BMR-vaccinatie bij jonge Amsterdamse kinderen blijft laag
De beschikbare cijfers laten in Amsterdam een langdurige daling zien, terwijl het RIVM landelijk opnieuw een lage deelname meldt.
De vaccinatiegraad tegen bof, mazelen en rodehond blijft onder druk staan. In Amsterdam lag het aandeel tweejarigen met een BMR-basisimmuniteit in de meest recente gemeentelijke reeks op 82,1 procent, terwijl het landelijke cijfer voor verslagjaar 2026 87,9 procent bedroeg.
De Amsterdamse cijfers komen uit een gemeentelijke reeks die loopt tot en met verslagjaar 2024. Daarin daalde de BMR-basisimmuniteit onder tweejarigen van 92,1 procent in 2017 naar 82,1 procent in 2024. De daling was niet elk jaar even groot: tussen 2023 en 2024 veranderde het percentage van 82,5 naar 82,1 procent.
Het RIVM meldde in juni dat de vaccinatiegraad bij baby’s en kleuters landelijk opnieuw licht was gedaald. Voor BMR bij tweejarigen kwam het landelijke cijfer in verslagjaar 2026 uit op 87,9 procent. Het instituut waarschuwt dat deze percentages sinds 2022 deels worden beïnvloed door anonieme vaccinaties die niet volledig aan individuele kinderen kunnen worden gekoppeld.
De BMR-prik beschermt tegen drie besmettelijke ziekten: bof, mazelen en rodehond. Volgens het RIVM ligt de landelijke deelname onder de 90 procent en is voor mazelen ongeveer 95 procent nodig om de bevolking voldoende tegen uitbraken te beschermen. Dat is een populatienorm, geen uitspraak over de bescherming van een individueel kind.
De actuele mazelenregistratie geeft geen beeld van alle gevolgen van een lagere vaccinatiegraad, maar laat wel zien waarom de ontwikkeling wordt gevolgd. Het RIVM registreerde tot en met 8 september acht meldingen van mazelen in Nederland in 2026. Vier besmettingen werden in Nederland opgelopen en vier in het buitenland; de cijfers kunnen door latere meldingen nog wijzigen.
Amsterdam probeert de deelname te verhogen met een wijkgerichte aanpak en laagdrempeliger vaccinatiemomenten. De GGD Amsterdam organiseert de najaarsronde van het Rijksvaccinatieprogramma tussen september en november 2026. De GGD benadrukt daarnaast dat ouders via het ouderportaal een afspraak kunnen verzetten als de oorspronkelijke datum niet uitkomt.
De cijfers zeggen niet waarom ouders een prik missen. Mogelijke verklaringen kunnen per wijk en gezin verschillen, maar de openbare bronnen onderbouwen geen enkele enkele oorzaak als dominante verklaring. Wel staat vast dat Amsterdam al jaren onder de landelijke BMR-deelname ligt en dat de beschikbare registraties door privacykeuzes een onvolledig beeld kunnen geven.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De BMR-vaccinatiegraad onder Amsterdamse tweejarigen lag in de beschikbare reeks voor verslagjaar 2024 op 82,1 procent.
- De landelijke BMR-vaccinatiegraad voor tweejarigen lag in verslagjaar 2026 op 87,9 procent.
- Registratiecijfers zijn sinds 2022 minder volledig door anonieme vaccinaties.
- Het RIVM koppelt een vaccinatiegraad van ongeveer 95 procent voor mazelen aan bescherming van de bevolking tegen uitbraken.
Links
Argumenten De prioriteit moet liggen bij toegankelijkheid en vertrouwen: vaccineren dichter bij gezinnen, in vertrouwde buurten en met ruimte voor vragen. Dwang of beschuldigende communicatie kan juist afstand creëren, terwijl publieke diensten actief moeten helpen om praktische en sociale drempels weg te nemen.
Waarden Gelijke toegang tot zorg, solidariteit en bescherming van kwetsbare kinderen.
