Kabinet zet begrotingsgesprekken voort zonder BBB aan tafel
Premier Jetten nodigt eerst zes oppositiepartijen uit, terwijl de coalitie verdeeld is over de route naar steun.
Het kabinet-Jetten begint de nieuwe gesprekken over de begroting met JA21, SGP, ChristenUnie, 50PLUS, Volt en PRO. BBB krijgt voorlopig geen uitnodiging nadat de partij een motie van wantrouwen tegen het kabinet steunde.
Premier Rob Jetten zei na de ministerraad van 18 september dat de eerste uitnodigingen naar zes oppositiefracties gingen. Hij benadrukte dat de deur voor BBB niet definitief dicht is, maar dat het kabinet eerst wil spreken met partijen die tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen bereidheid tot verdere gesprekken hadden uitgesproken.
De directe aanleiding voor de uitsluiting van BBB was de steun van die partij aan een motie van wantrouwen. Jetten zei dat er geen sprake is van gedeeltelijk vertrouwen of gedeeltelijk wantrouwen. BBB-leider Henk Vermeer had wel contact opgenomen met de premier om de keuze van zijn fractie toe te lichten.
Binnen de coalitie bestaat intussen verschil van toon. Jetten hield vast aan de volgorde met zes partijen, terwijl de VVD zei dat verder praten met BBB mogelijk moet blijven. De premier zei dat gesprekken met BBB in de komende weken niet zijn uitgesloten.
Het kabinet zoekt steun voor de Miljoenennota, de afzonderlijke begrotingen en het belastingplan. Jetten noemde drie onderwerpen waarover volgens hem een breder akkoord mogelijk is: werken moet meer lonen; de omgang met box 3 en het investeringsklimaat moeten duidelijker worden; en kabinet, werkgevers en werknemers moeten ruimte krijgen voor een sociaal akkoord.
Een minderheidskabinet heeft voor afzonderlijke begrotingen steun buiten de coalitie nodig. De gesprekken zijn daarom niet alleen inhoudelijk, maar ook procedureel belangrijk. Oppositiepartijen willen invloed op de plannen voordat zij steun toezeggen; het kabinet wil voorkomen dat iedere begrotingspost een afzonderlijke onderhandeling wordt.
De keuze om BBB voorlopig buiten de eerste ronde te houden, maakt een rechtse route naar steun ingewikkelder, maar sluit die niet formeel uit. Tegelijk blijft voor het kabinet de vraag hoe een meerderheid kan worden opgebouwd als partijen verschillende voorwaarden stellen aan onder meer stikstof, belastingen en sociale zekerheid.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het kabinet heeft een minderheidspositie en zoekt steun voor begrotingen en belastingplannen.
- BBB wordt niet voor de eerste gespreksronde uitgenodigd.
- De beslissing volgt op steun van BBB aan een motie van wantrouwen.
- De coalitiepartijen verschillen in toon over verder overleg met BBB.
Links
Argumenten Een minderheidskabinet moet de hele Kamer serieus betrekken en niet één oppositiepartij uitsluiten vanwege een politieke motie. Begrotingssteun moet worden gezocht via inhoudelijke concessies en brede maatschappelijke afspraken.
Waarden Parlementaire openheid, sociale bescherming en brede democratische legitimiteit.
Gevolgen Een brede onderhandeling kan stabieler beleid opleveren, maar ook leiden tot hogere uitgaven of minder scherpe keuzes.
Midden
Argumenten Het kabinet mag beginnen met partijen die constructief willen overleggen, maar moet de mogelijkheid openhouden om later ook BBB te spreken. Begrotingsonderhandelingen vragen zowel politieke betrouwbaarheid als praktische meerderheden.
Waarden Institutionele stabiliteit, bestuurlijke continuïteit en compromis.
Gevolgen Een gefaseerde aanpak kan overzicht bieden, maar vergroot het risico dat partijen zich buitengesloten voelen.
Rechts
Argumenten Een partij die het kabinet het vertrouwen ontzegt, kan niet tegelijk vanzelfsprekend aanspraak maken op een voorkeurspositie bij begrotingsonderhandelingen. De regering moet eerst duidelijk maken welke koers zij kiest, bijvoorbeeld op stikstof en belastingen.
Waarden Politieke verantwoordelijkheid, consistentie en kiezersmandaat.
Gevolgen Een harde lijn kan de onderhandelingspositie van het kabinet versterken, maar maakt een parlementaire meerderheid moeilijker.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De politieke feiten zijn gebaseerd op de officiële persconferentie en berichtgeving van de NOS. Interpretaties over de moeilijkheid van een rechtse route zijn als analyse geformuleerd en niet als vaststaand resultaat.
- bevestigd Het kabinet nodigde JA21, SGP, ChristenUnie, 50PLUS, Volt en PRO uit. — Premier Jetten noemde deze zes partijen tijdens de persconferentie. bron
- bevestigd BBB steunde een motie van wantrouwen tegen het kabinet. — Dat wordt in de persconferentie als reden voor de eerste selectie genoemd. bron
- bevestigd Jetten noemde werken, box 3 en een sociaal akkoord als gespreksonderwerpen. — Deze drie onderwerpen staan in de officiële tekst van de persconferentie. bron
- bevestigd De deur voor latere gesprekken met BBB is niet definitief gesloten. — Jetten zei dat verdere gesprekken in de komende weken niet zijn uitgesloten. bron