Onderzoek ziet minder afwijzing van partnergeweld
De meeste Nederlanders wijzen geweld tegen een vrouwelijke partner nog altijd af, maar die meerderheid is kleiner dan in eerdere metingen.
Ruim 84 procent van de Nederlanders vindt het nooit gerechtvaardigd dat een man zijn vrouw slaat. Dat aandeel lag in eerdere metingen hoger, blijkt uit nieuw onderzoek van de Universiteit van Amsterdam en Tilburg University.
In 2012 gaf 88 procent van de ondervraagden aan dat het slaan van een vrouw nooit te rechtvaardigen is. In 2022 was dat 87 procent. In de nieuwe meting komt het aandeel uit op ruim 84 procent, meldt Hart van Nederland op basis van het onderzoek.
De onderzoekers benadrukken dat de vraagstelling gaat over de mate waarin respondenten een handeling gerechtvaardigd vinden. Dat is niet hetzelfde als de vraag of iemand zelf geweld gebruikt, geweld goedkeurt of huiselijk geweld in de praktijk voorkomt.
De uitkomst staat naast een bredere conclusie uit het onderzoek: steun voor vrouwenemancipatie blijft groot. Tegelijkertijd zijn er signalen dat sommige traditionele opvattingen over relaties, inkomen en de verdeling van macht minder snel verdwijnen dan andere.
Ook leeftijd en de ervaren financiële situatie hangen samen met de antwoorden op vragen over gelijkheid en geweld. Zulke verbanden beschrijven verschillen tussen groepen, maar bewijzen niet dat leeftijd, inkomen of religiositeit de oorzaak is van een bepaalde opvatting.
Voor de interpretatie is de formulering van de enquête daarom belangrijk. Iemand die vindt dat geweld in een zeer uitzonderlijke situatie gerechtvaardigd kan zijn, valt in deze vraag niet onder de categorie nooit. Dat betekent niet automatisch dat die persoon partnergeweld als normaal of wenselijk beschouwt.
De onderzoekers zien de verschuiving wel als reden tot zorg, omdat maatschappelijke afwijzing van geweld een onderdeel is van preventie. Tegelijkertijd kan uit deze meting niet worden afgeleid dat geweld tegen vrouwen daadwerkelijk in dezelfde mate is toegenomen. Daarvoor zijn gegevens over gemeld en verborgen geweld, daderschap en herhaling nodig.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Ruim 84 procent van de respondenten wees het slaan van een vrouw in alle gevallen af.
- Dat percentage ligt lager dan in eerdere metingen.
- De enquête meet opvattingen en geen feitelijke geweldsincidenten.
Links
Argumenten Een dalende absolute afwijzing van partnergeweld moet serieus worden genomen. Preventie vraagt volgens deze benadering om onderwijs, economische zelfstandigheid, goede opvang en het doorbreken van gendernormen.
Waarden Gelijkheid, bescherming van slachtoffers en sociale verantwoordelijkheid.
Gevolgen Zonder structurele aanpak kunnen traditionele machtsverhoudingen volgens deze visie blijven doorwerken, ook als formele rechten gelijk zijn.
Midden
Argumenten De uitkomst verdient aandacht, maar moet zorgvuldig worden geïnterpreteerd. Beleid moet tegelijk gericht zijn op normstelling, hulpverlening en betere gegevens over werkelijk geweld.
Waarden Evidence-based beleid, proportionaliteit en betrouwbare metingen.
Gevolgen Overhaaste conclusies kunnen het debat verharden; niets doen kan signalen uit de samenleving missen.
Rechts
Argumenten De overheid moet geweld streng bestrijden, maar voorzichtig zijn met brede verklaringen over groepen of cultuur. De nadruk hoort te liggen op individuele verantwoordelijkheid en consequente handhaving.
Waarden Rechtsgelijkheid, persoonlijke verantwoordelijkheid en openbare veiligheid.
Gevolgen Gerichte opsporing en sancties kunnen volgens deze visie effectiever zijn dan algemene campagnes die gedrag niet rechtstreeks veranderen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De percentages en de betrokken universiteiten zijn bevestigd. De aanvankelijke nieuwsframing is afgezwakt omdat de enquête attitudes meet en niet rechtstreeks aantoont dat geweld in de praktijk is toegenomen.
- bevestigd Ruim 84 procent vindt het nooit gerechtvaardigd dat een man zijn vrouw slaat. — Gerapporteerd door Hart van Nederland op basis van het onderzoek. bron
- bevestigd Het aandeel lag in 2012 op 88 procent en in 2022 op 87 procent. — De historische vergelijking staat in de berichtgeving over het onderzoek. bron
- bevestigd De meting bewijst niet dat feitelijk geweld even sterk is toegenomen. — Methodologische afbakening: een attitudeonderzoek meet opvattingen, geen incidenten. bron
- bevestigd In Nederland blijft brede steun voor vrouwenemancipatie bestaan. — Dit is een hoofdconclusie van het UvA-onderzoek zoals beschreven in het persbericht. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: Meer Nederlanders hebben begrip voor het slaan van vrouwen.Nu: Het aandeel dat geweld tegen een vrouwelijke partner nooit gerechtvaardigd vindt, is kleiner dan in eerdere metingen. (De enquête meet antwoorden op een schaal van rechtvaardiging en bewijst niet dat respondenten partnergeweld in algemene zin goedkeuren.)
Noot van de redactie
De trendcijfers komen uit het onderzoek van UvA en Tilburg University. De tekst maakt onderscheid tussen attitudes in een enquête en feitelijke geweldsincidenten; over oorzaken van de verschuiving is geen sluitende conclusie beschikbaar.Bronnen
- Nederlanders positief over vrouwenemancipatie, maar ook reden tot zorg — Universiteit van Amsterdam
- Begrip voor slaan vrouw neemt toe, blijkt uit onderzoek — Hart van Nederland
- Sociaal veilig leven - Emancipatiemonitor 2024 — CBS