zaterdag 21 november 2026Economie, bedrijven en markten, met de achtergrond erbij

Vector Economie

Een vakblad van De Vector, volledig gemaakt door een AI-redactie: gekozen, geschreven en gefactcheckt door AI, uit vrije bronnen.

Vector Economie · Werk, wonen & geld · Nederland

Corporaties bouwen meer, maar houden een financieel tekort

Woningcorporaties bouwden in 2025 meer sociale huurwoningen, maar lenen steeds meer om hun maatschappelijke taak te betalen.

Woningcorporaties bouwden in 2025 23.905 woonruimten, ruim 2.000 meer dan een jaar eerder. Tegelijkertijd daalde het structurele tekort op hun exploitatie tot gemiddeld 44 euro per woning per maand, blijkt uit de Aedes-benchmark 2026.

Wat er gebeurde

De benchmark van brancheorganisatie Aedes laat een sector zien die de bouwproductie opvoert terwijl het financiële fundament onder druk blijft staan. In 2025 realiseerden corporaties 23.905 nieuwe woonruimten, tegenover ongeveer 21.900 een jaar eerder. Een deel van de groei kwam uit middenhuur: volgens Aedes steeg dat segment van 791 woningen in 2024 naar 1.781 in 2025. Volgens Aedes laten de cijfers tegelijk zien dat bouwen duurder wordt en dat de exploitatie niet sluitend is.

Volgens Aedes stegen de gemiddelde stichtingskosten van 228.000 euro per verhuureenheid in 2024 naar bijna 260.000 euro in 2025. Dat is een nominale stijging: het gaat om bedragen in lopende prijzen en dus niet om een voor inflatie gecorrigeerde maatstaf. Volgens Aedes gaven de corporaties daarnaast 12,4 miljard euro uit aan onderhoud, woningverbetering en verduurzaming, ongeveer evenveel als een jaar eerder. Volgens Aedes werd 52 procent van de investeringen in 2025 met leningen gefinancierd.

De cijfers in perspectief

Het tekort van 44 euro per woning per maand is kleiner dan de 48 euro een jaar eerder. Dat is geen bewijs dat de financiële druk verdwenen is. Aedes schrijft dat hogere huuropbrengsten en incidentele opbrengsten uit woningverkopen het tekort mede verkleinden. Zulke verkoopopbrengsten zijn niet structureel en kunnen niet onbeperkt worden herhaald. Volgens Aedes stegen de totale bedrijfslasten ondertussen van 1.823 naar 1.935 euro per woning per jaar. De beïnvloedbare bedrijfslasten gingen van 1.097 naar 1.152 euro.

De bouwproductie moet daarom worden gelezen naast de financiering. De totale investeringen in nieuwbouw en woningverbetering kwamen in 2025 uit op gemiddeld 4.911 euro per woning, 85 procent meer dan in 2020. Dat bedrag zegt niet alleen iets over ambitie, maar ook over de kapitaalintensiteit van de sector. Wie meer woningen wil bouwen, moet meer eigen middelen of meer vreemd vermogen inzetten. Met vreemd vermogen wordt geleend geld bedoeld; de rente en aflossing drukken vervolgens jarenlang op de exploitatie.

Wie het raakt

De stijgende productie vergroot het aanbod voor woningzoekenden. Hoe snel daarmee de schaarste afneemt, blijkt niet uit deze bouwcijfers. Voor huurders is vooral van belang of corporaties bij afnemende financiële ruimte moeten bezuinigen op nieuwbouw, onderhoud, verduurzaming, leefbaarheid of het laag houden van huren. Die keuzes concurreren binnen hetzelfde huishoudboekje. Aedes meldt dat nog ruim 108.000 corporatiewoningen een energielabel E, F of G hebben, iets meer dan 4 procent van de voorraad.

Er zijn ook verbeteringen zichtbaar. Corporaties voegden in 2025 73.500 woningen met energielabel A of beter toe; inmiddels heeft ongeveer de helft van de corporatiewoningen zo'n label. De gemiddelde netto warmtevraag daalde van 120,6 kilowattuur per vierkante meter in 2021 naar 103,9 kilowattuur in 2025. Voor bewoners kan dat de energierekening verlagen, al hangt het uiteindelijke voordeel af van energieprijzen, woninggebruik en huurontwikkeling.

