Meer inkomen én winst, maar ruimte blijft ongelijk
Nieuwe CBS-cijfers laten hogere huishoudinkomens en bedrijfswinsten zien, terwijl schulden en verschillen tussen huishoudens zichtbaar blijven.
Nederlandse huishoudens hadden in het tweede kwartaal van 2026 reëel 0,7 procent meer beschikbaar inkomen dan een jaar eerder. Tegelijkertijd steeg de brutowinst voor belasting van niet-financiële bedrijven naar 93,2 miljard euro, blijkt uit twee nieuwe CBS-publicaties.
Het CBS corrigeert het huishoudinkomen voor prijsstijgingen en rapporteert de ontwikkeling als een voortschrijdend jaargemiddelde. De stijging van 0,7 procent in het tweede kwartaal is daardoor geen simpele vergelijking van alleen april, mei en juni. Vergeleken met het eerste kwartaal, toen de groei nog 2,1 procent bedroeg, is het tempo duidelijk lager.
De belangrijkste bijdrage kwam van werknemers. Hun totale beloning lag 5 procent hoger dan in het tweede kwartaal van 2025. Het aantal banen van werknemers groeide met 1,1 procent en de cao-lonen lagen 4,3 procent hoger. Ook sociale uitkeringen stegen, met 7,4 procent. Daar stonden 6,2 procent hogere belastingen en sociale premies tegenover.
Aan de kant van bedrijven nam de brutowinst voor belasting van niet-financiële vennootschappen toe met 5,1 miljard euro tot 93,2 miljard euro. De operationele winst kwam uit op 70,4 miljard euro, 5,2 miljard euro meer dan een jaar eerder. De winstquote steeg van 36,9 naar 37,5 procent van de toegevoegde waarde.
De cijfers betekenen niet dat iedere onderneming of ieder huishouden erop vooruitging. Het CBS benadrukt dat de inkomenscijfers geen verdeling geven naar afzonderlijke typen huishoudens. Ook de bedrijfswinst is een totaal voor niet-financiële vennootschappen en zegt weinig over de positie van individuele sectoren, zelfstandigen of kleine ondernemingen.
Bedrijven investeerden in het tweede kwartaal 2,7 miljard euro meer dan een jaar eerder en keerden 0,6 miljard euro meer dividend uit. Tegelijk betaalden zij 2,1 miljard euro minder belasting. Dat kan de discussie over de verdeling van de economische groei voeden, maar de cijfers geven geen oordeel over de oorzaken van de lagere belastingbetaling.
Voor huishoudens staat tegenover het hogere reële inkomen een groeiende hypotheekschuld. Die nam in één kwartaal met 12 miljard euro toe tot 948 miljard euro, volgens het CBS. De schuld kwam daarmee uit op 80 procent van het bruto binnenlands product, tegen 79,6 procent een jaar eerder. De economie oogt veerkrachtig, maar de ruimte achter de gemiddelden blijft ongelijk verdeeld.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het reëel beschikbaar inkomen steeg volgens het CBS met 0,7 procent.
- De brutowinst van niet-financiële bedrijven steeg met 5,1 miljard euro.
- De stijging is niet gelijkmatig verdeeld over alle huishoudens of bedrijven.
Links
Argumenten Benadrukt dat hogere bedrijfswinsten niet automatisch betekenen dat werknemers en kwetsbare huishoudens evenredig profiteren. Wil groei sterker laten terugvloeien via hogere lonen, publieke voorzieningen en een zwaardere bijdrage van winst en vermogen.
Waarden Gelijkheid, bestaanszekerheid, collectieve voorzieningen en machtsbalans op de arbeidsmarkt.
Gevolgen Vreest dat gemiddelden sociale verschillen verbergen en dat dividend en winst sneller stijgen dan de zekerheid van werknemers.
Midden
Argumenten Benadrukt dat loonstijging, werkgelegenheid en gezonde bedrijfswinsten elkaar kunnen versterken. De institutionele benadering wil vooral de ontwikkeling per inkomensgroep volgen en beleid richten op groepen die achterblijven zonder de investeringsruimte van bedrijven onnodig te beperken.
Waarden Stabiliteit, brede welvaart, voorspelbaar beleid en sociale samenhang.
Gevolgen Vreest dat te snelle lastenverhogingen investeringen en werkgelegenheid remmen, maar ook dat niets doen de verschillen vergroot.
Rechts
Argumenten Benadrukt dat winst ruimte geeft voor investeringen, innovatie en banen en dat hogere lonen alleen houdbaar zijn bij voldoende productiviteit. Wil terughoudend zijn met extra belastingen en regelgeving voor bedrijven.
Waarden Ondernemerschap, eigendomsrechten, concurrentiekracht en economische groei.
Gevolgen Vreest dat hogere lasten op winst of arbeid bedrijven minder concurrerend maken en uiteindelijk de loonontwikkeling en werkgelegenheid schaden.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
Alle genoemde cijfers zijn terug te vinden in de twee CBS-publicaties van 23 september 2026. De tekst maakt duidelijk dat het om gemiddelden en voorlopige cijfers gaat en trekt geen conclusies over afzonderlijke huishoudens of bedrijven.
- bevestigd Het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens lag in het tweede kwartaal 0,7 procent hoger dan een jaar eerder. — CBS-publicatie over het tweede kwartaal van 2026. bron
- bevestigd De beloning van werknemers groeide met 5 procent en het aantal banen met 1,1 procent. — CBS noemt beide percentages in de uitsplitsing van het huishoudinkomen. bron
- bevestigd De brutowinst voor belasting van niet-financiële bedrijven bedroeg 93,2 miljard euro. — CBS-publicatie over bedrijfswinsten in het tweede kwartaal. bron
- bevestigd De winstquote steeg van 36,9 naar 37,5 procent. — CBS rapporteert deze winstquote voor het tweede kwartaal. bron
- bevestigd De hypotheekschuld nam toe tot 948 miljard euro en bedroeg 80 procent van het bbp. — CBS noemt de kwartaalstijging van 12 miljard euro en de schuldquote. bron
- bevestigd De CBS-cijfers laten niet zien hoe de inkomensontwikkeling per huishoudtype uitpakt. — CBS waarschuwt hiervoor in de toelichting op de inkomensreeks. bron
Noot van de redactie
De cijfers zijn voorlopige CBS-cijfers over het tweede kwartaal van 2026. Het huishoudinkomen is gecorrigeerd voor inflatie en gebaseerd op een voortschrijdend jaargemiddelde; de cijfers zeggen niet hoe de ontwikkeling per huishoudtype uitpakt.Bronnen
- Beschikbaar inkomen huishoudens 0,7 procent hoger in tweede kwartaal — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Meer winst niet-financiële bedrijven in tweede kwartaal van 2026 — Centraal Bureau voor de Statistiek