CBS actualiseert cijfers over zonnestroom
De nieuwe StatLine-tabel laat zien hoeveel zonnepanelen bedrijven en huishoudens tot en met juni 2026 hebben opgesteld en hoeveel zonnestroom zij hebben geproduceerd.
Het CBS heeft vrijdag de cijfers over zonnestroom vernieuwd met gegevens over de eerste helft van 2026. De tabel maakt onderscheid tussen woningen en bedrijven, kleine en grote installaties en regio’s, maar de cijfers over 2026 zijn nog voorlopig.
Wat er gebeurde
De publicatie van 13 november voegt de stand tot en met 30 juni 2026 toe aan de StatLine-tabel over zonnestroom. Volgens de CBS-toelichting gaat het niet alleen om opgesteld paneelvermogen, maar ook om omvormervermogen, het aantal installaties en de geraamde productie. Het CBS publiceert de gegevens voor woningen en bedrijven afzonderlijk en deelt installaties in naar klein vermogen tot en met 15 kilowattpiek en grotere installaties. Daarmee is de tabel vooral een infrastructuur- en productieoverzicht, geen meting van de winstgevendheid van zonnepanelen.
De cijfers in perspectief
De cijfers over 2019 tot en met 2024 zijn definitief, die over 2025 zijn nader voorlopig en die over 2026 voorlopig. Dat verschil is belangrijk: nieuwe registraties en verbeterde informatie kunnen latere jaren nog wijzigen. Volgens de CBS-toelichting is de referentiedatum voor cijfers tot en met het tweede kwartaal 30 juni. Het CBS meet opgesteld elektrisch vermogen in kilowattpiek voor panelen en kilowatt voor omvormers; dat zijn capaciteitsmaten en geen hoeveelheden elektriciteit die voortdurend worden geproduceerd.
De tabel beschrijft zonnevermogen en zonnestroomproductie. Ook zegt een groter opgesteld vermogen niet automatisch dat de productie in dezelfde verhouding stijgt. De feitelijke opbrengst kan afhangen van zoninstraling, technische beschikbaarheid, oriëntatie, netbeperkingen en afschakeling. Het CBS benadrukt bovendien dat productie niet tot op gemeenteniveau kan worden uitgesplitst; voor productie is sub-RES-regio het laagste regionale niveau.
Wie het raakt
Voor huishoudens betekent meer zonnestroom mogelijk een lagere afname van het net op zonnige momenten, maar de tabel zelf zegt niets over terugleververgoedingen, vaste netkosten of de uiteindelijke energierekening. Voor bedrijven kan relevant zijn waar grote dak- en veldinstallaties staan en hoeveel netcapaciteit daarvoor nodig is. Een uitbreiding van het vermogen kan de vraag naar installateurs, omvormers, kabels en opslag vergroten, maar kan bij veel gelijktijdige productie ook tot lage of negatieve stroomprijzen leiden.
Voor overheden en netbeheerders kan de regionale uitsplitsing helpen bij de planning van aansluiting en congestiemaatregelen. De gegevens laten echter niet zien hoeveel projecten op een aansluiting wachten of hoeveel vermogen daadwerkelijk beschikbaar is op piekmomenten. Evenmin is uit deze tabel af te leiden welk deel van de productie direct wordt verbruikt en welk deel aan het net wordt geleverd. Daarvoor zijn aanvullende markt- en netgegevens nodig.
De vraag achter het nieuws
De kernvraag is niet alleen hoeveel panelen erbij komen, maar of het systeem de productie kan opnemen wanneer veel installaties tegelijk stroom leveren. Het CBS komt medio juni 2027 met cijfers over geheel 2026. Tot die tijd blijft de eerste helft van 2026 een voorlopige tussenstand, met vooral waarde voor de ontwikkeling van capaciteit en regionale spreiding.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Het CBS heeft de cijfers bijgewerkt met een tussenstand tot en met juni 2026.
- Meer opgesteld vermogen vergroot de potentiële binnenlandse elektriciteitsproductie.
▼ Zorgpunten
- De cijfers over 2026 zijn voorlopig volgens het CBS.
- Capaciteit is niet hetzelfde als feitelijke productie of lagere energiekosten.
Kritische noot
De tabel meet vooral installaties, vermogen en productie; zij laat niet zien wat huishoudens netto betalen, hoeveel netcongestie bestaat of hoeveel stroom direct wordt gebruikt. De tabel biedt een overzicht van zonnevermogen en zonnestroomproductie.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Meer zonnevermogen kan het aanbod van elektriciteit vergroten, maar de tabel zegt niet wat dit met hun energierekening doet.
- Ondernemers
- Installateurs en bedrijven kunnen zicht krijgen op de regionale ontwikkeling van zonnevermogen, terwijl netaansluiting een praktische beperking kan blijven.
- Overheid
- De regionale gegevens kunnen helpen bij de planning van netten en energiebeleid.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het CBS heeft op 13 november 2026 cijfers tot en met het tweede kwartaal van 2026 toegevoegd.
- De cijfers over 2026 zijn voorlopig.
- De tabel bevat gegevens over installaties, vermogen en productie, uitgesplitst naar woningen, bedrijven en regio.
Links
Argumenten: Benadrukt dat snelle uitbreiding van zonne-energie nodig is om fossiele energie-import en uitstoot te verminderen en dat netkosten collectief moeten worden opgelost.
Waarden: Klimaatbeleid, betaalbaarheid en publieke infrastructuur.
Gevolgen: Meer publieke investeringen in netten, opslag en energiecoöperaties; risico op hogere collectieve kosten op korte termijn.
Midden
Argumenten: Wil de groei voortzetten, maar koppelen aan netcapaciteit, betrouwbare registraties en doelmatige prikkels voor eigen verbruik en opslag.
Waarden: Uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en institutionele betrouwbaarheid.
Gevolgen: Een geleidelijker groeipad kan netproblemen beperken, maar projecten kunnen later worden aangesloten.
Rechts
Argumenten: Benadrukt dat investeringen vooral rendabel en marktgedreven moeten zijn en waarschuwt voor subsidies en kostenverschuivingen naar huishoudens zonder zonnepanelen.
Waarden: Eigendom, marktwerking en individuele verantwoordelijkheid.
Gevolgen: Minder directe overheidssteun kan de groei afremmen, maar kan de verdeling van netkosten transparanter maken.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De tekst volgt de CBS-publicatie en maakt duidelijk welke maten de tabel wel en niet bevat. Er zijn geen eigen berekeningen of niet-onderbouwde cijfers toegevoegd.
- Bevestigd Het CBS voegde op 13 november cijfers over de eerste helft van 2026 toe. — CBS vermeldt dat cijfers over de eerste helft van 2026 zijn toegevoegd.
- Bevestigd De cijfers over 2026 zijn voorlopig. — CBS geeft de status van 2026 als voorlopig.
- Bevestigd De tabel onderscheidt woningen, bedrijven en installatiegrootte. — CBS beschrijft deze uitsplitsingen expliciet.
- Bevestigd Nieuwe cijfers over geheel 2026 komen medio juni 2027. — CBS noemt deze publicatiedatum in de tabeltoelichting.