Politie wil af van niet-urgente meldingen
Agenten besteden een groot deel van hun capaciteit aan mensen met onbegrepen gedrag, terwijl zorg en gemeenten niet altijd direct beschikbaar zijn.
De politie wil niet langer automatisch verantwoordelijk worden voor niet-urgente meldingen over mensen met verward of onbegrepen gedrag. Volgens recente analyses neemt de druk op agenten toe, terwijl de achterliggende problemen vaak in de zorg, huisvesting of gemeentelijke ondersteuning liggen.
De politie krijgt steeds vaker meldingen waarbij geen direct strafbaar feit of acute bedreiging speelt. Agenten komen dan terecht bij mensen met psychische problemen, dakloosheid, schulden of andere kwetsbaarheden. De politie zegt niet weg te willen blijven bij veiligheidsproblemen, maar wil voorkomen dat zij structureel de eerste en enige hulpverlener wordt.
RTL Nieuws meldde op basis van onderzoek van de Politieacademie en de nationale politie dat in 2025 bijna 170.000 meldingen over overlast door verwarde personen zijn geregistreerd. Volgens dezelfde analyse kostte het onderwerp ruim 20 procent van de politie-inzet bij 112-meldingen. Een eerder overzicht van de Onderzoeksraad voor Veiligheid telde voor 2024 149.827 politieregistraties; de cijfers hebben dus betrekking op verschillende jaren en meetwijzen.
De politie pleit al langer voor betere triage aan de meldkamer. Een gespecialiseerde zorgmedewerker zou kunnen beoordelen of politie, ambulance, acute geestelijke gezondheidszorg of een gemeentelijk team het beste kan reageren. Ook worden meer 24-uursvoorzieningen, opvangplekken en langdurige begeleiding genoemd als voorwaarden om herhaalde meldingen te voorkomen.
Het probleem is dat niet elke melding duidelijk in één categorie valt. Een situatie die begint als zorgvraag kan omslaan in bedreiging, vernieling of gevaar voor omstanders. Agenten moeten daarom blijven kunnen ingrijpen wanneer de veiligheid in het geding is. Tegelijkertijd kan een politieoptreden voor iemand in psychische nood de situatie verergeren, zeker als er geen passende vervolgzorg beschikbaar is.
De discussie raakt daarmee aan de verdeling van publieke taken. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een deel van de ondersteuning, zorginstellingen voor behandeling en crisiszorg, en de politie voor veiligheid en strafbare feiten. Zolang die voorzieningen niet overal op elkaar aansluiten, bestaat het risico dat meldingen tussen instanties blijven circuleren. De politie vraagt daarom niet alleen om minder meldingen, maar vooral om een ander systeem achter de eerste melding.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De politie registreert veel meldingen over mensen met onbegrepen gedrag.
- Een deel van die meldingen is niet acuut en vraagt niet primair om strafrechtelijk optreden.
- Politie, gemeenten en zorginstellingen hebben verschillende verantwoordelijkheden.
- De politie wil betere triage en meer passende vervolgzorg.
Links
Argumenten Onbegrepen gedrag moet vooral als zorg- en bestaanszekerheidsvraag worden behandeld. Investeringen in ggz, huisvesting en sociale voorzieningen kunnen politiecontact en escalatie voorkomen.
Waarden Menselijke waardigheid, inclusie en publieke verantwoordelijkheid voor kwetsbare mensen.
Gevolgen Meer zorgcapaciteit kost geld, maar kan detentie, dakloosheid en herhaalde crisissen beperken.
Midden
Argumenten Geen enkele instantie kan dit alleen oplossen. Een praktisch systeem met gezamenlijke meldkamers, duidelijke triage en blijvende politie-inzet bij gevaar is het meest uitvoerbaar.
Waarden Samenwerking, proportionaliteit en institutionele duidelijkheid.
Gevolgen De aanpak kan efficiënter worden, maar vraagt afspraken over geld, gegevensdeling en verantwoordelijkheid.
Rechts
Argumenten De politie moet zich concentreren op veiligheid en strafbare feiten. Mensen die overlast veroorzaken moeten niet automatisch buiten beeld blijven omdat hun gedrag een zorgcomponent heeft.
Waarden Openbare orde, verantwoordelijkheid en bescherming van omwonenden.
Gevolgen Een steviger veiligheidskader kan slachtoffers sneller beschermen, maar zonder zorgcapaciteit blijft het probleem terugkomen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De beschreven capaciteitsdruk en de genoemde cijfers zijn aan openbare onderzoeken en berichtgeving gekoppeld. De tekst maakt onderscheid tussen registraties uit 2024 en 2025.
- bevestigd In 2025 waren er bijna 170.000 politieregistraties rond overlast door verwarde personen. — Dit cijfer wordt door RTL Nieuws aan onderzoek van Politieacademie en nationale politie gekoppeld. bron
- bevestigd Het onderwerp kostte ruim 20 procent van de politie-inzet bij 112-meldingen. — Dit staat in dezelfde berichtgeving over het onderzoek. bron
- bevestigd Voor 2024 vermeldt de Onderzoeksraad 149.827 registraties. — Het cijfer staat in het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. bron
- bevestigd De politie pleit voor betere triage en aansluiting met zorg en gemeenten. — Dit komt terug in berichtgeving van NOS en Pointer over de politieaanpak. bron
Noot van de redactie
De omvang van de meldingen en het aandeel in de politie-inzet komen uit verschillende onderzoeken en jaren. De precieze oorzaak van de stijging staat niet vast.Bronnen
- Politie heeft handen vol aan onbegrepen gedrag: kost 20 procent van de inzet — RTL Nieuws
- Kunnen doen wat nodig is — Onderzoeksraad voor Veiligheid
- Verward gedrag: als hulp te laat komt — Pointer