Zonnepanelen kunnen financieel minder aantrekkelijk worden
Nu het einde van salderen nadert, krijgen huishoudens meer te maken met terugleverkosten en een lagere waarde van zonnestroom.
Huishoudens met zonnepanelen kunnen hun energierekening onder druk zien komen doordat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. Omroep West meldde zondag dat de onzekerheid daarover bij bezitters tot onrust leidt; de ACM bevestigt dat terugleverkosten kunnen blijven bestaan en soms hoger zijn dan de vergoeding voor teruggeleverde stroom.
Wat er gebeurde
De directe aanleiding is de naderende overgang naar het nieuwe systeem voor zonnestroom. Omroep West beschreef zondag hoe bezitters van zonnepanelen zich voorbereiden op hogere of anders opgebouwde energiekosten. De berichtgeving gaat niet over één nieuw landelijk tarief, maar over de gevolgen van het aflopen van salderen en over de manier waarop leveranciers de rekening voor klanten met zonnepanelen inrichten.
De ACM maakt op haar consumentenpagina duidelijk dat de wettelijke salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Salderen betekent dat een huishouden teruggeleverde elektriciteit op jaarbasis mag wegstrepen tegen het eigen verbruik. Vanaf 2027 kan die verrekening niet meer op de oude wettelijke manier plaatsvinden. Een leverancier kan die datum niet uitstellen, al kan een lopend contract volgens de ACM onder voorwaarden nog een contractueel recht op salderen bevatten.
De cijfers in perspectief
De ACM noemt geen landelijk gemiddeld bedrag waarmee de energierekening voor zonnepaneelbezitters stijgt. Dat is belangrijk: de uitkomst hangt af van het verbruik, de hoeveelheid opgewekte stroom, het moment waarop stroom wordt gebruikt, het contract en de terugleverkosten van de leverancier. Een huishouden dat veel zonnestroom direct zelf gebruikt, heeft een andere rekening dan een huishouden dat vooral overdag teruglevert en ’s avonds stroom afneemt.
De vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit blijft niet volledig vrij. Volgens de ACM moet de leverancier tot 1 januari 2030 minstens 50 procent van het leveringstarief zonder energiebelasting en btw vergoeden. Daartegenover kunnen leveranciers terugleverkosten rekenen aan klanten met zonnepanelen. De ACM waarschuwt expliciet dat deze kosten soms hoger kunnen uitvallen dan de vergoeding voor de teruggeleverde elektriciteit.
Een belangrijk verschil met salderen is dus het moment van waardering. Zelf opgewekte stroom die direct in huis wordt gebruikt, hoeft niet eerst aan de leverancier te worden verkocht. Stroom die op zonnige momenten wordt teruggeleverd, krijgt een vergoeding en kan daarnaast kosten veroorzaken. Daardoor wordt het financieel aantrekkelijker om verbruik, zoals het laden van een auto of het draaien van een warmtepomp, zoveel mogelijk naar momenten van eigen productie te verschuiven. Hoeveel een huishouden daarmee kan besparen, hangt af van de mogelijkheden om het eigen verbruik te verschuiven.
Wie het raakt
Voor huishoudens verandert vooral de vergelijking tussen de waarde van een kilowattuur zelfgebruik en een kilowattuur teruglevering. De rekening kan hoger worden, maar niet noodzakelijk voor iedereen in dezelfde mate. De ACM schrijft dat leveranciers verbruik en teruglevering moeten uitsplitsen in de periode tot en met 31 december 2026 en de periode vanaf 1 januari 2027. Dat moet voorkomen dat de overgang op de jaarafrekening onzichtbaar blijft.
Voor energieleveranciers betekent het einde van salderen een andere administratieve en commerciële inrichting van contracten. Volgens de ACM mogen zij kosten die samenhangen met teruglevering bij dezelfde klantengroep in rekening brengen, maar de ACM verlangt dat voorwaarden begrijpelijk zijn. Worden de voorwaarden van een doorlopend contract gewijzigd, dan moet volgens de ACM duidelijk in het bestaande contract staan waarom dat mag. In bepaalde gevallen kan de consument kosteloos overstappen.
Voor de zonnepanelenmarkt is de verandering dubbel. Minder aantrekkelijke teruglevering kan de terugverdientijd van nieuwe panelen verlengen en de vraag naar batterijen, energiemanagement en direct eigen verbruik vergroten. Tegelijk blijft zelf opgewekte elektriciteit waardevol wanneer die direct wordt gebruikt. De terugverdientijd hangt onder meer af van het contract, de terugleverkosten en het directe eigen verbruik.
