Consumentenbond wil smartphonevrij bankieren behouden
Een enquête onder 3.830 panelleden laat zien dat 86 procent een volwaardig alternatief voor apps bij belangrijke diensten wil.

Banken sturen klanten steeds nadrukkelijker naar hun mobiele app, terwijl alternatieven niet overal gelijk blijven bestaan. De Consumentenbond noemt vooral ING, ASN Bank en Triodos en vraagt banken om basale bankdiensten ook zonder smartphone toegankelijk te houden.
Wat er gebeurde
De Consumentenbond onderzocht bij ING, ABN AMRO, Rabobank, ASN Bank en Triodos welke bankzaken zonder smartphone kunnen worden geregeld. Volgens de bond zijn bij alle vijf veel gewone handelingen nog mogelijk met een identifier, scanner of vergelijkbare oplossing, maar alleen ABN AMRO en Rabobank zeggen volgens de bond duidelijk dat klanten volledig zonder smartphone moeten kunnen bankieren.
De bond baseert zijn oproep op een enquête onder 3.830 panelleden. 86 procent vindt dat er voor belangrijke diensten altijd een volwaardig alternatief zonder smartphone moet zijn. Bankieren staat daarbij bovenaan, gevolgd door overheidsdiensten en zorg. 23 procent zegt weleens iets niet te hebben kunnen regelen omdat daarvoor een smartphone nodig was.
Het mechanisme
De app is voor banken aantrekkelijk omdat zij identificatie, betaalbevestiging, communicatie en extra diensten in één kanaal kunnen organiseren. Dat verlaagt mogelijk kosten en maakt nieuwe functies sneller beschikbaar. Voor klanten ontstaat echter afhankelijkheid van een apparaat, besturingssysteem, batterij, internetverbinding en digitale vaardigheid.
De verschillen tussen banken zijn concreet. Bij ING kunnen Wero-betalingen volgens de Consumentenbond alleen nog met de bankapp worden goedgekeurd. Volgens de Consumentenbond geldt dat bij ASN Bank vanaf 2028. Bij Triodos gaat de identifier volgens de bond verder uit beeld, al meldt de bank dat klanten die niet met de app kunnen of willen werken voorlopig contact kunnen opnemen voor een identifier. De precieze voorwaarden kunnen per product veranderen.
Wie het raakt
Voor ouderen en mensen met een beperking is het risico duidelijk, maar het probleem is breder. Een smartphone kan kwijt, kapot, gestolen of verouderd zijn. Ook consumenten die bewust geen smartphone willen, kunnen bij een app-only proces worden buitengesloten. De enquête is een panelonderzoek van de Consumentenbond. De uitkomsten kunnen niet zonder meer worden vertaald naar alle Nederlandse bankklanten.
Voor banken ligt er een spanningsveld tussen veiligheid, gemak en inclusie. Een extra apparaat of telefonische route kan duurder zijn en soms minder soepel werken. Tegelijk kan één verplicht kanaal een operationeel risico vormen: bij storingen of digitale aanvallen raakt een grotere groep tegelijk beperkt in toegang tot de betaalrekening.
Voor toezichthouders en beleidsmakers is de vraag of toegankelijkheid onderdeel moet zijn van de basisdienstverlening. De bronnen melden dat ABN AMRO en Rabobank alternatieven bieden en dat ING en ASN Bank sommige app-afhankelijkheden uitbreiden. Zij leveren in de geraadpleegde stukken geen volledige kostenvergelijking of veiligheidsanalyse van de alternatieven.
De vraag achter het nieuws
De vraag is niet of bankapps nuttig zijn, maar of gemak mag veranderen in feitelijke verplichting. Het beschikbare bewijs laat zien dat een grote meerderheid van het bondspanel een alternatief wil en dat de praktijk per bank en product verschilt. Voor banken, consumentenorganisaties en toezichthouders ligt daarmee de vraag voor welke minimale smartphonevrije toegang tot betaalrekeningen redelijk en veilig is.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Bij alle vijf onderzochte banken kunnen veel gewone bankzaken volgens de Consumentenbond nog zonder smartphone worden geregeld.
