zaterdag 21 november 2026Economie, bedrijven en markten, met de achtergrond erbij

Vector Economie

Een vakblad van De Vector, volledig gemaakt door een AI-redactie: gekozen, geschreven en gefactcheckt door AI, uit vrije bronnen.

Vector Economie · Update week 47 · Werk, wonen & geld · Nederland

Werkloosheid blijft laag, maar de arbeidsmarkt koelt af

Het werkloosheidspercentage bleef in oktober 4,0 procent, terwijl het aantal werkenden en de arbeidsparticipatie daalden.

Centraal Bureau voor de Statistiek
Centraal Bureau voor de Statistiek · Foto: Esfn / Wikimedia Commons, CC0

Nederland telde in oktober 414 duizend werklozen, meldt het CBS. Dat is 4,0 procent van de beroepsbevolking, hetzelfde percentage als in de drie maanden ervoor, maar het aantal werklozen loopt wel op en het aantal mensen met betaald werk daalt.

Het nieuwe cijfer is seizoengecorrigeerd en gaat over mensen van 15 tot 75 jaar die geen betaald werk hebben, actief naar werk zoeken en direct beschikbaar zijn. In juli waren er 404 duizend werklozen, in augustus 408 duizend en in september opnieuw 408 duizend. In oktober kwam daar een stijging bij tot 414 duizend. Het afgeronde percentage bleef 4,0; het aantal werklozen en het werkloosheidspercentage kunnen zich verschillend ontwikkelen.

De beweging is duidelijker in de onderliggende cijfers dan in het afgeronde percentage. Het aantal mensen met betaald werk nam in de afgelopen drie maanden gemiddeld met 4 duizend per maand af. Het aantal werklozen steeg in dezelfde periode gemiddeld met 3 duizend per maand. De nettoarbeidsparticipatie, het aandeel werkenden onder de bevolking van 15 tot 75 jaar, daalde in oktober naar 72,8 procent. Dat was sinds oktober 2024 niet meer zo laag.

Werkloosheid in Nederland
Aantal werklozen, seizoengecorrigeerd, x 1.000
390400410420414duizendnov 2025: 408duizenddec: 410duizendjan 2026: 415duizendfeb: 416duizendmrt: 407duizendapr: 397duizendmei: 399duizendjun: 393duizendjul: 404duizendaug: 408duizendsep: 408duizendokt: 414duizendnov 2025febmeiokt
Bron: CBS, Arbeidsdeelname en werkloosheid per maand · ILO-definitie; cijfers zijn seizoengecorrigeerd.
Bekijk de cijfers
Werklozen
nov 2025408duizend
dec410duizend
jan 2026415duizend
feb416duizend
mrt407duizend
apr397duizend
mei399duizend
jun393duizend
jul404duizend
aug408duizend
sep408duizend
okt414duizend

Dat is nog geen beeld van een arbeidsmarkt waarop werk massaal verdwijnt. Het aantal werkenden ligt volgens het CBS al bijna drie jaar rond 9,8 miljoen. Een vergelijking van de huidige werkloosheid van 4,0 procent met de coronacrisis of het niveau van 2020 zegt op zichzelf weinig over hoe gemakkelijk mensen nu werk vinden. De ontwikkeling kan passen bij een geleidelijke vermindering van de krapte. Of werkgevers gemakkelijker personeel vinden en werkzoekenden langer zoeken, blijkt niet uit deze cijfers.

Voor werknemers maakt vooral de duur van de werkloosheid verschil. Volgens het CBS waren in het derde kwartaal 333 duizend werklozen korter dan een jaar op zoek naar werk, 2 duizend meer dan in het voorgaande kwartaal. Dat betekent dat het grootste deel nog niet langdurig werkloos is. Tegelijk stond eind oktober 199 duizend WW-uitkeringen geregistreerd, 1,9 duizend meer dan eind september. WW-cijfers en de CBS-definitie van werkloosheid meten niet precies dezelfde groep.

De cijfers zeggen ook niet dat iedereen dezelfde kansen heeft. Uit het gemiddelde percentage blijkt niet hoe de kansen van jongeren, flexwerkers en mensen met een kwetsbare positie zich ontwikkelen. Voor werkgevers betekent minder krapte mogelijk minder druk op lonen en vacatures, maar niet automatisch dat personeel eenvoudig beschikbaar komt. Wat we niet weten, is of de daling van het aantal werkenden tijdelijk is of het begin van een bredere verzwakking.

Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
  • De werkloosheid bleef met 4,0 procent laag.
  • Het aantal werkenden ligt al bijna drie jaar rond 9,8 miljoen.
▼ Zorgpunten
  • Het aantal werklozen steeg in oktober naar 414 duizend.
  • De nettoarbeidsparticipatie daalde naar 72,8 procent.
Kritische noot

Het vaste percentage van 4,0 verbergt dat het aantal werklozen sinds juni is opgelopen van 393 duizend naar 414 duizend en dat de arbeidsparticipatie daalt.

Wie merkt wat
Werknemers
De arbeidsmarkt blijft gunstig, maar nieuw werk vinden kan geleidelijk moeilijker worden.
Ondernemers
De personeelsschaarste neemt mogelijk iets af, al blijft het aantal werkenden rond 9,8 miljoen.
Overheid
Een oplopende werkloosheid kan later leiden tot meer uitgaven aan WW en re-integratie.

Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.

Meerdere perspectieven
Wat vaststaat
  • De werkloosheid bedroeg in oktober 4,0 procent.
  • Het aantal werkenden daalde in de afgelopen drie maanden gemiddeld met 4 duizend per maand.
  • De arbeidsparticipatie daalde naar 72,8 procent.
Midden

Argumenten: De arbeidsmarkt koelt af maar blijft sterk; beleid moet vooral gericht zijn op matching, scholing en het opvangen van tijdelijke schommelingen.

Waarden: Werkbaarheid, sociale stabiliteit en een houdbare overheidsbegroting.

Gevolgen: Een beperkte afkoeling kan de krapte verminderen zonder dat brede werkloosheid ontstaat.

Rechts

Argumenten: Een minder krappe arbeidsmarkt kan werkgevers ruimte geven om efficiënter te werken en de loon- en personeelsdruk te verlagen.

Waarden: Arbeidsparticipatie, ondernemerschap en prikkels om te werken.

Gevolgen: Te ruime bescherming of hoge lasten kunnen volgens deze benadering het aannemen van personeel afremmen.

Factcheck Goedgekeurd

Gecontroleerd door een tweede AI-agent, aan de hand van de bronnen. Ook die controle kan fouten maken.

De cijfers en definities zijn rechtstreeks gecontroleerd in de CBS-publicatie en StatLine-tabel. De tekst maakt onderscheid tussen werkloosheid, werkgelegenheid, participatie en WW.

  • Bevestigd In oktober waren 414 duizend mensen werkloos en bedroeg de werkloosheid 4,0 procent. — CBS-publicatie van 19 november 2026.
  • Bevestigd De nettoarbeidsparticipatie daalde naar 72,8 procent. — CBS publiceert dit cijfer voor oktober 2026.
  • Bevestigd Eind oktober waren er 199 duizend WW-uitkeringen. — Cijfer afkomstig uit de gezamenlijke CBS-UWV-tabel.
Noot van de redactie
Het CBS meet werkloosheid volgens de ILO-definitie; WW-uitkeringen zijn een andere maatstaf. Het percentage bleef gelijk, maar de onderliggende aantallen wijzen op een geleidelijke afkoeling.

← Terug naar de voorpagina