Vector Economie

Meer winst verandert KLM’s moeilijke rekensom niet

De luchtvaartmaatschappij verbetert haar resultaat, maar hoge kosten en een kwetsbare operatie dwingen tot een reorganisatie van bijna vijfduizend posities.

KLM heeft in het derde kwartaal van 2026 meer bedrijfsresultaat geboekt dan een jaar eerder, maar grijpt tegelijk fors in. Bijna vijfduizend posities worden anders georganiseerd, overgedragen of geschrapt. Dat laat zien waarom winstgroei bij een luchtvaartmaatschappij niet automatisch betekent dat de financiële basis gezond is.

Wat er gebeurde

KLM rapporteerde over het derde kwartaal een bedrijfsresultaat van €458 miljoen, €106 miljoen meer dan in hetzelfde kwartaal van 2025. Over de eerste negen maanden kwam het resultaat uit op €526 miljoen, tegen €328 miljoen een jaar eerder. De omzet steeg in die periode met ruim 9 procent naar €10,9 miljard, terwijl de capaciteit met 4,3 procent toenam. KLM noemt dit nominale bedragen: die zeggen hoeveel geld er binnenkwam en overbleef, niet hoeveel de koopkracht of productiviteit in reële termen verbeterde.

Toch kondigde KLM dezelfde dag een ingreep aan die bijna 15 procent van de posities raakt. Volgens KLM worden ongeveer 5.000 functies als volgt gereorganiseerd: circa 1.250 posities bij KLM Catering Services zijn al overgedragen aan gategroup, ongeveer 800 functies bij Ground Services kunnen naar externe dienstverleners gaan en 2.000 functies worden overgebracht naar Air France-KLM. Daarnaast verdwijnen volgens KLM door structurele productiviteitsverbeteringen ongeveer 1.000 posities bij KLM zelf. Het bedrijf zegt gedwongen ontslagen zo veel mogelijk te willen vermijden via natuurlijk verloop, vrijwillige vertrekregelingen en herplaatsing.

De cijfers in perspectief

De verbetering is groot in verhouding tot het resultaat van vorig jaar: het operationele resultaat over negen maanden steeg met €198 miljoen, ofwel ruim 60 procent ten opzichte van €328 miljoen. De omzet nam sneller toe dan de capaciteit: ruim 9 procent tegenover 4,3 procent. Dat wijst op hogere opbrengsten per beschikbare capaciteitseenheid, maar het persbericht geeft geen volledige reeks waarmee de ontwikkeling van de marge kan worden nagerekend.

KLM benadrukt dat het derde kwartaal traditioneel het sterkste kwartaal is. Dat maakt het resultaat minder geschikt als maatstaf voor een gemiddeld kwartaal. Een sterk zomerkwartaal hoeft niet representatief te zijn voor de rest van het jaar. De onderneming zegt daarom dat zelfs in deze gunstige periode de winstmarge te laag blijft om noodzakelijke investeringen in klanten, medewerkers en operatie te financieren. KLM mikt op een structurele marge van ruim 8 procent voor een financieel gezonde toekomst, maar publiceert in het bericht geen actuele marge voor het derde kwartaal.

De cijfers zijn bovendien aangepast aan IFRS 18, de nieuwe rapportagestandaard die KLM al vanaf de halfjaarcijfers toepast. De vergelijkende cijfers over 2025 zijn daarom achteraf aangepast. KLM zegt dat het nieuwe adjusted operating profit in grote lijnen vergelijkbaar is met de eerder gebruikte maatstaf, maar de wijziging kan de vergelijking over meerdere jaren bemoeilijken.

Waarom de winst niet genoeg is

Het mechanisme is eenvoudig maar belangrijk: omzet en winst kunnen stijgen terwijl de onderneming structureel kwetsbaar blijft als de kosten, investeringsbehoefte en operationele risico’s sneller oplopen. KLM noemt de brandstofkosten, de hoge Nederlandse kostenbasis en de kwetsbaarheid van de operatie. Volgens het bedrijf drukken ook hogere havengelden op Schiphol de Nederlandse activiteiten. Volgens KLM waren bij Passage de opbrengsten hoger, maar annuleringen van vluchten van en naar het Midden-Oosten en hogere brandstofkosten beperkten het resultaat.

Daar komt concurrentiedruk bij. Transavia staat volgens KLM financieel onder druk door felle concurrentie op vakantiebestemmingen, hoge brandstofkosten en operationele problemen. Volgens KLM profiteerde Cargo juist van extra capaciteit en stabiele uitvoering. Volgens KLM verbeterde Engineering & Maintenance het financiële resultaat, maar tekorten in de wereldwijde toeleveringsketen blijven het onderhoud van vliegtuigen bemoeilijken. Die beschrijvingen geven nog geen volledige verdeling van de winst over de onderdelen.

Het verbeterprogramma Back on Track heeft volgens KLM inmiddels €750 miljoen opgebracht. KLM beschrijft dat bedrag als een cumulatieve opbrengst van het programma, geen extra winst van alleen het derde kwartaal. Volgens het bedrijf bestaat de strategie uit kostenbesparingen, productiviteitsverbetering en het anders organiseren van werk. KLM zegt dat minimaal 8 procent structurele productiviteitsverbetering in 2028 nodig is, gecombineerd met zeer gematigde loonontwikkeling.

Wie het raakt

Voor werknemers is ook van belang hoe de aangekondigde maatregelen worden verdeeld. Een deel van het werk verhuist naar andere bedrijven of naar Air France-KLM; een ander deel verdwijnt door productiviteitsmaatregelen. Dat kan voor individuele werknemers alsnog gevolgen hebben, ook als het bedrijf collectieve gedwongen ontslagen probeert te vermijden. Nieuwe cao-afspraken kunnen daarbij een rol spelen.

Voor klanten kan de ingreep op termijn betekenen dat KLM processen goedkoper en eenvoudiger uitvoert. Dat kan de financiële positie verbeteren, maar uitbesteding en personeelsreductie kunnen ook de operationele weerbaarheid aantasten als kennis of capaciteit verloren gaat. KLM noemt de operatie zelf al kwetsbaar. De gevolgen voor Schiphol, toeleveranciers en regionale werkgelegenheid hangen mede af van de vraag of activiteiten daadwerkelijk uit Nederland verdwijnen.

Voor beleggers verklaart de combinatie van betere kwartaalcijfers en ingrepen waarom het aandeel Air France-KLM volgens ANP donderdag ongeveer 12,5 procent hoger stond. Die koersreactie weerspiegelt het marktoordeel over de verwachte verbetering van de financiële positie, maar bewijst niet dat de reorganisatie al geslaagd is. De beurs reageert op de combinatie van hogere winst, kostenbesparingen en de verwachting dat het management harder ingrijpt.

De vraag achter het nieuws

De kernvraag is of KLM met structureel lagere kosten tegelijk voldoende kwaliteit en capaciteit kan behouden om in Nederland een internationaal netwerk te blijven aanbieden. Of dat lukt, is nog onzeker. De winst en omzet verbeteren, maar de onderneming zegt zelf dat het resultaat in het sterkste kwartaal onvoldoende is voor noodzakelijke investeringen. De uitvoering van de reorganisatie, eventuele nieuwe cao-afspraken en de resultaten over het vierde kwartaal kunnen meer duidelijkheid geven over de vraag of de hogere winst aanhoudt.

← Terug naar de voorpagina