Faillissementen stijgen opnieuw, vooral in horeca en industrie
Nederlandse rechtbanken verklaarden in oktober 322 bedrijven failliet, 27 procent meer dan een jaar eerder.
.jpg){kind=link}
In oktober zijn in Nederland 322 bedrijven en instellingen failliet verklaard. Dat waren 69 faillissementen meer dan in oktober 2025 en één meer dan in september, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Wat er gebeurde
Het CBS telde in oktober 2026 322 uitgesproken faillissementen van bedrijven en instellingen, inclusief eenmanszaken in de totale maandstatistiek. Volgens het CBS is het cijfer gecorrigeerd voor het aantal zittingsdagen van rechtbanken. Vergeleken met oktober vorig jaar lag het aantal 27 procent hoger; ten opzichte van september was de verandering vrijwel nihil.
Het CBS benadrukt dat een faillissementscijfer niet hetzelfde is als het aantal bedrijven dat economisch in moeilijkheden verkeert. Alleen faillissementen die door een rechter zijn uitgesproken, worden geteld. Een onderneming kan dus al langere tijd onder druk staan zonder in deze maandstatistiek te verschijnen, terwijl een faillissement ook kan volgen op problemen die eerder zijn ontstaan.
De cijfers in perspectief
De faillissementsgraad kwam in oktober uit op 8,5 faillissementen per honderdduizend bedrijven, tegen 6,8 een jaar eerder. Het CBS gebruikt die maatstaf om rekening te houden met veranderingen in het aantal bedrijven. Volgens het CBS is de graad sinds 2015 beschikbaar; het hoogste niveau was 24,8 in maart 2015 en het laagste 3,4 in augustus 2021. De huidige stand ligt dus duidelijk boven het uitzonderlijk lage niveau tijdens de coronaperiode, maar ver onder het record van 2015.
Per branche liep de druk uiteen. De ongecorrigeerde faillissementsgraad was het hoogst in de horeca met 25,1 per honderdduizend bedrijven, gevolgd door de industrie met 24,8 en vervoer en opslag met 21,2. Ook handel kwam met 14,2 boven het totaal uit. In de bouwnijverheid daalde de graad juist van 14,0 naar 12,5. De sectorcijfers zijn niet gecorrigeerd voor het aantal zittingsdagen en moeten daarom voorzichtiger worden gelezen dan het totale maandcijfer.
De stijging betekent niet dat 27 procent van de bedrijven verdwijnt: het gaat om het verschil in het aantal rechterlijke uitspraken tussen twee maanden. Ook zegt het cijfer niets rechtstreeks over het aantal banen dat verloren gaat of over de omvang van de betrokken ondernemingen. Een faillissement van een klein bedrijf telt in deze reeks even zwaar als dat van een grotere onderneming.
Waarom de druk zichtbaar blijft
De maandcijfers wijzen op aanhoudende kwetsbaarheid bij ondernemingen, vooral waar marges en kasstromen onder druk staan. Horecaondernemers hebben doorgaans te maken met hoge personeels- en energiekosten en een consument die prijsgevoelig blijft. In industrie en vervoer kunnen internationale vraag, loonlasten en financieringskosten tegelijk doorwerken. Het CBS legt echter geen oorzakelijk verband tussen deze factoren en de individuele faillissementen.
De ontwikkeling over meerdere maanden kan helpen om maandelijkse schommelingen te duiden. Het aantal zittingsdagen kan het maandcijfer beïnvloeden. Het totaal is daarom gecorrigeerd voor zittingsdagen, maar de branchecijfers niet. Uit de stijging van de faillissementsgraad alleen kan geen brede recessie worden afgeleid.
De gevolgen voor werknemers en huishoudens kunnen per faillissement verschillen. Bij een faillissement kunnen banen, loonbetalingen en lokale voorzieningen worden geraakt, maar het CBS-cijfer bevat geen uitsplitsing naar werkgelegenheid of schulden. De cijfers laten niet zien welke rol margedruk, betaalgedrag van klanten en toegang tot krediet hebben gespeeld.
De vraag achter het nieuws
Het aantal faillissementen bleef vrijwel gelijk aan september en lag hoger dan een jaar eerder. Daaruit volgt geen algemene instorting van het bedrijfsleven. De horeca, industrie en logistiek hebben relatief hoge faillissementsgraden; volgens de CBS-branchetabel laat de bouw juist een lagere graad zien dan een jaar eerder. Volgende maandelijkse publicaties van het CBS kunnen meer zicht geven op de ontwikkeling over een langere periode.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Het totale aantal faillissementen was in oktober vrijwel gelijk aan september; er was geen nieuwe maandelijkse sprong.
- De faillissementsgraad ligt met 8,5 per honderdduizend bedrijven ruim onder het record van 24,8 in maart 2015.
▼ Zorgpunten
- Het aantal faillissementen lag 27 procent hoger dan in oktober 2025.
- Horeca, industrie en vervoer en opslag hadden hogere faillissementsgraden dan het totaal.
Kritische noot
Het cijfer telt rechterlijke uitspraken, niet alle ondernemingen met financiële problemen, en zegt niets rechtstreeks over banenverlies of de omvang van de failliete bedrijven.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Vooral horeca-, industrie- en transportbedrijven zien in de CBS-reeks relatief hoge faillissementsgraden.
- Werknemers
- Faillissementen kunnen banen en loonbetalingen raken, maar het CBS publiceert hier geen werkgelegenheidscijfer bij.
- Beleggers
- De stijging toont op zichzelf geen krediet- of margedruk aan; één maand geeft geen volledig beeld van de conjunctuur.
- Overheid
- Meer faillissementen kunnen leiden tot extra beroep op publieke vangnetten, maar de omvang daarvan blijkt niet uit deze cijfers.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De aantallen, percentages, definities en branchevergelijkingen zijn gecontroleerd tegen de CBS-publicatie. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen rechterlijke faillissementsuitspraken en bredere bedrijfsproblemen.
- Bevestigd In oktober 2026 zijn 322 bedrijven failliet verklaard. — CBS-publicatie van 12 november 2026.
- Bevestigd Het aantal lag 27 procent hoger dan een jaar eerder en één hoger dan in september. — CBS vermeldt 69 meer dan een jaar eerder en één meer dan in september.
- Bevestigd De faillissementsgraad was 8,5 per honderdduizend bedrijven tegen 6,8 een jaar eerder. — CBS, voor zittingsdagen gecorrigeerde faillissementsgraad.
- Bevestigd De horeca had een faillissementsgraad van 25,1, industrie 24,8 en vervoer en opslag 21,2. — CBS-branchetabel; deze cijfers zijn niet gecorrigeerd voor zittingsdagen.
Noot van de redactie
Het CBS-cijfer betreft rechterlijke faillissementsuitspraken en is gecorrigeerd voor zittingsdagen. Branchecijfers zijn dat niet; oorzaken, banenverlies en bedrijfsomvang zijn niet uit deze publicatie af te leiden.Bronnen
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Faillissementen; kerncijfers — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Faillissementen oktober 2026 — failliet.org