Landbouwprijzen dalen opnieuw, maar plantaardige producten brengen meer op
Plantaardige producten werden duurder, terwijl vooral melk, varkens en eieren minder opbrachten.

Nederlandse agrariërs kregen in het derde kwartaal gemiddeld 5,7 procent minder voor hun producten dan een jaar eerder. De daling zette voor het derde kwartaal op rij door, maar het beeld verschilde sterk: plantaardige producten werden 11,0 procent duurder, terwijl dieren en dierlijke producten fors in prijs daalden.
Wat er gebeurde
De cijfers komen uit de voorlopige Landbouwprijsindex van het CBS. Die meet de afzetprijzen aan de boerderij, dus de prijzen die boeren en tuinders ontvangen voordat producten verder worden verwerkt of verkocht. Het is geen maatstaf voor inkomen of winst, omdat kosten, volumes, subsidies, schulden en contracten er niet volledig in terugkomen.
In het derde kwartaal van 2026 lagen de prijzen van plantaardige producten 11,0 procent hoger dan een jaar eerder. Dieren brachten 16,8 procent minder op en dierlijke producten 23,6 procent minder. Gemiddeld daalden de afzetprijzen voor landbouwproducten met 5,7 procent. Het was daarmee het derde kwartaal achtereen met een daling.
Bekijk de cijfers
| Prijsverandering | |
|---|---|
| Plantaardige producten | 11,0% |
| Dieren | -16,8% |
| Dierlijke producten | -23,6% |
De samenstelling
Binnen de plantaardige productie stegen de prijzen van aardappelen volgens het CBS met 47,2 procent. Dat herstel kan het gemiddelde voor akkerbouwers sterk verbeteren, maar zegt niet dat iedere teler profiteert: gewassen, oogstvolumes en verkoopmomenten verschillen. De cijfers zijn prijsveranderingen, niet de totale omzet van de sector.
Aan de dierlijke kant daalden de prijzen van rundvee, exclusief kalveren, met 16,4 procent en die van kippen met 14,5 procent. Het CBS meldt daarnaast dat veehouders ongeveer een kwart minder kregen voor melk en varkens en dat ook eieren minder opleverden. De combinatie van lagere opbrengstprijzen en vaste kosten kan de marges onder druk zetten.
De kostenkant verslechterde bovendien. Goederen en diensten die landbouwbedrijven inkopen voor de productie van dieren en gewassen waren 8,7 procent duurder dan een jaar eerder. Volgens de CBS-publicatie werden meststoffen en bodemverbeteraars 12,3 procent duurder en diervoeders 6,5 procent. Daardoor is de prijsdaling aan de opbrengstenkant niet het hele verhaal.
Wie het raakt
Voor boeren en tuinders is vooral de verhouding tussen opbrengstprijzen en kosten van belang. Een aardappelteler kan profiteren van hogere aardappelprijzen, terwijl een melkveehouder of varkenshouder tegelijk met lagere opbrengsten en hogere voer- of andere productiekosten te maken heeft. Het gemiddelde van 5,7 procent zegt daarom weinig over de financiële positie van een individueel bedrijf.
Voor consumenten is er geen directe één-op-éénrelatie tussen de landbouwprijs en de winkelprijs. Tussen boerderij en supermarkt zitten verwerking, transport, opslag, handel en belastingen. Een lagere melkprijs aan de boerderij hoeft dus niet onmiddellijk tot goedkopere melk in de winkel te leiden. Ook hoeft een hogere aardappelprijs aan de boerderij niet volledig in de winkelprijs te worden doorberekend.
Voor de overheid en ketenpartijen zijn de cijfers relevant voor gesprekken over verdienmodellen, contracten en risicoverdeling. Het CBS trekt daar zelf geen beleidsconclusie uit. Ook is niet uit deze publicatie af te leiden of boeren gemiddeld verlies maken: daarvoor ontbreken bedrijfsresultaten en inkomensgegevens.
De vraag achter het nieuws
De belangrijkste vraag is niet of landbouwprijzen gemiddeld dalen, maar wie in de keten de schok draagt. Het derde kwartaal laat tegengestelde prijsontwikkelingen zien voor plantaardige producten enerzijds en dieren en dierlijke producten anderzijds. De volgende cijfers moeten uitwijzen of de prijsbeweging tijdelijk is en of hogere kosten blijven doorwerken in contracten, investeringen en bedrijfsbeëindigingen.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Plantaardige producten werden gemiddeld 11,0 procent duurder.
- Aardappelen brachten 47,2 procent meer op dan een jaar eerder.
▼ Zorgpunten
- Landbouwproducten brachten gemiddeld 5,7 procent minder op.
- Productiemiddelen werden 8,7 procent duurder.
Kritische noot
De landbouwprijsindex meet afzetprijzen aan de boerderij, niet inkomen of winst. Het gemiddelde verbergt een groot verschil tussen plantaardige producten en veehouderij.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Akkerbouwers kunnen profiteren van hogere productprijzen, terwijl veehouders lagere opbrengsten en hogere inputkosten ervaren.
- Huishoudens
- De landbouwprijzen werken niet rechtstreeks door in winkelprijzen door verwerking, transport en handel.
- Overheid
- De cijfers kunnen beleidsdiscussies over inkomensrisico en ketenverdeling voeden, maar bevatten zelf geen beleidsadvies.
- Werknemers
- De publicatie geeft geen directe informatie over werkgelegenheid in de landbouw.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De genoemde prijsveranderingen en kostenstijgingen zijn gecontroleerd aan de hand van de CBS-publicatie. De tekst vermijdt de niet-onderbouwde conclusie dat boeren gemiddeld winst of verlies maken.
- Bevestigd Landbouwproducten brachten gemiddeld 5,7 procent minder op. — CBS Landbouwprijsindex, derde kwartaal 2026.
- Bevestigd Plantaardige producten werden 11,0 procent duurder. — CBS-publicatie van 16 november 2026.
- Bevestigd Landbouwinputs werden 8,7 procent duurder. — CBS beschrijft deze stijging in dezelfde publicatie.
Noot van de redactie
De CBS-cijfers zijn voorlopige prijsindexcijfers aan de boerderij. Ze meten geen inkomen, winst of winkelprijzen; daarom zijn conclusies over marges voorzichtig geformuleerd.Bronnen
- Akkerbouwproducten leveren meer op, dieren en dierlijke producten minder — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Landbouwprijzen; input- en outputprijzen, index 2020=100 — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Akkerbouwproducten leveren meer op in derde kwartaal 2026 — AGF.nl