Engelse tieners scoren sterk in internationale toets
PISA 2025 laat goede resultaten zien, maar ook zorgen over lezen en digitale afleiding.
Engeland behoort in de nieuwe PISA-vergelijking tot de beter presterende onderwijssystemen voor lezen, wiskunde en natuurwetenschappen. Tegelijk waarschuwen onderzoekers en onderwijsdeskundigen voor bredere internationale dalingen in basisvaardigheden.
De PISA-toets van 2025 onderzocht de prestaties van 15-jarige leerlingen in wiskunde, lezen en natuurwetenschappen. Meer dan negentig onderwijssystemen deden mee. Het Britse ministerie van Onderwijs publiceerde op 8 september een afzonderlijk rapport over de resultaten van Engeland.
Volgens de gepubliceerde samenvattingen scoorde Engeland 492 punten voor wiskunde, 497 voor lezen en 516 voor natuurwetenschappen. Daarmee presteerden Engelse leerlingen in de internationale vergelijking beter dan leerlingen in veel andere landen. De cijfers zijn gemiddelden en zeggen niets over de prestaties van iedere afzonderlijke school.
De goede positie van Engeland betekent niet dat er geen problemen zijn. De Guardian meldde dat de gemiddelde leesresultaten in veel OESO-landen sinds 2018 zijn gedaald. Ook de internationale gemiddelden voor wiskunde en natuurwetenschappen staan onder druk, al verschillen de patronen per land.
De verklaring voor de ontwikkeling ligt niet eenduidig vast. Onderwijsdeskundigen wijzen onder meer op digitale afleiding, de nasleep van de coronapandemie en afnemende betrokkenheid van gezinnen bij schoolwerk. Zulke verklaringen zijn interpretaties bij de cijfers, geen afzonderlijk bewezen oorzaak van de internationale daling.
Engeland heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op een meer gestructureerd curriculum en duidelijke basisvaardigheden. De PISA-resultaten kunnen die beleidskeuzes ondersteunen, maar de toets is geen gecontroleerd experiment. Andere factoren, zoals sociaaleconomische verschillen, selectie en verschillen tussen de Britse onderwijsstelsels, beïnvloeden de uitkomst.
Voor Nederland is vooral de internationale trend relevant. Een land kan hoog scoren terwijl groepen leerlingen achterblijven. Beleidskeuzes over curriculum, leraren, schermgebruik en ondersteuning van kwetsbare leerlingen vragen daarom meer bewijs dan één ranglijst. PISA kan richting geven aan het debat, maar vervangt geen analyse van Nederlandse scholen en leerlingen.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- PISA 2025 vergelijkt prestaties van 15-jarigen.
- Engeland scoorde relatief sterk in de drie getoetste domeinen.
- In veel landen daalden lees- en wiskundescores.
- De toets toont verschillen, maar bewijst geen specifieke oorzaak.
Links
Argumenten Benadrukt dat gemiddelde scores zonder aandacht voor armoede, schoolsegregatie en ondersteuning van kwetsbare leerlingen misleidend kunnen zijn.
Waarden Gelijke kansen, inclusie en publieke verantwoordelijkheid.
Gevolgen Wil extra middelen voor achterstandsbestrijding en leraren inzetten, ook als dat niet direct tot hogere ranglijstscores leidt.
Midden
Argumenten Wil de Engelse aanpak onderzoeken zonder haar automatisch over te nemen en combineert duidelijke basisvaardigheden met professionele ruimte voor scholen.
Waarden Evidence-based beleid, continuïteit en uitvoerbaarheid.
Gevolgen Waarschuwt tegen snelle hervormingen op basis van één internationale meting.
Rechts
Argumenten Benadrukt een stevig curriculum, discipline, minder afleiding in de klas en duidelijke eisen voor lezen en rekenen.
Waarden Kennis, verantwoordelijkheid en meetbare kwaliteit.
Gevolgen Vreest dat brede onderwijsdoelen en te weinig nadruk op basisvaardigheden leerlingen onvoldoende voorbereiden op vervolgonderwijs en arbeidsmarkt.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en de status van PISA 2025 zijn gecontroleerd tegen het officiële Engelse rapport en openbare berichtgeving. Causale verklaringen zijn niet als vaststaande feiten gepresenteerd.
- bevestigd PISA 2025 onderzocht 15-jarige leerlingen in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen. — Vermeld in het officiële rapport van het Britse ministerie van Onderwijs. bron
- bevestigd Engeland scoorde 492 voor wiskunde, 497 voor lezen en 516 voor natuurwetenschappen. — De scores zijn vermeld in de openbare samenvatting van de resultaten. bron
- bevestigd In veel OESO-landen zijn leesresultaten sinds 2018 gedaald. — Beschreven in de berichtgeving over de PISA 2025-resultaten. bron
- bevestigd PISA is geen gecontroleerd experiment en verklaart niet zelfstandig de oorzaken van scoreveranderingen. — Dit volgt uit de aard van de internationale vergelijkende toets; de bronnen presenteren oorzaken als mogelijke verklaringen. bron
Noot van de redactie
De Engelse scores en deelname zijn afkomstig uit officiële en onafhankelijke bronnen. Verklaringen voor internationale dalingen zijn als hypotheses en interpretaties weergegeven.Bronnen
- PISA 2025: national report for England — Department for Education
- England’s teenagers outperform peers in most countries — The Guardian
- Families’ interest in their kids’ education is falling — AP News