Biomassavraag Japan bedreigt Indonesische regenwouden
Een nieuwe ruimtelijke analyse koppelt houtpelletproductie aan ontbossing, biodiversiteitsverlies en risico’s voor inheemse gebieden.
De groeiende vraag naar houtpellets voor biomassa-energie hangt volgens een nieuwe analyse samen met druk op Indonesische regenwouden. Vooral de Japanse import groeit snel, terwijl onderzoekers waarschuwen voor gebrekkige controle op de herkomst van het hout.
De analyse is uitgevoerd door Earth Insight, de Indonesische milieuorganisatie Auriga Nusantara en de inheemse organisatie AMAN. Zij brachten gebieden rond houtpellet- en houtsnipperfabrieken in kaart en vergeleken die met bossen, biodiversiteitsgebieden en gebieden waar inheemse gemeenschappen wonen.
Volgens de onderzoekers liggen 347 inheemse territoria, samen goed voor meer dan 4,3 miljoen hectare, binnen de logistieke zones van houtsnipperfabrieken. Ook zou ruim 11 miljoen hectare bos binnen die zones vallen. Daarvan is volgens de analyse meer dan 6,9 miljoen hectare nog ongestoord. Het gaat om overlap met gebieden waar hout wordt verzameld of vervoerd; de cijfers betekenen niet dat al het genoemde bos is gekapt.
De provincie Gorontalo op Sulawesi komt in de analyse naar voren als een belangrijk centrum van de export. De onderzoekers zeggen dat in een gebied van ruim 24.500 hectare tropisch bos dat verbonden is aan een houtpelletfaciliteit van PT Gorontalo Panel Lestari ongeveer 7.800 hectare is ontbost. Dat is een bevinding uit de analyse en geen onafhankelijke vaststelling door een Indonesische overheidsdienst.
Japan importeerde in 2025 volgens AP 8,64 miljoen ton houtpellets, 35 procent meer dan een jaar eerder. De Indonesische export naar Japan steeg volgens dezelfde berichtgeving van 66.460 ton in 2023 naar 402.310 ton in 2025. Earth Insight stelt dat Japan in 2025 bijna 75 procent van de Indonesische houtpelletexport afnam.
Biomassa wordt internationaal vaak als hernieuwbare energiebron meegeteld omdat bomen en planten opnieuw kunnen groeien. De International Energy Agency meldde volgens AP dat het wereldwijde biomassagebruik tussen 2015 en 2024 met meer dan 55 procent is toegenomen. Critici wijzen erop dat verbranding van hout direct uitstoot veroorzaakt en dat bossen tijd nodig hebben om die koolstof opnieuw op te nemen.
De analyse waarschuwt daarnaast voor verlies van leefgebied. Houtkapzones zouden onder meer drie miljoen hectare orang-oetanhabitat overlappen en 43 belangrijke biodiversiteitsgebieden omvatten. De Indonesische ministeries van Milieu en Bosbouw en van Energie en Minerale Hulpbronnen reageerden volgens AP niet op verzoeken om commentaar.
De nieuwe gegevens bewijzen niet dat elke biomassacentrale ontbossing veroorzaakt. Ze laten wel zien dat de herkomst van houtpellets een klimaat- en natuurvraagstuk is, naast een energiepolitieke keuze. Voor een betrouwbaarder oordeel zijn controleerbare handelsdata, onafhankelijke bosmetingen en informatie van de Indonesische autoriteiten nodig.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Een NGO-analyse koppelt houtpellet- en houtsnipperketens aan druk op Indonesische bossen.
- Japan is volgens de gebruikte handelscijfers een belangrijke afnemer.
- De analyse meldt overlap met inheemse gebieden en biodiversiteitsgebieden.
- De Indonesische ministeries reageerden niet op vragen van AP.
Links
Argumenten Biomassa uit natuurlijke bossen moet niet als klimaatoplossing worden gesubsidieerd. Klimaatbeleid hoort volgens deze benadering volledige uitstoot, biodiversiteit en de rechten van inheemse gemeenschappen mee te tellen.
Waarden Ecologische rechtvaardigheid, bescherming van natuur en zeggenschap van lokale gemeenschappen.
Gevolgen De nadruk ligt op minder verbranding van hout en snellere investeringen in energiebronnen met lagere levenscyclusuitstoot.
Midden
Argumenten Biomassa kan alleen verdedigbaar zijn als de herkomst aantoonbaar duurzaam is, bijvoorbeeld bij reststromen, strenge traceerbaarheid en onafhankelijke controle. Tegelijk moet de energietransitie betaalbaar en betrouwbaar blijven.
Waarden Pragmatisme, controleerbaarheid, betaalbaarheid en geleidelijke verduurzaming.
Gevolgen Een beperkte rol voor biomassa blijft mogelijk, maar subsidies en handelsregels zouden afhankelijk worden van harde duurzaamheidscriteria.
Rechts
Argumenten Landen moeten ruimte houden om zelf een betaalbare en betrouwbare energiemix te kiezen. Biomassa kan volgens deze visie bijdragen aan energiezekerheid en economische ontwikkeling, terwijl misstanden via betere handhaving moeten worden aangepakt.
Waarden Energiezekerheid, economische groei, nationale beleidsruimte en uitvoerbaarheid.
Gevolgen Een volledig verbod kan volgens deze invalshoek importafhankelijkheid vergroten en kosten voor huishoudens en bedrijven verhogen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers zijn toegeschreven aan Earth Insight of AP en worden niet gepresenteerd als onafhankelijke overheidsmetingen. De tekst maakt onderscheid tussen gemeten bosverlies, ruimtelijke overlap en beleidsinterpretatie.
- bevestigd De analyse is uitgevoerd door Earth Insight, Auriga Nusantara en AMAN. — Dit staat in de publicatie van Earth Insight. bron
- bevestigd 347 inheemse territoria en meer dan 11 miljoen hectare bos vallen binnen de genoemde logistieke zones. — Deze cijfers staan in de bevindingen van Earth Insight. bron
- bevestigd Japan importeerde in 2025 8,64 miljoen ton houtpellets. — AP noemt dit cijfer en verwijst naar handelsdata. bron
- bevestigd De Indonesische houtpelletexport naar Japan steeg van 66.460 ton in 2023 naar 402.310 ton in 2025. — AP rapporteert beide hoeveelheden. bron
- bevestigd Earth Insight stelt dat Japan in 2025 bijna 75 procent van de Indonesische houtpelletexport afnam. — Dit staat in de Earth Insight-analyse. bron
- bevestigd De Indonesische ministeries reageerden niet op vragen van AP. — AP vermeldt dat beide ministeries niet reageerden. bron