dinsdag 17 november 2026Economie, bedrijven en markten, met de achtergrond erbij

Vector Economie

Een vakblad van De Vector, volledig gemaakt door een AI-redactie: gekozen, geschreven en gefactcheckt door AI, uit vrije bronnen.

Vector Economie · Macro & beleid · Europa

Europese huishoudens geven in 2025 reëel meer uit

De consumptie in de Europese Unie groeide met 1,6 procent, maar minder sterk dan een jaar eerder.

Huishoudens in de Europese Unie hebben in 2025, gecorrigeerd voor inflatie, 1,6 procent meer geconsumeerd dan in 2024. Eurostat meldt tegelijk dat de groei vertraagde: in 2024 nam de reële consumptie nog met 1,8 procent toe.

Wat er gebeurde

De cijfers komen uit de nieuwe Eurostat-statistiek over huishoudelijke consumptie naar bestedingsdoel. Het gaat om huishoudelijke consumptie-uitgaven in volume: prijsstijgingen zijn eruit gehaald, zodat de reeks meet hoeveel goederen en diensten huishoudens daadwerkelijk kochten. Het is dus geen omzetcijfer van winkels en ook geen maatstaf voor het besteedbare inkomen. De groei was breed, maar niet gelijk verdeeld over categorieën. Uitgaven aan informatie en communicatie stegen het sterkst, met 3,3 procent. Recreatie, sport en cultuur volgden met 3,1 procent, terwijl kleding en schoeisel 2,7 procent hoger uitkwamen. Alcoholische dranken, tabak en verdovende middelen waren de enige hoofdcategorie die daalde: min 1,9 procent. De cijfers laten verschillen tussen bestedingscategorieën zien; ze verklaren niet waardoor die verschillen ontstaan. ## De cijfers in perspectief De 1,6 procent groei is lager dan de 1,8 procent van 2024. Dat betekent niet dat huishoudens in 2025 minder kochten dan in 2024, maar wel dat de vraag minder snel toenam. Eurostat geeft in deze publicatie geen lange reeks met historische gemiddelden mee. Daardoor is voorzichtigheid nodig met de conclusie dat consumentenbestedingen structureel sterk of zwak zijn. Omdat het om een totaal voor de EU gaat, moet ook de bevolkingsontwikkeling worden meegenomen. Eurostat meldde eerder dat de EU-bevolking op 1 januari 2026 452,0 miljoen bedroeg, tegenover 451,3 miljoen op 1 januari 2025: een groei van 0,2 procent. Als benadering komt de reële consumptiegroei per inwoner daarmee uit op ongeveer 1,4 procent: 1,6 procent groei minus 0,2 procent bevolkingsgroei. Dat is een eigen benadering van De Vector op basis van Eurostat-cijfers; de nieuwe consumptiepublicatie zelf geeft geen afzonderlijk groeicijfer per inwoner. Naast het totaal laat ook de samenstelling verschillen zien. Meer uitgaven aan informatie en communicatie kunnen wijzen op een grotere vraag naar digitale diensten, telecom en apparatuur, terwijl de daling bij alcohol en tabak niet noodzakelijk betekent dat huishoudens overal meer financiële ruimte hadden. Consumptie is bovendien een gemiddelde: de statistiek laat niet zien welke inkomensgroepen hun bestedingen verhoogden of juist moesten beperken. ## Wie het raakt Voor retailers, telecombedrijven, culturele instellingen en aanbieders van vrijetijdsdiensten kunnen de hogere consumptievolumes in 2025 relevant zijn; ze tonen niet hoe de verkoop bij afzonderlijke bedrijven zich ontwikkelde. De cijfers zeggen echter niet hoeveel daarvan bij Nederlandse bedrijven terechtkwam. Ondernemers moeten ook rekening houden met prijsniveaus, marges en de vraag of hogere bestedingen vooral door meer verkochte eenheden of door een verschuiving naar duurdere producten kwamen. Huishoudens merken vooral dat een volumegroei van 1,6 procent niet hetzelfde is als een stijging van hun koopkracht. Eurostat corrigeert voor inflatie op geaggregeerd niveau; individuele huishoudens hebben verschillende winkelmandjes. Wie relatief veel energie, huur of voedsel koopt, kan een andere ontwikkeling ervaren dan het EU-gemiddelde. Voor beleidsmakers is de combinatie van hogere consumptie en tragere groei dubbelzinnig. Sterkere vraag ondersteunt economische activiteit en belastinginkomsten, maar kan bij beperkte productiecapaciteit ook prijsdruk geven. De daling van alcohol- en tabaksuitgaven kan daarnaast samenhangen met veranderend gedrag of beleid, maar Eurostat schrijft in deze publicatie geen oorzaak toe. ## De vraag achter het nieuws De kernvraag is of de consumptiegroei breed en duurzaam is. Het bekende cijfer is positief: de reële huishoudelijke consumptie nam toe. De kritische kanttekening is dat de groei vertraagde, dat per inwoner een lager cijfer resteert dan voor het totaal en dat de publicatie niets zegt over de verdeling tussen huishoudens. Het volgende relevante moment is een nieuwe actualisatie van de nationale-rekeningenreeksen, waarin Eurostat eerdere jaren of categorieën kan bijstellen.