Gevolgen Een wijkgerichte aanpak vraagt extra publieke capaciteit, maar kan deelname verhogen zonder gezinnen verder tegenover de overheid te plaatsen.
Midden
Argumenten De institutionele aanpak combineert goede informatie, betrouwbare registratie en laagdrempelige uitnodigingen. Maatregelen moeten worden geëvalueerd per wijk, omdat gemiddelden oorzaken en verschillen kunnen verbergen; pas daarna ligt zwaardere regulering voor de hand.
Waarden Proportionaliteit, bewijs en uitvoerbaarheid.
Gevolgen Een stapsgewijze aanpak kan vertrouwen behouden, maar levert mogelijk minder snel een stijging op dan strengere maatregelen.
Rechts
Argumenten Vaccinatie beschermt niet alleen het eigen gezin maar ook de gemeenschap. Ouders dragen verantwoordelijkheid voor deelname aan het programma, en de overheid mag duidelijke normen stellen en gerichter optreden waar lage deelname structureel tot risico’s leidt.
Waarden Eigen verantwoordelijkheid, openbare orde en bescherming van de meerderheid.
Gevolgen Strakkere voorwaarden of nadrukkelijker handhaving kunnen de deelname verhogen, maar kunnen ook weerstand oproepen en het vertrouwen in publieke gezondheidszorg aantasten.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers over Amsterdam en Nederland zijn rechtstreeks gecontroleerd tegen publicaties van GGD Amsterdam en het RIVM. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen gemeten registratiecijfers, populatienormen en niet-bewezen verklaringen voor de daling.
- bevestigd De BMR-basisimmuniteit onder Amsterdamse tweejarigen bedroeg 82,1 procent in verslagjaar 2024. — Dit percentage staat in de door GGD Amsterdam gepubliceerde reeks 2017-2024. bron
- bevestigd De Amsterdamse BMR-basisimmuniteit onder tweejarigen daalde van 92,1 procent in 2017 naar 82,1 procent in 2024. — Bevestigd door dezelfde gemeentelijke reeks. bron
- bevestigd De landelijke BMR-vaccinatiegraad bij tweejarigen was 87,9 procent in verslagjaar 2026. — Bevestigd door de RIVM-gegevens zoals weergegeven door Volksgezondheid en Zorg en het RIVM-rapport. bron
- bevestigd Sinds 2022 kunnen anonieme vaccinaties niet volledig aan individuele kinderen worden gekoppeld. — Het RIVM beschrijft deze beperking expliciet in de toelichting op de vaccinatiegraad. bron
- bevestigd Het RIVM registreerde tot en met 8 september acht mazelenmeldingen in Nederland in 2026, waarvan vier besmettingen in Nederland en vier in het buitenland. — Bevestigd op de actuele mazelenpagina van het RIVM. bron
- bevestigd Voor mazelen is volgens het RIVM ongeveer 95 procent vaccinatiegraad nodig om de bevolking tegen uitbraken te beschermen. — Deze populatienorm wordt genoemd in de RIVM-toelichting op de vaccinatiegraad. bron
Noot van de redactie
De Amsterdamse reeks met cijfers voor tweejarigen loopt publiek beschikbaar tot en met verslagjaar 2024; het RIVM-cijfer voor Nederland betreft verslagjaar 2026. De registratie kent sinds 2022 onderrapportage door anonieme vaccinaties, en de openbare bronnen geven geen bewezen hoofdoorzaak voor de daling.Bronnen
- Vaccinatiegraad bij baby’s en kleuters licht gedaald, bij tieners gestegen — RIVM
- Actualiteiten over mazelen — RIVM
- Vaccinatiegraden Amsterdam G4 en landelijk 2024 — GGD Amsterdam
- Vaccinaties — GGD Amsterdam
- Vaccinatiegraad verhogen: laagdrempeligheid en vertrouwen spelen sleutelrol — GGD GHOR Nederland