NZa spreekt twee zorgverzekeraars aan op zorgplicht
In acute situaties zijn hulpmiddelen voor sommige patiënten niet altijd tijdig beschikbaar.
Twee van de vier grootste zorgverzekeraars voldoen volgens de Nederlandse Zorgautoriteit slechts gedeeltelijk aan hun wettelijke zorgplicht voor extramurale hulpmiddelen. Het gaat om hulpmiddelen voor onder meer diabetes-, incontinentie-, stoma- en wondzorg.
De NZa heeft de twee verzekeraars aangesproken en met alle onderzochte verzekeraars verbeterpunten gedeeld. De toezichthouder verwacht dat de problemen op korte termijn worden aangepakt. Als dat onvoldoende gebeurt, kan de NZa een aanwijzing geven of verscherpt toezicht instellen.
De problemen doen zich vooral voor wanneer patiënten onverwacht snel een hulpmiddel nodig hebben. Huisartsen, wijkverpleegkundigen en apothekers meldden dat het dan niet altijd lukt om het juiste materiaal tijdig bij de patiënt te krijgen. Het gaat volgens de NZa om zorg die vaak noodzakelijk is om mensen veilig thuis te laten wonen.
Zorgverzekeraars kopen deze hulpmiddelen sinds enkele jaren landelijk in. Patiënten bestellen ze doorgaans zelf bij een gecontracteerde leverancier, waarna het materiaal thuis wordt bezorgd. Dat systeem werkt volgens de NZa voor veel mensen goed, maar sluit in acute situaties niet altijd aan bij de praktijk van patiënten en zorgverleners.
De verzekeraars gaven aan dat de spoedvoorziening goed was georganiseerd. Uit de signalen die de NZa onderzocht, bleek dat zorgverleners in de praktijk regelmatig tijdelijke oplossingen moesten gebruiken. De toezichthouder spreekt daarom van een logistiek probleem, niet van een tekort aan hulpmiddelen of personeel.
De wettelijke zorgplicht betekent dat verzekeraars moeten zorgen voor tijdige, passende en voldoende beschikbare zorg. Alleen hulpmiddelen inkopen is daarvoor niet genoeg: verzekeraars moeten ook volgen hoe leveranciers presteren, signalen uit de praktijk verzamelen en hun beleid aanpassen als patiënten vastlopen.
De kwestie kreeg tegelijk aandacht in het consumentenprogramma Radar. Bijna drieduizend mensen met incontinentieproblemen werden daar ondervraagd; ongeveer een kwart zei niet altijd voldoende materiaal geleverd of vergoed te krijgen. Die enquête is geen meting van alle verzekerden, maar ondersteunt wel het beeld dat de NZa nu opnieuw beschrijft. Minister Sophie Hermans zei dat zij de signalen met de betrokken organisaties en de NZa zal delen.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De NZa constateert bij twee van de vier onderzochte grootste zorgverzekeraars gedeeltelijke naleving van de zorgplicht voor hulpmiddelen in acute situaties.
- De toezichthouder koppelt de knelpunten aan de organisatie van levering en logistiek.
- De NZa heeft nog geen formele aanwijzing opgelegd, maar noemt handhaving als mogelijke vervolgstap.
Links
Argumenten De overheid moet patiënten actief beschermen wanneer commerciële zorgverzekeraars tekortschieten. Als noodzakelijke hulpmiddelen niet tijdig beschikbaar zijn, is streng toezicht en zo nodig directe handhaving gerechtvaardigd.
Waarden Gelijke toegang, solidariteit en bescherming van kwetsbare patiënten.
Gevolgen Meer publieke controle kan de dienstverlening verbeteren, maar kan ook leiden tot extra regels en hogere uitvoeringskosten.
Midden
Argumenten De verantwoordelijkheid ligt bij verzekeraars, maar de oplossing vraagt meetbare afspraken met leveranciers, zorgverleners en patiënten. Eerst moeten de knelpunten aantoonbaar worden opgelost; daarna is handhaving aan de orde.
Waarden Uitvoerbaarheid, proportionaliteit en institutionele verantwoordelijkheid.
Gevolgen Een stapsgewijze aanpak kan snelle verbetering combineren met ruimte voor maatwerk.
Rechts
Argumenten Zorgverzekeraars moeten op hun prestaties worden afgerekend, maar niet iedere logistieke fout vraagt om zwaardere overheidsbemoeienis. Concurrentie en duidelijke contractuele afspraken kunnen leveranciers prikkelen beter te presteren.
Waarden Verantwoordelijkheid, doelmatigheid en terughoudende regulering.
Gevolgen Minder regels kunnen innovatie en efficiëntie bevorderen, maar zwakkere verzekerden kunnen tussen verzekeraar en leverancier klem raken.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kernclaims zijn rechtstreeks terug te vinden in de publicatie van de NZa en worden voor de context aangevuld door Radar. De enquête wordt duidelijk als aanvullende, niet-representatieve bron beschreven.
- bevestigd Twee van de vier grootste zorgverzekeraars voldoen gedeeltelijk aan de zorgplicht voor hulpmiddelen in acute situaties. — Dit staat in het nieuwsbericht van de NZa van 28 september 2026. bron
- bevestigd Het gaat onder meer om hulpmiddelen voor diabetes-, incontinentie-, stoma- en wondzorg. — De NZa noemt deze patiëntengroepen expliciet. bron
- bevestigd De NZa kan bij onvoldoende verbetering een aanwijzing of verscherpt toezicht inzetten. — De toezichthouder noemt beide mogelijkheden zelf. bron
- bevestigd Bijna drieduizend mensen werden door Radar over incontinentiemateriaal ondervraagd en ongeveer een kwart meldde problemen. — Deze cijfers staan in het Radar-fragment over de enquête. bron
Noot van de redactie
De NZa-bevindingen en het mogelijke vervolg zijn rechtstreeks bevestigd door de toezichthouder. De enquête van Radar geeft context, maar is geen representatieve meting van alle verzekerden; de namen van de twee verzekeraars zijn niet openbaar gemaakt.Bronnen
- Hulpmiddelen niet altijd beschikbaar in spoedsituaties — Nederlandse Zorgautoriteit
- Zorgplicht — Nederlandse Zorgautoriteit
- Reactie Nederlandse Zorgautoriteit — Radar / AVROTROS
- Reactie Sophie Hermans, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport — Radar / AVROTROS