AFM wil financiële regels eenvoudiger en evenrediger maken
De toezichthouder zoekt ruimte voor minder regeldruk, maar wil consumentenbescherming niet verzwakken.
.jpg){kind=link}
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil actief bijdragen aan het verminderen van onnodige regeldruk in de financiële sector. De toezichthouder benadrukt tegelijk dat vereenvoudiging niet mag leiden tot minder bescherming van consumenten of zwakkere financiële markten.
Wat er gebeurde
De AFM publiceerde vrijdag een nieuwe beleidsinzet voor betere en proportionele regelgeving. De toezichthouder zegt dat de stapeling en complexiteit van regels in sommige gevallen onnodig belastend of zelfs contraproductief kunnen worden. Daarom wil de AFM meewerken aan nationale en Europese trajecten die regels eenvoudiger, begrijpelijker en beter uitvoerbaar maken.
De cijfers in perspectief
De AFM noemt geen bedrag voor de huidige regeldruk, geen aantal regels dat moet verdwijnen en geen kwantitatieve doelstelling voor besparingen bij financiële ondernemingen. Het nieuws gaat daarom niet over een al ingevoerde versoepeling, maar over de manier waarop de toezichthouder bestaande en nieuwe regels wil beoordelen. De AFM noemt vijf uitgangspunten: bescherming van het publieke belang, proportionaliteit, effectiviteit, begrijpelijkheid en uitvoerbaarheid.
Proportionaliteit betekent hier dat de zwaarte van een regel moet passen bij het probleem dat ermee wordt aangepakt en bij de risico’s van de onderneming of activiteit. Een mogelijke uitwerking is dat een kleine financiële onderneming andere administratieve eisen krijgt dan een systeemrelevante bank, mits de risico’s voor klanten en de markt beheerst blijven. Dat kan kosten en dubbel werk verminderen, maar kan ook meer beoordeling per geval vragen.
Waarom dit nu speelt
Financiële regels worden vaak aangescherpt na een crisis, een incident of een misstand. De AFM beschrijft een terugkerend patroon: na nieuwe problemen komen er extra voorschriften bij, waarna na verloop van tijd de roep om vereenvoudiging groeit. Volgens de toezichthouder kan die opeenstapeling de regelgeving instabiel en minder effectief maken. Onduidelijke of praktisch onuitvoerbare regels kunnen de bescherming van consumenten bemoeilijken.
De AFM wil onder meer bestaande verplichtingen vereenvoudigen, nationale aanvullingen op Europese regels kritisch bekijken en beleidsregels, leidraden en interpretaties stroomlijnen. Ook wil de toezichthouder de samenwerking met de sector verbeteren. Dat betekent niet dat financiële ondernemingen direct minder hoeven te rapporteren: de publicatie bevat geen concrete schrappingen, overgangstermijnen of nieuwe vrijstellingen.
Wie het raakt
Voor banken, verzekeraars, beleggingsondernemingen, betaalinstellingen en fintechbedrijven kan een beter afgestemde aanpak de kosten van compliance — het voldoen aan wet- en regelgeving — verlagen. Als rapportage- en controleverplichtingen vaste kosten meebrengen, kunnen die voor kleinere ondernemingen relatief zwaar wegen. Minder ingewikkelde regels kunnen daarnaast innovatie en toetreding vergemakkelijken, bijvoorbeeld bij digitale financiële diensten.
Voor klanten is de mogelijke winst indirect: lagere uitvoeringskosten kunnen financiële diensten goedkoper of toegankelijker maken en duidelijke regels kunnen de kwaliteit van dienstverlening verbeteren. Het risico is dat maatwerk in toezicht leidt tot verschillen tussen ondernemingen of dat vereenvoudiging wordt gebruikt om eisen aan productinformatie, zorgplicht of risicobeheersing af te zwakken. De AFM zegt daarom dat de gevolgen voor consumenten en de markt leidend blijven.
De politieke keuze achter deze inzet is herkenbaar. Een linkse benadering zal vooral benadrukken dat financiële regels nodig zijn om machtsverschillen en misbruik te beperken. Een rechtse benadering zal eerder wijzen op de kosten voor ondernemerschap, concurrentie en innovatie. De institutionele middenpositie is dat regels nodig blijven, maar aantoonbaar effectief en uitvoerbaar moeten zijn.
De vraag achter het nieuws
De belangrijkste vraag is niet óf er minder regels komen, maar welke regels hun doel missen. Daarover geeft de AFM vrijdag nog geen concrete lijst. Bij verdere uitwerking in nationale en Europese regelgevingsprocessen kan duidelijk worden welke verplichtingen veranderen, hoeveel lasten dat scheelt en hoe de bescherming van klanten wordt gemeten.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De AFM wil regels begrijpelijker en uitvoerbaarder maken, wat volgens de toezichthouder onnodige lasten voor financiële ondernemingen kan verminderen.
