Wereld ziet kansen én risico’s van AI
Een internationale Ipsos-enquête laat zien dat enthousiasme en nervositeit over kunstmatige intelligentie dicht bij elkaar liggen.
Mensen wereldwijd gebruiken kunstmatige intelligentie vaker, maar voelen zich er niet eenduidig zekerder over. In 32 landen blijken enthousiasme en bezorgdheid volgens Ipsos bijna in evenwicht.
Ipsos ondervroeg voor de AI Monitor 2026 23.532 volwassenen onder de 75 jaar. De interviews werden gehouden tussen 20 maart en 3 april 2026 in 32 landen. Het onderzoek meet publieke opvattingen over producten en diensten die kunstmatige intelligentie gebruiken.
De centrale uitkomst is volgens Ipsos dat mensen tegelijk enthousiast en nerveus kunnen zijn. Het onderzoeksbureau ziet geen eenvoudige tegenstelling tussen voorstanders en tegenstanders: dezelfde persoon kan voordelen verwachten en zich zorgen maken over bijvoorbeeld werk, betrouwbaarheid of controle.
In meerdere landen nam het aandeel mensen dat enthousiast is over AI af ten opzichte van een jaar eerder. Ipsos schrijft dat die afname vooral zichtbaar is in landen waar mensen eerder relatief terughoudend waren over de technologie. De verschillen tussen landen blijven groot, waardoor één wereldwijde publieke opinie niet bestaat.
De enquête gaat ook over de vraag of AI-producten en -diensten meer voordelen dan nadelen hebben. De antwoorden lopen uiteen per land en per toepassing. De uitkomsten zeggen iets over verwachtingen en gevoelens, maar niet rechtstreeks over de feitelijke prestaties of veiligheid van afzonderlijke systemen.
De timing is relevant omdat AI intussen verder doordringt in werk, onderwijs, klantenservice en consumentenproducten. Een positieve houding kan de invoering versnellen, terwijl nervositeit juist druk kan zetten op transparantie, toezicht en aansprakelijkheid.
Ipsos waarschuwt impliciet voor een te simpele lezing van de cijfers: meer gebruik betekent niet automatisch meer vertrouwen. Het onderzoek is een momentopname van het voorjaar en is geen experiment naar de maatschappelijke effecten van AI. Ook bewijst het niet dat een bepaalde reguleringsaanpak beter werkt.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het onderzoek vond plaats in 32 landen en bevatte ruim 23.000 respondenten.
- Enthousiasme en nervositeit over AI komen vaak bij dezelfde mensen voor.
- De enquête meet percepties en geen objectieve veiligheid of effectiviteit.
Links
Argumenten De combinatie van enthousiasme en angst laat zien dat AI stevig publiek toezicht nodig heeft, met bescherming van werknemers, privacy en groepen die de risico’s niet zelf kunnen dragen.
Waarden Gelijkheid, menselijke controle en bescherming tegen machtsconcentratie.
Gevolgen Strengere regels kunnen misbruik beperken, maar ook de introductie van nuttige toepassingen vertragen.
Midden
Argumenten Beleid moet per toepassing worden bepaald: ruimte voor bewezen voordelen, met transparantie, onafhankelijke evaluatie en duidelijke aansprakelijkheid waar risico’s groter zijn.
Waarden Proportionaliteit, bewijs en institutionele betrouwbaarheid.
Gevolgen Een stapsgewijze aanpak kan draagvlak vergroten, maar vraagt voortdurende controle terwijl de technologie snel verandert.
Rechts
Argumenten De positieve houding in veel landen is een signaal om innovatie niet te verstikken. Concurrentie en vrijwillige standaarden kunnen sneller tot bruikbare oplossingen leiden dan zware voorafgaande regulering.
Waarden Vrijheid om te innoveren, economische groei en individuele keuze.
Gevolgen Minder regels kunnen ontwikkeling versnellen, maar laten meer verantwoordelijkheid bij consumenten en bedrijven.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De onderzoeksomvang, veldwerkperiode en hoofdconclusies zijn gecontroleerd aan de hand van de Ipsos-publicatie. De tekst doet geen uitspraken over veiligheid of prestaties die de enquête niet kan dragen.
- bevestigd Ipsos ondervroeg 23.532 volwassenen onder de 75 jaar in 32 landen. — Dit staat in de methodologische toelichting van de AI Monitor 2026. bron
- bevestigd Het veldwerk vond plaats tussen 20 maart en 3 april 2026. — De rapportage vermeldt deze periode bij de internationale vergelijkingen. bron
- bevestigd Enthousiasme en nervositeit over AI liggen wereldwijd dicht bij elkaar. — Ipsos noemt dit de centrale bevinding van de 2026-editie. bron
- bevestigd In meerdere landen nam het enthousiasme voor AI af ten opzichte van 2025. — De Ipsos-rapportage toont voor meerdere landen een negatieve verandering. bron
- bevestigd De enquête meet opvattingen en is geen technische veiligheidsmeting. — Dit volgt uit de onderzoeksvragen en methodologische opzet van Ipsos. bron
Noot van de redactie
De enquête is uitgevoerd in het voorjaar van 2026 en beschrijft attitudes, geen technische veiligheidsmeting. De oorspronkelijke kop verwees naar een betaalde krant; voor dit artikel is uitsluitend de openbare Ipsos-bron gebruikt.Bronnen
- Global Attitudes on AI 2026: The Wonder vs. Worry Divide Deepens — Ipsos
- Ipsos AI Monitor 2026 — Ipsos
- Landenrapport van Nederland over het digitale decennium 2026 — Europese Commissie