Smeltend ijs onthult duizenden jaren oude pijlen in Noorwegen
Archeologen vonden dit jaar 48 prehistorische pijlen in het bergijs van Innlandet.
Door het terugtrekken van ijs in de Noorse bergen komen voorwerpen uit verschillende tijdperken bloot te liggen. Archeologen van het project Secrets of the Ice vonden dit jaar onder meer een pijl die naar schatting vijf- tot zesduizend jaar oud is.
De vondsten komen uit de bergen van Innlandet in het oosten van Noorwegen. Daar werken archeologen al twintig jaar aan het opsporen en veiligstellen van voorwerpen die uit sneeuwvelden en ijsplekken tevoorschijn komen. Het ijs heeft organisch materiaal zoals hout, leer en textiel soms uitzonderlijk goed bewaard.
Tijdens de veldwerkcampagne van dit jaar werden volgens projectleider Espen Finstad 48 prehistorische pijlen gevonden. Van één ijsplek zijn inmiddels meer dan honderd pijlpunten en schachten geregistreerd. De oudste exemplaren zijn gemaakt van onder meer leisteen, schelpmateriaal en bot.
Een van de nieuwe vondsten bestaat uit een pijlpunt en schacht van leisteen. De archeologen schatten de ouderdom op vijf- tot zesduizend jaar door vergelijking met eerder gevonden pijlen. Dat is een archeologische datering op basis van materiaal en vergelijkbare vondsten, geen exacte meting van één afzonderlijk voorwerp.
De onderzoekers vinden ook jongere objecten, waaronder ijzeren pijlpunten van ongeveer duizend tot vijftienhonderd jaar oud. In eerdere jaren kwamen kleding, schoenen, ski’s en sporen van rendierjacht uit het ijs. De bergpassen waren daardoor niet alleen natuurgebieden, maar ook plaatsen waar mensen en dieren zich doorheen bewogen.
De vondsten zijn wetenschappelijk waardevol omdat het ijs kwetsbaar materiaal beschermt dat in de open lucht snel achteruitgaat. Zodra een voorwerp vrijkomt, moeten archeologen het documenteren, verzamelen en conserveren. Slecht weer, vocht en schommelingen in temperatuur kunnen de informatie in korte tijd aantasten.
Het project beschrijft de smeltende ijsplekken daarom als een reddingsoperatie. Dezelfde klimaatverandering die nieuwe resten zichtbaar maakt, bedreigt de omstandigheden die ze eeuwenlang hebben bewaard. De vondsten zijn geen bewijs van één plotselinge archeologische doorbraak, maar van langdurig veldwerk in een snel veranderend landschap.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De tekst beschrijft de bevindingen als veldwerkresultaten en maakt de onzekerheid van de ouderdomsschatting expliciet. De status van het onderzoek wordt niet groter voorgesteld dan de bronnen rechtvaardigen.
- bevestigd Dit jaar zijn 48 prehistorische pijlen gevonden. — Projectleider Espen Finstad noemt dit aantal in ScienceNorway. bron
- bevestigd Een pijl wordt op vijf- tot zesduizend jaar geschat. — Forskning.no beschrijft de schatting en de vergelijking met eerdere vondsten. bron
- bevestigd Van één ijsplek zijn meer dan honderd pijlpunten en schachten gevonden. — ScienceNorway vermeldt dit aantal. bron
Noot van de redactie
De aantallen en vondsten komen uit het archeologieproject en de betrokken onderzoeksjournalistiek. De ouderdom van de oudste pijl is een schatting op basis van vergelijking; het is geen nieuwe peer-reviewed datering.Bronnen
- 6,000-year-old Stone Age arrows emerge from melting ice in Norway — ScienceNorway
- Nå forsvinner den eldste isen: Her smelter steinalderen frem — forskning.no
- Glacier Archaeology Program in Innlandet — Climate Park 2469