VN: Palestijnse economie blijft diep in crisis
UNCTAD raamt de wederopbouw van Gaza op 71,5 miljard dollar en signaleert ook toenemende economische druk op de Westelijke Jordaanoever.
De Palestijnse economie blijft volgens VN-handelsorganisatie UNCTAD zwaar ontwricht. De wederopbouw van Gaza kost naar schatting 71,5 miljard dollar, terwijl financiële instellingen en bedrijven in het gebied verder onder druk staan.
UNCTAD presenteerde donderdag een nieuw rapport over de economie van de bezette Palestijnse gebieden. Daarin wordt de economische situatie in Gaza omschreven als een uitzonderlijk zware crisis. De organisatie waarschuwt daarnaast voor toenemende beperkingen op de economische activiteit op de Westelijke Jordaanoever en voor druk op de Palestijnse overheidsfinanciën en banken.
Het Palestijnse bruto binnenlands product groeide in 2025 met 4,3 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Die groei volgde echter op een scherpe krimp en kwam dus vanaf een zeer laag niveau. Het totale product lag volgens UNCTAD nog altijd 20 procent onder het niveau van 2022. In Gaza steeg het bruto binnenlands product na een krimp van 83 procent in 2024 met 34,2 procent. Dat is vooral een statistisch herstel vanaf een uitzonderlijk lage basis.
De gevolgen zijn het grootst in Gaza. Volgens UNCTAD is 92 procent van de bedrijven en economische instellingen sinds oktober 2023 beschadigd of verwoest. Het inkomen per inwoner bedroeg er in 2025 212 dollar, omgerekend naar economische productie ongeveer 58 dollarcent per dag. De werkloosheid liep op tot 78 procent; meer dan 90 procent van de beroepsbevolking had volgens het rapport geen baan.
De financiële sector kampt met een tweede probleem. De blootstelling van Palestijnse banken aan de publieke sector is volgens UNCTAD opgelopen tot 5,3 miljard dollar, 42 procent van alle bankleningen. Beperkingen op het omwisselen van bankbiljetten en op internationale correspondentbankrelaties kunnen volgens de organisatie de financiering van importen bemoeilijken, waaronder brandstof, medicijnen en voedsel.
Voor Gaza raamt UNCTAD de totale behoefte aan herstel en wederopbouw op 71,5 miljard dollar. Een gezamenlijke beoordeling van de Wereldbank, de Europese Unie en de Verenigde Naties schatte de fysieke schade begin 2026 op 35,2 miljard dollar en de economische en sociale verliezen op 22,7 miljard dollar. De bedragen zijn ramingen van schade en behoeften, geen toezeggingen van donoren.
Op de Westelijke Jordaanoever beschrijft UNCTAD beperkingen op de toegang tot land en natuurlijke hulpbronnen, naast een verslechtering van de overheidsfinanciën. De organisatie wijst ook op risico’s voor de handel wanneer banken geen stabiele toegang tot internationale betalingen behouden. Hoe snel herstel mogelijk is, hangt daardoor niet alleen af van geld, maar ook van veiligheid, bewegingsvrijheid, toegang tot bouwmaterialen en bestuurlijke afspraken. UNCTAD doet in dit rapport geen voorspelling over een concrete startdatum van de wederopbouw.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- UNCTAD publiceerde op 24 september 2026 een rapport over de Palestijnse economie.
- De wederopbouwbehoefte voor Gaza wordt geraamd op 71,5 miljard dollar.
- De Palestijnse economie en de financiële sector staan volgens het rapport zwaar onder druk.
- De raming is geen toegezegd bedrag en zegt niet wanneer de wederopbouw kan beginnen.
Links
Argumenten De nadruk ligt op internationale verantwoordelijkheid en op het wegnemen van beperkingen die handel, beweging en wederopbouw belemmeren. Geld voor herstel zou zo snel mogelijk beschikbaar moeten komen, zonder voorwaarden die de burgerbevolking collectief raken.
Waarden Internationale rechtsorde, gelijke rechten, bescherming van burgers en publieke verantwoordelijkheid.
Gevolgen Voorwaardelijke of trage financiering kan de economische neergang verlengen en herstel van basisvoorzieningen verder vertragen.
Midden
Argumenten De wederopbouw vraagt om een gecontroleerd, gefaseerd fonds met onafhankelijke controle, betrouwbare instellingen en duidelijke afspraken over veiligheid, toegang en betalingen. Humanitaire hulp en economisch herstel moeten naast elkaar lopen.
Waarden Uitvoerbaarheid, transparantie, institutionele betrouwbaarheid en bescherming van publieke middelen.
Gevolgen Een zorgvuldig mechanisme kan verspilling en misbruik beperken, maar vraagt meer tijd voordat grote investeringen zichtbaar worden.
Rechts
Argumenten Donoren moeten voorkomen dat geld indirect gewapende groepen of ineffectieve bestuursstructuren financiert. Herstelsteun hoort gekoppeld te zijn aan veiligheid, toezicht, hervormingen en ruimte voor private bedrijven om de economie opnieuw op te bouwen.
Waarden Veiligheid, voorwaarden voor publieke uitgaven, eigendomsrechten en financiële verantwoordelijkheid.
Gevolgen Strenge voorwaarden kunnen de kans op misbruik verkleinen, maar kunnen volgens critici ook noodzakelijke hulp en wederopbouw vertragen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en de raming van 71,5 miljard dollar staan in het nieuwe UNCTAD-rapport. De Wereldbank bevestigt de omvang van de wederopbouwopgave; onzekerheid over financiering en uitvoering is expliciet als onzekerheid weergegeven.
- bevestigd UNCTAD raamt de herstel- en wederopbouwbehoefte voor Gaza op 71,5 miljard dollar. — Dit bedrag staat in het UNCTAD-persbericht van 24 september 2026. bron
- bevestigd Het Palestijnse bbp groeide in 2025 met 4,3 procent, maar bleef 20 procent onder het niveau van 2022. — UNCTAD noemt beide cijfers in het rapport. bron
- bevestigd 92 procent van de economische bedrijven en instellingen in Gaza is beschadigd of verwoest. — Dit percentage wordt door UNCTAD gerapporteerd. bron
- bevestigd De werkloosheid in Gaza bereikte 78 procent en meer dan 90 procent van de beroepsbevolking had geen baan. — Beide cijfers staan in het UNCTAD-persbericht; de Wereldbank rapporteert dezelfde orde van grootte. bron
- bevestigd De blootstelling van Palestijnse banken aan de publieke sector bedraagt 5,3 miljard dollar, of 42 procent van alle bankleningen. — Deze verhouding wordt door UNCTAD genoemd. bron
- bevestigd De fysieke schade in Gaza werd begin 2026 geraamd op 35,2 miljard dollar en de economische en sociale verliezen op 22,7 miljard dollar. — De gezamenlijke beoordeling van Wereldbank, EU en VN wordt zo samengevat door UNCTAD. bron
Noot van de redactie
De cijfers komen hoofdzakelijk uit het nieuwe UNCTAD-rapport en worden op hoofdlijnen ondersteund door de Wereldbank. De bedragen zijn ramingen; er is geen vastgesteld financieringsplan en de precieze uitvoerbaarheid van herstel blijft afhankelijk van politieke en veiligheidsvoorwaarden.Bronnen
- UNCTAD: Gaza reconstruction needs reach $71.5 billion as Palestinian economy and public finances face severe strain — UN Trade and Development (UNCTAD)
- Palestinian Economic Monitor — World Bank
- Gaza economy has entered world's 'most severe crisis on record': UN report — Anadolu Agency