- De AFM noemt vereenvoudiging op nationaal en Europees niveau als werkterrein, wat vooral grensoverschrijdend actieve ondernemingen kan helpen.
▼ Zorgpunten
- De AFM noemt geen concrete besparing of geschrapte verplichting; het directe financiële effect is daardoor nog onbekend.
- De toezichthouder waarschuwt zelf dat vereenvoudiging nieuwe risico’s kan opleveren of de uitvoerbaarheid van toezicht kan schaden.
Kritische noot
Dit is nog geen deregulering met meetbaar effect, maar een beleidsinzet. De kern moet later worden getoetst aan concrete wijzigingen, lastenbesparingen en de kwaliteit van consumentenbescherming.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Financiële ondernemingen kunnen op termijn minder administratieve lasten krijgen, maar voorlopig verandert er geen concrete verplichting.
- Huishoudens
- Consumenten merken nu niets direct; de uitkomst bepaalt later of financiële diensten eenvoudiger worden zonder minder bescherming.
- Beleggers
- De publicatie bevat geen lijst met direct geschrapte regels; een effect op marktprijzen is hiermee niet vastgesteld.
- Overheid
- Ministerie en toezichthouder moeten regelgeving herzien zonder publieke belangen en toezichtkwaliteit te verzwakken.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De AFM wil bijdragen aan vereenvoudiging van financiële regelgeving.
- De AFM zegt dat publieke belangen en consumentenbescherming overeind moeten blijven.
- De publicatie bevat nog geen concrete lijst van geschrapte regels of besparingsbedragen.
Links
Argumenten: Financiële regels zijn nodig om consumenten te beschermen tegen misleiding, machtsmisbruik en systeemrisico’s; vereenvoudiging mag niet ontaarden in minder toezicht.
Waarden: Gelijkheid, bescherming van kwetsbare consumenten en publieke controle op financiële markten.
Gevolgen: Een te ruime versoepeling kan risico’s terugbrengen die eerder juist aanleiding waren voor strengere regels.
Midden
Argumenten: Regels moeten blijven bestaan waar zij aantoonbaar werken, maar moeten begrijpelijk, uitvoerbaar en passend bij het risico zijn.
Waarden: Institutionele betrouwbaarheid, proportionaliteit en een werkbare balans tussen bescherming en uitvoerbaarheid.
Gevolgen: Maatwerk kan de kwaliteit van toezicht verbeteren, maar vereist transparante criteria en consequente toepassing.
Rechts
Argumenten: Overmatige regelgeving verhoogt kosten, remt innovatie en maakt het voor kleinere financiële ondernemingen moeilijker om te concurreren.
Waarden: Ondernemerschap, keuzevrijheid, concurrentie en een beperkte overheid.
Gevolgen: Minder en eenvoudiger regels kunnen toetreding en innovatie bevorderen, zolang marktpartijen aansprakelijk blijven voor schade.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De kern van het artikel is rechtstreeks gebaseerd op de AFM-publicatie van 13 november 2026. Interpretaties over mogelijke gevolgen zijn als gevolgen en risico’s geformuleerd; er zijn geen niet-onderbouwde cijfers toegevoegd.
- Bevestigd De AFM wil bijdragen aan het verminderen van onnodige regeldruk in de financiële sector. — Dit staat in de AFM-publicatie van 13 november 2026.
- Bevestigd De AFM noemt stapeling en complexiteit van regels soms onnodig belastend of contraproductief. — De AFM noemt dit expliciet in de toelichting.
- Bevestigd De AFM hanteert vijf uitgangspunten: publiek belang, proportionaliteit, effectiviteit, begrijpelijkheid en uitvoerbaarheid. — Deze vijf principes staan in de AFM-publicatie.
- Bevestigd De AFM noemt geen concreet besparingsbedrag of lijst met direct geschrapte regels. — De publicatie bevat principes en werkterreinen, maar geen kwantitatieve besparingsdoelstelling of concrete schrappingen.
- Bevestigd Financiële regels worden vaak aangescherpt na incidenten of crises. — De AFM beschrijft dit patroon zelf in haar toelichting.
Noot van de redactie
De nieuwe ontwikkeling is de beleidsinzet van de AFM op 13 november 2026. De toezichthouder noemt principes en mogelijke werkterreinen, maar nog geen concrete geschrapte regels, besparingsbedragen of planning.Bronnen
- AFM zet in op betere en proportionele regelgeving — Autoriteit Financiële Markten
- Voortgang nieuwe aanpak regeldruk voor ondernemers — Rijksoverheid