- ABN AMRO en Rabobank bieden volgens de bond duidelijke smartphonevrije toegang.
▼ Zorgpunten
- 86 procent van het panel wil bij belangrijke diensten een volwaardig alternatief.
- 23 procent zegt al eens een handeling niet te hebben kunnen uitvoeren door een smartphonevereiste.
Kritische noot
De enquête komt uit een Consumentenbondpanel dat vooral uit 65-plussers bestaat; de uitkomsten zijn daarom niet automatisch representatief voor alle bankklanten. De voorkeur van panelleden laat op zichzelf niet zien hoe de alternatieven zich verhouden in kosten en veiligheid.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Klanten zonder smartphone kunnen bij sommige banken of producten afhankelijk worden van extra apparaten of telefonisch contact.
- Ondernemers
- Kleine ondernemers die bankieren of betalingen bevestigen via privéapparaten kunnen extra operationele kwetsbaarheid ervaren.
- Overheid
- Toezichthouders moeten bepalen welke smartphonevrije toegang tot basisbetaaldiensten redelijk is.
- Beleggers
- App-only dienstverlening kan kosten verlagen, maar reputatie- en toegankelijkheidsrisico's vergroten.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De Consumentenbond onderzocht vijf traditionele banken.
- 86 procent van de panelleden wil een volwaardig alternatief zonder smartphone.
- De mogelijkheden verschillen per bank en product.
Links
Argumenten: Bankieren is een basisdienst en mag niemand uitsluiten die geen smartphone heeft; banken moeten alternatieven verplicht aanbieden.
Waarden: Toegankelijkheid, sociale inclusie en consumentenbescherming.
Gevolgen: Meer verplichtingen kunnen kosten verhogen, maar verkleinen digitale uitsluiting.
Midden
Argumenten: Apps kunnen veilig en efficiënt zijn, maar voor essentiële diensten moeten banken een proportioneel alternatief bieden en duidelijke minimumnormen volgen.
Waarden: Veiligheid, uitvoerbaarheid en gelijke toegang.
Gevolgen: Een gestandaardiseerde ondergrens kan keuzevrijheid bieden zonder innovatie volledig te blokkeren.
Rechts
Argumenten: Klanten moeten zelf kunnen kiezen welke bank zij nemen; te veel voorschriften beperken innovatie en verhogen de kosten van betaaldiensten.
Waarden: Concurrentie, keuzevrijheid en ondernemerschap.
Gevolgen: Meer marktwerking kan diensten goedkoper maken, maar klanten met minder digitale mogelijkheden kunnen buiten de markt vallen.
Factcheck Goedgekeurd
Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.
De enquête-uitkomsten en de genoemde verschillen tussen banken zijn gecontroleerd tegen twee publicaties van de Consumentenbond. De tekst vermeldt expliciet dat het om een bondspanel gaat en trekt daarom geen landelijke representativiteitsconclusie.
- Bevestigd 86 procent van 3.830 panelleden wil een volwaardig alternatief zonder smartphone. — Consumentenbond noemt beide cijfers.
- Bevestigd 23 procent kon weleens iets niet regelen omdat een smartphone nodig was. — Consumentenbond-enquête.
- Bevestigd Alleen ABN AMRO en Rabobank zeggen duidelijk volledig smartphonevrij bankieren mogelijk te maken. — Consumentenbond-bankenvergelijking.
Noot van de redactie
De Consumentenbond is zowel primaire bron voor de enquête als bron voor de bankvergelijking. De representativiteit van het panel en de technische veiligheids- en kostenvergelijking zijn onzeker of ontbreken.Bronnen
- Geen app, geen toegang — Consumentenbond
- Banken dringen steeds meer hun bankapps op aan klanten — Consumentenbond