Detailhandel groeit vooral buiten de supermarkt
Nederlandse winkels verkochten in het derde kwartaal meer, maar food bleef vrijwel vlak.

De Nederlandse detailhandel heeft in het derde kwartaal 3,1 procent meer omzet geboekt dan een jaar eerder. Na correctie voor prijsveranderingen bleef 2,2 procent volumegroei over, waarbij non-food duidelijk sterker presteerde dan supermarkten en voedingsspeciaalzaken.
Wat er gebeurde
De nieuwe cijfers van het CBS zijn kalendergecorrigeerd en voorlopig. De totale omzet steeg in het derde kwartaal van 2026 met 3,1 procent ten opzichte van het derde kwartaal van 2025. Het verkoopvolume, dus de hoeveelheid verkochte goederen na correctie voor prijsveranderingen, nam met 2,2 procent toe. De omzetstijging is daarmee niet alleen een prijseffect.
De groei lag iets onder de 3,2 procent omzetgroei in het tweede kwartaal, maar boven de 2,2 procent van het eerste kwartaal. Ook het volume groeide minder hard dan in het tweede kwartaal, toen het 2,6 procent hoger lag, maar meer dan in het eerste kwartaal, met 1,4 procent. De cijfers zeggen niets over individuele winkels en zijn voorlopige ramingen.
Bekijk de cijfers
| Omzetgroei | |
|---|---|
| K3 2024 | 2,3% |
| K4 2024 | 2,1% |
| K1 2025 | 3,1% |
| K2 2025 | 3,0% |
| K3 2025 | 3,7% |
| K4 2025 | 3,0% |
| K1 2026 | 2,2% |
| K2 2026 | 3,2% |
| K3 2026 | 3,1% |
De cijfers in perspectief
Het verschil tussen omzet en volume is belangrijk. Een winkel kan meer euro’s ontvangen doordat prijzen stijgen zonder meer producten te verkopen. In het derde kwartaal was het verschil bij de totale detailhandel 0,9 procentpunt: 3,1 procent omzetgroei tegenover 2,2 procent volumegroei. Het CBS meldt dat de prijzen in de branche licht stegen.
Non-food groeide het sterkst: de omzet lag 4,6 procent hoger en het volume 2,9 procent hoger dan een jaar eerder. Drogisterijen kwamen uit op 6,6 procent omzetgroei en winkels in recreatieartikelen op 6,5 procent. Bij schoenen en lederwaren was de omzetgroei met 2,4 procent het laagst binnen non-food.
Food bleef achter. De omzet van de foodsector steeg 0,5 procent en het volume 0,7 procent. Supermarkten kwamen uit op 0,4 procent omzetgroei. Voedingsspeciaalzaken deden het iets beter met 1,4 procent meer omzet, maar hun volume steeg slechts 0,3 procent. Dat verschil laat zien dat een groot deel van de omzetstijging daar uit prijzen kwam.
Online en vertrouwen
Online verkopen groeiden met 4,9 procent. Multichannelbedrijven, die zowel fysieke winkels als internetverkopen hebben, kwamen uit op 4,5 procent. Webwinkels en postorderbedrijven zonder zwaartepunt in fysieke winkels groeiden 5,2 procent. Online groeit dus sneller dan de totale detailhandel, maar het groeitempo ligt lager dan in het derde kwartaal van 2025, toen de online omzet 7,2 procent steeg.
Het ondernemersvertrouwen van detailhandelaren is volgens het CBS gedaald ten opzichte van het vorige kwartaal. Dat maakt het beeld minder eenduidig: consumenten kopen meer volume, maar ondernemers kijken voorzichtiger vooruit. Het CBS geeft hierbij geen verklaring voor de daling van het ondernemersvertrouwen.
Wie het raakt
Voor huishoudens betekent de volumegroei dat er gemiddeld meer goederen zijn verkocht, maar niet dat ieder huishouden meer kan besteden. De cijfers meten omzet en volume op brancheniveau, niet de koopkracht of de verdeling tussen huishoudens. Voor supermarkten is het beeld bovendien veel minder sterk dan voor drogisterijen, recreatieartikelen en andere non-foodwinkels.
Voor ondernemers is de groei van de online omzet relevant. Een winkelier die alleen fysieke omzet heeft, concurreert met bedrijven die hun verkoopkanalen combineren. Tegelijk biedt online groei geen garantie voor hogere winst: het CBS publiceert hier geen marges, kosten of rendementen. De overheid kan uit deze cijfers evenmin concluderen dat de consumptie breed aantrekt.
De vraag achter het nieuws
De kernvraag is of de detailhandel een duurzame volumegroei laat zien of vooral profiteert van een tijdelijke verbetering in bepaalde productgroepen. Het tweede kwartaal was sterker dan het derde, het ondernemersvertrouwen daalde en food bleef vrijwel vlak. Het volgende belangrijke ijkpunt is de maandelijkse omzetontwikkeling in oktober en de latere definitieve herziening van het derde kwartaal.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Het totale verkoopvolume steeg met 2,2 procent op jaarbasis.
- Non-food groeide met 4,6 procent omzet en 2,9 procent volume.
▼ Zorgpunten
- Food groeide slechts 0,5 procent in omzet.
- Het ondernemersvertrouwen daalde ten opzichte van het vorige kwartaal.
Kritische noot
De omzetgroei is niet hetzelfde als koopkrachtgroei: 3,1 procent nominale groei werd 2,2 procent volumegroei. De cijfers zijn voorlopig en geven geen verdeling tussen huishoudens of informatie over winstmarges.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Er zijn gemiddeld meer goederen verkocht, maar de cijfers zeggen niet hoeveel extra koopkracht huishoudens hebben.
- Ondernemers
- Non-food en online groeien, terwijl food en het ondernemersvertrouwen achterblijven.
- Werknemers
- De cijfers geven geen directe informatie over lonen of werkgelegenheid in de detailhandel.
- Beleggers
- Omzetgroei is zichtbaar, maar marges en winstontwikkeling ontbreken.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De percentages zijn rechtstreeks gecontroleerd in de CBS-publicatie en sluiten aan op de genoemde perioden. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen nominale omzet en reëel volume en doet geen onbewezen uitspraken over oorzaken.
- Bevestigd De detailhandel boekte 3,1 procent meer omzet in het derde kwartaal van 2026. — CBS, publicatie van 16 november 2026.
- Bevestigd Het volume steeg met 2,2 procent. — CBS-tabel voor het derde kwartaal van 2026.
- Bevestigd Online omzet groeide met 4,9 procent. — CBS-sectie over internetverkopen.
Noot van de redactie
Het CBS geeft omzet, volume, deelbranches en online cijfers. Het ondernemersvertrouwen daalde, maar de publicatie geeft geen oorzaak en geen informatie over marges of koopkracht per huishouden.Bronnen
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Factsheet detailhandel — Ondernemersplein