Vector Economie

Kabinet past belastingplan aan voor extra koopkracht

De wijzigingen moeten steun in de Tweede en Eerste Kamer vergroten, maar maken het pakket politiek niet vanzelf uitvoerbaar.

Het kabinet heeft dinsdag nieuwe aanpassingen aan het Belastingplan 2027 en box 3 vastgesteld. Premier Rob Jetten zegt dat het pakket de koopkracht verder moet verbeteren, terwijl het kabinet nog steeds afhankelijk is van oppositiepartijen voor een meerderheid.

Wat er gebeurde

Na een extra ministerraad presenteerde het kabinet wijzigingen aan het belastingplan voor 2027. Volgens premier Jetten zijn extra investeringen in koopkracht en veiligheid toegevoegd. De aanpassingen zijn niet alleen financieel van aard: ze moeten ook tegemoetkomen aan voorwaarden van oppositiefracties die nodig zijn om het pakket door de Tweede en Eerste Kamer te krijgen.

De kern van het oorspronkelijke plan blijft herkenbaar. Het kabinet had voor 2027 een koopkrachtpakket van €1,5 miljard aangekondigd. Daarin zitten onder meer een verhoging van de arbeidskorting met €173 en een verlaging van de tarieven in de eerste en tweede belastingschijf met 0,06 procentpunt. Het doel daarvan is vooral werkenden en lagere en middeninkomens te ondersteunen.

De maatregel voor sierteelt is juist politiek teruggedraaid of uitgesteld. Het oorspronkelijke voorstel was om bloemen, planten en bloembollen vanaf 2028 niet langer onder het btw-tarief van 9 procent te laten vallen, maar onder het algemene tarief van 21 procent. De regering motiveerde dat met een evaluatie waaruit zou blijken dat vooral hogere inkomens van het lage tarief profiteren. Volgens de berichtgeving van dinsdag wordt de verhoging uitgesteld.

De cijfers in perspectief

De €1,5 miljard is een begrotingsbedrag en geen bedrag dat ieder huishouden rechtstreeks ontvangt. De arbeidskorting werkt alleen voor mensen met arbeidsinkomen; gepensioneerden en mensen zonder inkomen uit werk profiteren er niet op dezelfde manier van. Een verlaging van belastingtarieven kan het besteedbare inkomen verhogen, maar het precieze effect hangt af van inkomen, aftrekposten, toeslagen en huishoudsamenstelling.

De regering presenteerde het pakket op Prinsjesdag als een verbetering van de doorsnee-koopkracht met 0,2 procentpunt ten opzichte van de eerdere raming. Dat is een gemiddelde. Het zegt niet hoeveel de portemonnee van een individueel huishouden verandert en evenmin hoe de verdeling tussen werkenden, uitkeringsgerechtigden, ouderen en mensen met vermogen uitpakt.

De btw-discussie laat ook zien dat belastingbeleid niet alleen over koopkracht gaat. Een verhoging van 9 naar 21 procent maakt een product bij volledige doorberekening duurder. Bij een product van €100 exclusief btw stijgt de consumentenprijs van €109 naar €121. Dat is €12 meer, maar de uiteindelijke prijs hangt af van marges, concurrentie en de vraag of verkopers de verhoging volledig doorgeven.

Waarom het plan politiek kwetsbaar blijft

Het kabinet heeft geen vaste meerderheid in beide Kamers. Daardoor kan een maatregel die budgettair logisch lijkt, toch stranden als oppositiepartijen de verdeling onrechtvaardig vinden of bezwaar maken tegen de dekking. De aanpassingen zijn daarom ook een onderhandeling over macht: het kabinet probeert het pakket inhoudelijk overeind te houden en tegelijk voldoende steun te verzamelen.

Box 3 vormt daarbij een apart risico. Het kabinet werkt aan een stelsel dat vermogen meer op werkelijk rendement moet belasten. De precieze invoering en dekking zijn nog onderdeel van het politieke proces. Uitstel kan uitvoeringsproblemen voorkomen, maar verlengt ook de periode waarin belastingplichtigen en de Belastingdienst met tijdelijke regels moeten werken.

Onzekerheid over btw-tarieven kan voor ondernemers aanleiding zijn om prijzen, contracten en begrotingen opnieuw te bekijken. Ook sierteeltbedrijven kunnen daarmee te maken krijgen. Voor de overheid betekent elk uitstel bovendien dat een beoogde opbrengst later of niet binnenkomt.

Wie het raakt

Werkenden kunnen via de arbeidskorting en lagere tarieven meer netto-inkomen overhouden. Huishoudens die vooral afhankelijk zijn van uitkeringen, pensioenen of vermogen merken vooral de andere onderdelen van het koopkrachtpakket. Om de gevolgen voor afzonderlijke huishoudens te beoordelen, is ook de verdeling van de koopkrachteffecten nodig.

Duidelijkheid over tarieven en ingangsdata kan bedrijven helpen bij hun planning. Zolang de Kamerbehandeling loopt, zijn de definitieve tarieven en ingangsdata niet volledig zeker. De Eerste Kamer stemt pas later over het pakket. Tot die tijd blijft het verschil bestaan tussen kabinetsvoornemens, aangenomen wetgeving en regels die daadwerkelijk vanaf 1 januari 2027 gelden.

De vraag achter het nieuws

De vraag is of extra koopkrachtmaatregelen opwegen tegen de politieke en budgettaire onzekerheid. Feitelijk staat vast dat het kabinet het pakket heeft aangepast en dat het koopkracht wil ondersteunen. Onzeker blijft welke onderdelen uiteindelijk de parlementaire behandeling overleven. Het volgende beslissende moment is het debat en zijn de stemmingen over het Belastingplan 2027 in de Tweede en daarna de Eerste Kamer.

← Terug naar de voorpagina