NASA schuift ruimtetelescoop met Nederlandse detectoren door
De PRIMA-missie gaat naar een volgende ontwikkelfase, maar moet nog een bevestigingsbeoordeling doorstaan.
.jpg){kind=link}
NASA heeft de infraroodruimtetelescoop PRIMA geselecteerd voor fase B van de ontwikkeling. Nederlandse instellingen zijn de belangrijkste kandidaten voor de gevoelige detectiesystemen van het instrument.
PRIMA staat voor Probe far-Infrared Mission for Astrophysics. NASA wil met de telescoop het heelal waarnemen in ver-infraroodlicht, een golflengtegebied dat aanvullende informatie biedt naast de waarnemingen van telescopen zoals de James Webb Space Telescope en radiotelescopen.
De overgang naar fase B betekent dat NASA het voorlopig ontwerp en de technologieontwikkeling verder laat uitwerken. De missie is daarmee nog niet gebouwd of gelanceerd. Eerst volgt een bevestigingsbeoordeling waarin technische haalbaarheid, planning en kosten opnieuw worden beoordeeld.
NASA mikt op een lancering in 2033 en een missie van vijf jaar. De organisatie noemt een projectplafond van 1,2 miljard dollar, exclusief de lanceerkosten en andere kosten die niet rechtstreeks onder het project vallen. Die bedragen zijn onderdeel van de huidige planning, geen definitieve eindafrekening.
SRON en TU Delft zijn volgens SRON de belangrijkste kandidaten om het hart van PRIMAger te ontwikkelen: de detectiesystemen, hun behuizing en de thermische isolatie. De detectoren zijn gebaseerd op zogenoemde kinetic inductance detectors, die zeer zwakke straling kunnen meten.
Bij het instrument horen ook een polarisatiecamera en een hyperspectrale imager. SRON en de Rijksuniversiteit Groningen werken daarnaast aan een variabel kleurfilter dat verschillende delen van het infraroodspectrum op verschillende plekken op de detector doorlaat. Daardoor kan het instrument informatie over kleur en samenstelling verzamelen zonder een groot prisma of rooster.
De wetenschappelijke ambities zijn breed: NASA noemt onderzoek naar de vorming van planeten, sterren en zwarte gaten en naar de ontwikkeling van sterrenstelsels. Dat maakt PRIMA belangrijk voor de astronomie, maar de missie is nog een ontwikkelproject. De Nederlandse bijdrage is een kandidaat-ontwerp binnen een internationale samenwerking, geen al bewezen nieuwe ontdekking.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De missie-status en planning zijn afkomstig van NASA; de Nederlandse technologie wordt toegelicht door SRON. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen kandidaat voor ontwikkeling en definitieve vluchtstatus.
- bevestigd NASA heeft PRIMA geselecteerd voor fase B. — Staat in het NASA-persbericht van 23 september 2026. bron
- bevestigd PRIMA wordt ontwikkeld voor waarnemingen in ver-infrarood licht. — NASA beschrijft het doel en het golflengtegebied. bron
- bevestigd NASA mikt op lancering in 2033 en een missie van vijf jaar. — Vermeld in het NASA-persbericht. bron
- bevestigd SRON en TU Delft zijn de belangrijkste kandidaat voor de detectiesystemen. — SRON gebruikt de formulering prime candidate. bron
- bevestigd SRON en de Rijksuniversiteit Groningen werken aan een variabel infraroodkleurfilter. — Beschreven op de SRON-projectpagina. bron
- bevestigd De missie is nog afhankelijk van een bevestigingsbeoordeling. — NASA vermeldt een confirmation review voordat fase C kan beginnen. bron