De vraag achter het nieuws
De vraag is of het einde van salderen de energietransitie afremt of vooral het gedrag rond zonnestroom verandert. Vaststaat dat de wettelijke regeling op 1 januari 2027 stopt en dat terugleverkosten mogelijk blijven. Niet vaststaat hoeveel de rekening van een individueel huishouden stijgt. Het volgende praktische moment is de eerste jaarafrekening waarin verbruik en teruglevering over 2026 en 2027 afzonderlijk zichtbaar moeten zijn.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Huishoudens houden volgens de ACM recht op een vergoeding voor teruggeleverde stroom van minimaal 50 procent van het kale leveringstarief tot 2030.
- Direct eigen verbruik van zonnestroom blijft buiten de verkoop aan de leverancier en kan daardoor waardevol blijven.
▼ Zorgpunten
- De ACM waarschuwt dat terugleverkosten soms hoger kunnen zijn dan de vergoeding.
- De gevolgen voor de energierekening kunnen per huishouden verschillen door het contract, het verbruik en de hoeveelheid teruggeleverde stroom.
Kritische noot
De energierekening kan voor sommige huishoudens stijgen; een stijging voor alle huishoudens staat niet vast. De rekening hangt af van contract, verbruik, teruglevering en timing.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Bezittingen van zonnepanelen krijgen vanaf 2027 een andere afrekening en moeten meer letten op vergoeding, terugleverkosten en eigen verbruik.
- Ondernemers
- Energieleveranciers moeten contracten en facturen aanpassen; installateurs kunnen meer vraag zien naar oplossingen voor opslag en direct eigen verbruik.
- Overheid
- De overheid moet toezien op begrijpelijke contractvoorwaarden en de uitvoering van de overgang naar het nieuwe systeem.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De wettelijke salderingsregeling stopt op 1 januari 2027.
- Leveranciers mogen terugleverkosten rekenen aan klanten met zonnepanelen.
- De ACM schrijft een minimale vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit voor tot 1 januari 2030.
Links
Argumenten: De overgang mag huishoudens die in zonnepanelen hebben geïnvesteerd niet onverwacht met een veel lagere opbrengst opzadelen; voorspelbaarheid en bescherming van consumenten moeten zwaarder wegen.
Waarden: Betaalbaarheid, bescherming van burgers en een eerlijke verdeling van de kosten van de energietransitie.
Gevolgen: Zonder aanvullende waarborgen kunnen vooral huishoudens met minder geld worden ontmoedigd om te verduurzamen.
Midden
Argumenten: Salderen was een tijdelijke regeling die moet worden vervangen door een systeem dat rekening houdt met netkosten, marktprijzen en direct eigen verbruik.
Waarden: Stapsgewijze hervorming, transparante contracten en uitvoerbaarheid.
Gevolgen: De overgang moet controleerbaar blijven via duidelijke jaarafrekeningen en begrijpelijke tarieven.
Rechts
Argumenten: Huishoudens met zonnepanelen moeten meer van hun eigen net- en systeemkosten dragen in plaats van die kosten bij andere klanten neer te leggen.
Waarden: Kostendekkendheid, eigendomsrechten en een beperkte rol van de overheid in prijszetting.
Gevolgen: Een marktgerichter systeem kan energieleveranciers financieel gezonder maken, maar verlaagt mogelijk de aantrekkelijkheid van nieuwe zonne-installaties.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De wettelijke einddatum van salderen, de minimale vergoeding en de regels voor terugleverkosten zijn rechtstreeks gecontroleerd bij de ACM. De actuele berichtgeving over onrust is afkomstig uit een openbare samenvatting van Omroep West; bedragen voor individuele huishoudens zijn niet als feit gepresenteerd.
- Bevestigd De wettelijke salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. — ACM ConsuWijzer noemt deze datum expliciet.
- Bevestigd De vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit bedraagt tot 2030 minimaal 50 procent van het leveringstarief zonder belastingen. — Vermeld op de ACM-consumentenpagina.
- Bevestigd Terugleverkosten kunnen hoger uitvallen dan de vergoeding. — De ACM waarschuwt hiervoor letterlijk op de geraadpleegde pagina.
- Bevestigd Leveranciers moeten verbruik en teruglevering rond de jaargrens van 2027 splitsen. — ACM ConsuWijzer vermeldt de uitsplitsing tot en vanaf 1 januari 2027.
- Bevestigd Omroep West meldde op 8 november onrust onder bezitters van zonnepanelen. — Openbare samenvatting van de Omroep West-publicatie is dezelfde dag gepubliceerd.
Noot van de redactie
De ACM bevestigt de wettelijke overgang en de regels rond vergoeding en terugleverkosten. Er is geen betrouwbare landelijke raming gevonden voor de gemiddelde rekeningstijging; daarom zijn individuele bedragen en algemene terugverdientijden bewust niet genoemd.Bronnen
- Salderen en terugleveren — ACM ConsuWijzer
- Rekening omhoog voor mensen met zonnepanelen, energiepaniek slaat toe — Omroep West