweede helft van 2025. Eurostat publiceerde de cijfers vrijdag; volgens het statistiekbureau liggen de prijzen nog boven het niveau van vóór de energiecrisis.
Wat er gebeurde
De daling van 2,2 procent is een vergelijking tussen twee halfjaren en betreft de eindprijs voor huishoudens, inclusief belastingen en heffingen. Het is dus geen groothandelsprijs en ook geen maatstaf voor de winst van energieleveranciers. Eurostat meldt dat belastingen en heffingen 28,4 procent van de rekening uitmaakten, tegen 28,9 procent in de tweede helft van 2025. Het lagere aandeel van belastingen en heffingen verklaart op zichzelf nog niet waardoor de totale prijs daalde.
De Europese gemiddelden verbergen grote verschillen. Volgens de landenvergelijking van Eurostat was Ierland met €0,39 per kilowattuur het duurst. Duitsland en België volgden met €0,36. Hongarije was met €0,11 het goedkoopst; Malta en Bulgarije kwamen uit op €0,13. Eurostat publiceert in het nieuwsbericht geen afzonderlijk Nederlands bedrag, waardoor uit deze publicatie niet valt af te leiden hoeveel Nederlandse huishoudens precies betaalden.
De cijfers in perspectief
De vergelijking met de vorige helft van het jaar is gunstig, maar Eurostat waarschuwt dat de prijzen ruim boven het niveau van vóór de energiecrisis van 2022 liggen. De bekendmaking bevat geen prognose voor de tweede helft van 2026. Ook is het gemiddelde geen rekeningvoorbeeld: een huishouden met een variabel contract, een warmtepomp of een hoog verbruik kan veel sterker afwijken.
Voor huishoudens betekent €0,01 per kilowattuur bij een jaarverbruik van 2.500 kilowattuur ongeveer €25 verschil, vóór vaste kosten en belastingen. Bij een daling van €0,01 zou dat dus circa €25 per jaar schelen. Dat rekenvoorbeeld gebruikt het Europese gemiddelde en zegt niet wat een Nederlandse consument werkelijk betaalt. Voor bedrijven kunnen elektriciteitsprijzen via productiekosten, transport en gekoelde opslag doorwerken in prijzen. De huishoudelijke tarieven geven geen uitsluitsel over hun inkoopkosten.
De ontwikkeling verschilt bovendien sterk per land. Tussen de eerste helft van 2025 en de eerste helft van 2026 stegen de prijzen in Roemenië met 51,6 procent en in Ierland met 19,8 procent, terwijl Denemarken 31,7 procent goedkoper werd. Deze verschillen laten op zichzelf niet zien hoeveel nationale belastingen, contracten, netkosten en steunmaatregelen bijdragen naast de internationale energieprijs.
Waarom dit ertoe doet
De lagere gemiddelde stroomprijs kan bij gelijk verbruik de kosten voor huishoudens verlagen en zo hun koopkracht ondersteunen. Tegelijk blijft de verdeling ongelijk: een Europees gemiddelde zegt weinig over mensen in landen met hoge prijzen of over huishoudens die een groot deel van hun inkomen aan energie besteden. Verschillen in elektriciteitskosten kunnen ook de concurrentiekracht van de Europese industrie beïnvloeden, maar deze huishoudelijke tarieven tonen de kosten voor energie-intensieve sectoren niet.
Het volgende relevante moment is een nieuwe Eurostat-publicatie over de tweede helft van 2026. Tot die tijd is de belangrijkste conclusie beperkt maar duidelijk: de Europese energierekening beweegt omlaag, maar het prijsniveau van vóór de crisis is nog niet teruggekeerd.
De vraag achter het nieuws
Wie profiteert? Huishoudens kunnen profiteren als hun eigen tarief daalt. Over de tarieven voor bedrijven zeggen deze cijfers niets. Hoe duurzaam is het herstel? Dat blijft onzeker: Eurostat meldt een daling ten opzichte van het vorige halfjaar, maar de publicatie bevat geen vooruitblik en laat grote nationale verschillen zien. De cijfers tonen dus wel een lagere gemiddelde stroomprijs, maar niet de conclusie dat energie voor iedereen weer goedkoop is.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De gemiddelde EU-prijs met 2,2 procent tot €0,28 per kilowattuur.
- Het aandeel van belastingen en heffingen daalde licht naar 28,4 procent.
▼ Zorgpunten
- De prijs ligt nog boven het niveau van vóór de energiecrisis van 2022.
- De verschillen tussen landen zijn groot: van €0,11 in Hongarije tot €0,39 in Ierland.
Kritische noot
Het cijfer betreft een halfjaar-gemiddelde voor huishoudelijke eindprijzen, niet de groothandelsmarkt of een gemiddelde Nederlandse rekening. Eurostat geeft geen prognose en de publicatie toont grote nationale verschillen.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Een daling van €0,01 per kilowattuur zou bij 2.500 kilowattuur verbruik ongeveer €25 per jaar schelen, vóór vaste kosten.
- Ondernemers
- Lagere stroomprijzen kunnen productiekosten en energierekeningen verlichten, maar de uitwerking verschilt sterk per land en contract.
- Overheid
- Het lagere aandeel van belastingen en heffingen beperkt de directe bijdrage aan de eindprijs.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De kerncijfers en vergelijkingen komen rechtstreeks uit de Eurostat-publicatie. De tekst maakt duidelijk welke gegevens Eurostat niet publiceert en vermijdt een Nederlandse prijsinschatting.
- Bevestigd De gemiddelde EU-elektriciteitsprijs daalde van €0,29 naar €0,28 per kilowattuur. — Eurostat vergelijkt de tweede helft van 2025 met de eerste helft van 2026.
- Bevestigd Belastingen en heffingen waren goed voor 28,4 procent van de eindprijs. — Eurostat noemt een daling vanaf 28,9 procent.
- Bevestigd Duitsland en België behoorden met €0,36 per kilowattuur tot de duurste landen. — Dit staat in de nationale vergelijking van Eurostat.