Salderen stopt: ACM verwacht lagere terugleverkosten
Huishoudens met zonnepanelen moeten hun contract opnieuw bekijken, maar de toezichthouder waarschuwt ook voor dure thuisbatterijen.
De ACM verwacht dat terugleverkosten na 1 januari 2027 dalen, omdat leveranciers dan geen kosten meer maken voor de salderingsregeling. Tegelijk verliezen huishoudens het recht om teruggeleverde stroom volledig weg te strepen tegen afgenomen stroom, waardoor het effect per contract sterk kan verschillen.
Wat er gebeurt
De ACM publiceerde op 12 november haar Energiemonitor en adviseert huishoudens met zonnepanelen hun energiecontract te controleren. Vanaf 1 januari 2027 stopt de wettelijke salderingsregeling. Wie stroom aan het net levert, krijgt daarvoor een vergoeding; stroom die van het net wordt afgenomen, wordt volledig tegen het leveringstarief en inclusief belastingen afgerekend.
Tot en met 31 december 2029 moet de terugleververgoeding minimaal 50 procent van het kale leveringstarief bedragen. Dat is iets anders dan de totale stroomprijs op de factuur, omdat energiebelasting en btw buiten het kale tarief vallen. De financiële uitkomst hangt daarom af van het moment waarop een huishouden stroom gebruikt, de contractvoorwaarden en de hoeveelheid teruglevering.
Waarom de kosten kunnen dalen
De ACM verwacht lagere terugleverkosten omdat leveranciers na het einde van salderen geen kosten meer hoeven te maken voor de salderingsregeling. Andere kosten blijven bestaan, bijvoorbeeld voor het balanceren van het elektriciteitsnet wanneer de productie van zonnepanelen sterk wisselt.
De verschillen tussen contracten zijn volgens de ACM aanzienlijk. De toezichthouder neemt terugleverkosten vanaf november mee in haar maandelijkse Energiemonitor. Daarmee wordt zichtbaar dat een contract met een laag leveringstarief toch duur kan uitvallen wanneer de klant per teruggeleverde kilowattuur afzonderlijke terugleverkosten betaalt.
De overstap naar een nieuw systeem verandert ook de waarde van zelf opgewekte stroom. Elektriciteit die direct in huis wordt gebruikt, hoeft niet eerst tegen een vergoeding te worden teruggeleverd. Een thuisbatterij kan daarom voor sommige huishoudens aantrekkelijker worden, maar de ACM benadrukt dat de rentabiliteit afhangt van woning, verbruik, contract en batterijgebruik.
De cijfers achter de energiemarkt
Eind oktober stonden circa 89.000 thuisbatterijen geregistreerd bij huishoudens en bedrijven. Het geregistreerde vermogen was 1,1 gigawatt, tegen 0,3 gigawatt een jaar eerder. Als niet alle kleine batterijen worden geregistreerd, kan het werkelijke aantal hoger liggen.
Tegelijk waren er in 2026 tot dusver iets meer dan 400 uren met een negatieve elektriciteitsprijs, minder dan in dezelfde periode van 2025 en 2024. De ACM noemt de groei van batterijen als mogelijke verklaring. Negatieve prijzen betekenen dat de marktprijs tijdelijk onder nul ligt; dat maakt teruglevering minder aantrekkelijk, maar zegt niet automatisch wat een consument op de eindafrekening betaalt.
De gasprijs werkt door in de elektriciteitsmarkt. De gemiddelde day-aheadprijs voor elektriciteit kwam in oktober uit op €172 per megawattuur, tegenover €152 in september en ruim twee keer zoveel als in oktober 2025. In dezelfde maand kwam ongeveer 15 procent van het elektriciteitsverbruik uit kolencentrales.
Wie het raakt
Huishoudens met zonnepanelen verliezen vanaf 2027 een deel van het huidige voordeel. Huishoudens die veel stroom direct gebruiken, kunnen beter uitkomen dan huishoudens die vooral overdag terugleveren en 's avonds inkopen. Bij een contractvergelijking tellen zowel het leveringstarief als de terugleververgoeding en de terugleverkosten mee.
De vraag achter het nieuws
De ACM geeft geen algemene terugverdientijd voor zonnepanelen of batterijen. De overgang heeft verschillende financiële effecten: terugleverkosten kunnen dalen, terwijl het wegvallen van salderen de opbrengst van teruggeleverde stroom beperkt. De eerste volledige contractvergelijkingen na 1 januari 2027 zullen laten zien hoeveel van beide effecten bij verschillende huishoudens overblijft.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De ACM verwacht dat terugleverkosten na 1 januari 2027 dalen.