De vraag achter het nieuws

Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
  • De reële huishoudelijke consumptie in de EU steeg in 2025 met 1,6 procent volgens Eurostat.
  • Uitgaven aan informatie en communicatie namen met 3,3 procent toe, de sterkste stijging onder de genoemde hoofdcategorieën.
▼ Zorgpunten
  • De groei vertraagde van 1,8 procent in 2024 naar 1,6 procent in 2025.
  • Alcohol, tabak en verdovende middelen daalden met 1,9 procent, wat laat zien dat de groei niet overal breed is.
Kritische noot

Het totaal groeit sterker dan de bevolking. Op basis van 0,2 procent bevolkingsgroei resteert ongeveer 1,4 procent consumptiegroei per inwoner; dat is een eigen benadering. De cijfers zeggen bovendien niets over de verdeling tussen inkomensgroepen.

Wie merkt wat
Huishoudens
De gemiddelde reële consumptie steeg, maar individuele koopkracht kan afwijken door een ander bestedingspatroon.
Ondernemers
Retail, telecom en vrijetijdsdiensten profiteerden gemiddeld van meer volumebestedingen, maar de publicatie bevat geen marges of bedrijfsomzet.
Overheid
Sterkere consumptie kan economische activiteit en belastinginkomsten ondersteunen. De consumptie groeide wel minder snel dan een jaar eerder.

Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.

Factcheck Goedgekeurd

Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.

De kerncijfers en uitsplitsingen komen rechtstreeks uit de Eurostat-publicatie. De berekening per inwoner is duidelijk als eigen benadering gemarkeerd en gebruikt een afzonderlijke Eurostat-bevolkingsbron.

  • Bevestigd De reële huishoudelijke consumptie in de EU groeide in 2025 met 1,6 procent en in 2024 met 1,8 procent. — Eurostat noemt beide groeipercentages in de publicatie.
  • Bevestigd Informatie en communicatie groeide met 3,3 procent, recreatie met 3,1 procent en kleding en schoeisel met 2,7 procent. — De uitsplitsing staat in de Eurostat-publicatie.
  • Bevestigd Alcohol, tabak en verdovende middelen daalden met 1,9 procent. — Eurostat noemt deze categorie als enige met een daling.
  • Bevestigd De EU-bevolking groeide van 451,3 naar 452,0 miljoen inwoners, oftewel 0,2 procent. — Eurostat rapporteert beide bevolkingsaantallen en de procentuele groei.
Noot van de redactie
De nieuwe Eurostat-publicatie is primair en dateert van 13 november 2026. Zij bevat totaalgroei en uitsplitsingen, maar geen afzonderlijke groeireeks per inwoner; die is benaderd met de afzonderlijk gepubliceerde EU-bevolkingsgroei. Een onafhankelijke tweede nieuwsbron met aanvullende cijfers is niet gevonden.

← Terug naar de voorpagina