Extreme hitte schaadt de ontwikkeling van hommels in het laboratorium
Twee recente laboratoriumstudies laten zien dat hitte het gedrag en de overlevingskansen van hommels kan beïnvloeden.
_en_un_Ptilotus_exaltatus,_jard%C3%ADn_bot%C3%A1nico_de_Tallin,_Estonia,_2012-08-12,_DD_01.JPG){kind=link}
Extreme hitte kan hommels tijdens hun ontwikkeling en bij het zoeken naar voedsel benadelen, blijkt uit recent onderzoek. De resultaten komen uit gecontroleerde laboratoriumproeven en zeggen nog niet rechtstreeks hoeveel wilde hommelkolonies in het veld worden geraakt.
Een studie die op 18 september in het open tijdschrift Microplastics and Nanoplastics verscheen, onderzocht de buff-tailed bumblebee, Bombus terrestris. De onderzoekers combineerden verschillende niveaus van ozon, hitte en LDPE-microplastics in een volledig gekruist experiment.
De onderzoekers zagen in het vetlichaam van de insecten aanwijzingen voor verschillende stressreacties. Ozon hing samen met oxidatieve stress, hitte met veranderingen in de stofwisseling en microplastics met reacties die passen bij weefselschade en ontgifting.
Van de afzonderlijke stressfactoren had microplastic volgens de studie het sterkste effect op sterfte. Hitte en ozon verhoogden de sterfte vooral wanneer de hommels ook aan microplastics waren blootgesteld. Bij de combinatie van alle drie de factoren was het effect sterker dan op basis van de afzonderlijke effecten werd verwacht.
Een tweede studie, gepubliceerd in Scientific Reports, keek naar het foerageergedrag van werksters na een korte hittebehandeling. De behandelde hommels begonnen minder vaak aan een foerageervlucht, vertrokken later en bewogen zich minder doelgericht op een kunstmatige bloemengeur af dan de controlegroep.
In die proef werden individuele dieren gedurende 2,75 uur blootgesteld aan 40 graden Celsius en een lage luchtvochtigheid; de controlegroep werd bij 27 graden getest. Het experiment onderzocht gedrag in een windtunnel, niet de ontwikkeling of het voortbestaan van hele kolonies in een natuurlijke omgeving.
De studies versterken elkaar op het punt dat hitte biologische functies van hommels kan verstoren, maar ze leveren geen directe prognose voor de Europese hommelstand. In het veld spelen ook voedselbeschikbaarheid, ziekteverwekkers, bestrijdingsmiddelen, nestplek en het vermogen van kolonies om hun temperatuur te reguleren een rol. Vervolgonderzoek in natuurlijke omstandigheden is nodig om het effect op bestuiving en populaties te bepalen.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De onderzoeksopzet, publicatiedata en belangrijkste uitkomsten zijn gecontroleerd aan de hand van de tijdschriftpublicaties en PubMed. De tekst beperkt de conclusies tot laboratoriumomstandigheden en claimt geen bewezen populatiedaling.
- bevestigd Een studie in Microplastics and Nanoplastics werd op 18 september 2026 gepubliceerd. — De publicatiepagina vermeldt de datum en dat het om een open-access onderzoek gaat. bron
- bevestigd De studie onderzocht ozon, hitte en LDPE-microplastics bij Bombus terrestris. — Dit staat in het abstract en de methodologische beschrijving. bron
- bevestigd Microplastics hadden van de afzonderlijke stressfactoren het sterkste effect op sterfte. — Deze conclusie staat in het abstract van de studie. bron
- bevestigd Een tweede studie vond minder foerageerinitiatie en minder gerichte beweging na hitteblootstelling. — PubMed vat deze uitkomsten samen voor een experiment met Bombus terrestris. bron
- bevestigd De hitteproef gebruikte 40 graden Celsius gedurende 2,75 uur tegenover 27 graden voor de controlegroep. — Deze experimentele omstandigheden staan in de figuurbeschrijving van de publicatie. bron
- bevestigd De studies geven geen directe prognose voor wilde hommelpopulaties. — Dit is een methodologische conclusie: de proeven vonden plaats met individuele dieren of gecontroleerde blootstellingen, niet met natuurlijke populatiemonitoring. bron
Noot van de redactie
De studies zijn peer-reviewed publicaties of geaccepteerde tijdschriftversies en zijn uitgevoerd onder gecontroleerde omstandigheden. De stap van laboratoriumeffect naar populatieontwikkeling in het veld blijft onzeker.Bronnen
- Negative effects of increased ozone concentrations and heat stress on bumblebees are exacerbated by microplastics — Springer Nature
- Heat waves impair foraging initiation and directional movement toward a floral scent in the buff-tailed bumblebee — PubMed
- Heatwaves pose potential threat to bumblebees — Universität Regensburg