- Het geregistreerde batterijvermogen steeg van 0,3 naar 1,1 gigawatt in een jaar.
▼ Zorgpunten
- Huishoudens kunnen teruggeleverde stroom niet langer volledig salderen.
- De elektriciteitsprijs steeg van €152/MWh in september naar €172/MWh in oktober.
Kritische noot
Een lagere terugleververgoeding of lagere terugleverkosten zegt op zichzelf niet wat een huishouden bespaart. De ACM benadrukt dat woning, verbruik, contract en installatie bepalend zijn.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Eigenaren van zonnepanelen moeten vanaf 2027 rekening houden met een andere verhouding tussen terugleververgoeding, afnametarief en terugleverkosten.
- Ondernemers
- Energieleveranciers moeten prijsverschillen en terugleverkosten duidelijker presenteren; installatiebedrijven krijgen meer vraag naar opslag.
- Beleggers
- De markt voor batterijen en energiediensten groeit, maar de ACM waarschuwt dat opbrengsten per situatie verschillen.
- Overheid
- Vergoedingen, contractinformatie en misleidende verkoop zijn mogelijke aandachtspunten voor het toezicht tijdens de overgang.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De wettelijke salderingsregeling eindigt op 1 januari 2027.
- De ACM verwacht lagere terugleverkosten, maar andere kosten voor zonnestroom blijven bestaan.
- De opbrengst van zonnepanelen verschilt per contract en gebruikspatroon.
Links
Argumenten: De overgang mag huishoudens die op beleid en investeringssubsidies vertrouwden niet onverwacht benadelen. Leveranciers en overheid zouden transparantie, compensatie en bescherming tegen misleidende verkoop moeten versterken.
Waarden: Bescherming van consumenten, betaalbaarheid en vertrouwen in de energietransitie.
Gevolgen: Zonder extra waarborgen kunnen vooral minder kapitaalkrachtige huishoudens de kosten dragen terwijl de baten ongelijk worden verdeeld.
Midden
Argumenten: Salderen was een tijdelijke regeling en de markt moet uiteindelijk de werkelijke kosten van teruglevering weerspiegelen. De overgang vraagt wel om duidelijke contractinformatie en toezicht op redelijke vergoedingen.
Waarden: Stabiele regels, marktwerking en bescherming tegen excessen.
Gevolgen: Een geleidelijke overgang kan investeringen in zonnepanelen behouden zonder de netkosten volledig bij andere afnemers te leggen.
Rechts
Argumenten: De overheid moet stoppen met ingewikkelde subsidieprikkels en consumenten vrij laten kiezen hoe zij hun energie gebruiken. Wie een batterij koopt, moet zelf de technische en financiële risico's beoordelen.
Waarden: Eigen verantwoordelijkheid, betaalbaarheid en beperkte overheidssturing.
Gevolgen: Meer marktprikkels kunnen innovatie versnellen, maar huishoudens met weinig investeringsruimte profiteren mogelijk minder van de nieuwe markt.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De juridische overgang, marktverwachting en cijfers over batterijen en elektriciteitsprijzen zijn gecontroleerd in de ACM-publicatie. De tekst formuleert de effecten per huishouden als afhankelijk van contract en gebruik, zoals de bron voorschrijft.
- Bevestigd De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. — ACM-publicatie en ACM ConsuWijzer.
- Bevestigd De terugleververgoeding bedraagt tot en met 2029 minimaal 50 procent van het kale leveringstarief. — ACM Energiemonitor.
- Bevestigd Eind oktober waren circa 89.000 thuisbatterijen geregistreerd en bedroeg het geregistreerde vermogen 1,1 gigawatt. — ACM Energiemonitor, vergelijking met 0,3 gigawatt een jaar eerder.
- Bevestigd De gemiddelde day-aheadprijs kwam in oktober uit op €172 per megawattuur tegenover €152 in september. — ACM Energiemonitor.
Noot van de redactie
De ACM geeft verwachtingen en marktinformatie, geen individuele berekening van de terugverdientijd. De financiële uitkomst verschilt per contract, verbruik en installatie.Bronnen
- Energiemonitor ACM: einde salderingsregeling goed moment om energiecontract te controleren — Autoriteit Consument & Markt
- Salderen en terugleveren — ACM ConsuWijzer