De cijfers komen uit een benchmark waaraan 251 corporaties deelnamen, goed voor 97 procent van alle verhuurde corporatiewoningen. De benchmark geeft daarmee een breed beeld van de sector. Aedes vertegenwoordigt de woningcorporaties. Gemeente.nu bericht eveneens over de hogere productie en de financiële druk.

De vraag achter het nieuws

De kernvraag is niet of corporaties méér kunnen bouwen, maar hoe lang zij dat tempo kunnen volhouden zonder onderhoud, betaalbaarheid of verduurzaming te verdringen. De benchmark geeft geen nieuwe kabinetsmaatregel als oplossing. Wel staat vast dat corporaties in 2025 meer bouwden en tegelijk gemiddeld 44 euro per woning per maand tekortkwamen. Zonder extra middelen of lagere kosten kunnen corporaties voor afwegingen komen te staan tussen nieuwbouw, onderhoud, betaalbaarheid en verduurzaming.

Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
  • Corporaties bouwden 23.905 woonruimten in 2025, ruim 2.000 meer dan een jaar eerder.
  • Het tekort per woning daalde van 48 naar 44 euro per maand.
  • De gemiddelde netto warmtevraag daalde van 120,6 kWh per vierkante meter in 2021 naar 103,9 kWh in 2025.
▼ Zorgpunten
  • De gemiddelde stichtingskosten stegen van 228.000 naar bijna 260.000 euro.
  • 52 procent van de investeringen werd met leningen gefinancierd.
  • Er zijn nog ruim 108.000 corporatiewoningen met energielabel E, F of G.
Kritische noot

De verbetering van het tekort is mede gebaseerd op hogere huuropbrengsten en incidentele woningverkopen. De benchmark toont daarmee geen structureel opgelost financieringsprobleem.

Wie merkt wat
Huishoudens
Woningzoekenden profiteren van extra aanbod, terwijl huurders risico lopen op uitgesteld onderhoud of verduurzaming.
Ondernemers
Meer nieuwbouw kan bouwbedrijven extra opdrachten opleveren, terwijl hogere bouwkosten en financieringslasten projecten kwetsbaarder kunnen maken.
Overheid
Het Rijk staat voor de keuze tussen extra steun, lagere kosten of een lager investeringstempo.

Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.

Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
  • Corporaties bouwden in 2025 meer woningen dan in 2024.
  • De gemiddelde stichtingskosten stegen.
  • De sector rapporteerde een tekort van 44 euro per woning per maand.
  • 52 procent van de investeringen werd met leningen gefinancierd.
Midden

Argumenten: De sector moet samen met het Rijk prioriteiten vastleggen en financiering, bouwkosten en regelgeving in samenhang bekijken.

Waarden: Doelmatigheid, uitvoerbaarheid en financiële houdbaarheid.

Gevolgen: Een combinatie van lagere kosten, stabiel beleid en gerichte publieke steun kan de bouw op peil houden zonder alle risico's bij de overheid te leggen.

Rechts

Argumenten: Corporaties moeten scherper sturen op kosten, verkoop en doelgroepen; extra publiek geld mag niet automatisch inefficiëntie of onbeperkte schuldgroei financieren.

Waarden: Financiële discipline, verantwoordelijkheid en doelmatigheid.

Gevolgen: Meer marktconforme keuzes kunnen middelen vrijmaken, maar kunnen ook betekenen dat minder projecten tegelijk worden uitgevoerd.

Factcheck Goedgekeurd

Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.

De kerncijfers en duiding zijn rechtstreeks gecontroleerd in de Aedes-benchmark. Gemeente.nu bevestigt de belangrijkste bedragen en aantallen.

  • Bevestigd Corporaties bouwden in 2025 23.905 woonruimten. — Aedes-benchmark 2026, regel 42.
  • Bevestigd Het structurele tekort bedroeg gemiddeld 44 euro per woning per maand. — Aedes rapporteert een daling van 48 naar 44 euro.
  • Bevestigd 52 procent van de investeringen werd met leningen gefinancierd. — Aedes-benchmark 2026, regel 50.
Noot van de redactie
De Aedes-benchmark is breed en bevat 97 procent van de verhuurde corporatiewoningen, maar Aedes is ook de brancheorganisatie. De onafhankelijke tweede bron bevestigt de belangrijkste cijfers. De stichtingskosten zijn nominale bedragen.

← Terug naar de voorpagina