Boeing krijgt ontwikkelcontract voor opvolger van F-18
De Amerikaanse marine kiest Boeing voor de ontwikkelfase van de nieuwe F/A-XX-gevechtsjager.
Boeing krijgt van de Amerikaanse marine het contract om de F/A-XX te ontwikkelen, de toekomstige opvolger van de F/A-18E/F Super Hornet. Het contract is volgens het Pentagon meer dan 20 miljard dollar waard, maar betreft voorlopig vooral ontwikkeling en testtoestellen, geen serieproductie.
De Amerikaanse marine heeft Boeing, en niet Northrop Grumman, geselecteerd voor de ontwikkeling van de F/A-XX. Het Pentagon zegt dat het contract de volledige ontwikkelfase omvat en meerdere toestellen voor grondtesten, vliegwaardigheidstesten, systeemintegratie en wapentesten financiert.
De F/A-XX moet vanaf de jaren dertig de rol van de F/A-18E/F Super Hornet overnemen. De marine wil daarmee de slagkracht en het bereik van haar vliegkampschipvleugels vergroten. Over het uiteindelijke ontwerp en de precieze prestaties is weinig openbaar gemaakt.
De nieuwe jager moet naast de F-35C gaan opereren. Ook onbemande toestellen maken deel uit van het toekomstige concept van de Amerikaanse marine. Hoe de bemande F/A-XX en zulke drones precies worden gecombineerd, is nog onderwerp van ontwikkeling.
De keuze is voor Boeing een belangrijke industriële overwinning. Het bedrijf ontwikkelt ook de F-47, de toekomstige jager van de Amerikaanse luchtmacht. Daarmee heeft Boeing de twee Amerikaanse programma’s voor bemande gevechtsvliegtuigen van de volgende generatie in handen. Lockheed Martin en Northrop Grumman blijven wel betrokken bij andere defensieprogramma’s.
Aan het besluit ging jarenlange onzekerheid vooraf. Binnen het Amerikaanse ministerie van Defensie bestond zorg over de vraag of de industrie tegelijk twee zeer complexe gevechtsvliegtuigen kan ontwikkelen. Het Amerikaanse Congres hield het marineprogramma ondertussen overeind met financiering; voor het begrotingsjaar 2026 was volgens USNI News 1,7 miljard dollar voor F/A-XX goedgekeurd.
De contractwaarde zegt nog niet wat de uiteindelijke aanschaf van een volledige vloot zal kosten. Eerst moeten Boeing en de marine ontwerpkeuzes maken, testprogramma’s doorlopen en technische risico’s beheersen. Ook is nog niet bekend wanneer de eerste operationele toestellen precies worden geleverd.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Boeing is geselecteerd voor de ontwikkelfase van de Amerikaanse F/A-XX-gevechtsjager.
- Het contract is meer dan 20 miljard dollar waard en omvat testtoestellen.
- De F/A-XX moet de F/A-18E/F Super Hornet in de jaren dertig opvolgen.
- Boeing ontwikkelt ook de toekomstige F-47 voor de Amerikaanse luchtmacht.
Links
Argumenten De keuze moet kritisch worden bekeken vanwege de omvang van het defensiecontract en de concentratie van toekomstige Amerikaanse gevechtsvliegtuigprogramma’s bij één bedrijf. Voorstanders van deze benadering zouden eerst meer transparantie, kostenbeheersing en parlementaire controle verlangen.
Waarden Publieke middelen, democratische controle, arbeidsveiligheid en terughoudendheid bij militaire macht.
Gevolgen Een groot programma kan andere publieke investeringen verdringen en technische of financiële problemen vergroten als één leverancier te dominant wordt.
Midden
Argumenten De institutionele benadering houdt in dat de ontwikkelfase stap voor stap wordt beoordeeld. De marine kan een modern toestel nodig hebben, maar moet prestaties, kosten, leveringsrisico’s en industriële capaciteit tijdens het testprogramma blijven toetsen.
Waarden Continuïteit van de krijgsmacht, controleerbaarheid, uitvoerbaarheid en evenwicht tussen veiligheid en betaalbaarheid.
Gevolgen Een gefaseerde aanpak kan risico’s beperken, maar kan ook vertraging opleveren als eisen of financiering opnieuw veranderen.
Rechts
Argumenten Een sterke marine vraagt om een toekomstbestendige jager met voldoende bereik en technologische voorsprong. Vanuit dit perspectief is snelle ontwikkeling gerechtvaardigd, zeker als de Verenigde Staten hun militaire positie tegenover mogelijke tegenstanders willen behouden.
Waarden Nationale veiligheid, afschrikking, militaire slagkracht en technologische zelfstandigheid.
Gevolgen Uitstel kan volgens deze visie de operationele ruimte van vliegkampschepen verkleinen; investeren brengt daarentegen hoge kosten en uitvoeringsrisico’s mee.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kern van het artikel wordt door het Pentagon en meerdere onafhankelijke defensiebronnen bevestigd. De oorspronkelijke formulering suggereerde al serieproductie; dat is aangepast naar ontwikkeling en testbouw.
- bevestigd Boeing is geselecteerd boven Northrop Grumman voor het F/A-XX-programma. — Bevestigd door USNI News, Axios en Breaking Defense. bron
- bevestigd De volledige ontwikkelfase van het contract is meer dan 20 miljard dollar waard. — Dit staat in de Pentagon-mededeling en wordt geciteerd door USNI News. bron
- bevestigd Het contract omvat meerdere testtoestellen voor grond-, vliegwaardigheids-, systeem- en wapentesten. — Vermeld in de officiële contractomschrijving. bron
- bevestigd De F/A-XX moet in de jaren dertig de F/A-18E/F Super Hornet opvolgen. — Bevestigd door USNI News en Breaking Defense. bron
- bevestigd De F/A-XX moet naast de F-35C en onbemande systemen opereren. — De toekomstige combinatie met F-35C en onbemande toestellen wordt door defensiebronnen beschreven. bron
- bevestigd Voor het begrotingsjaar 2026 was 1,7 miljard dollar voor F/A-XX goedgekeurd. — USNI News verwijst hiervoor naar Pentagon-begrotingsdocumenten. bron
- bevestigd Boeing ontwikkelt ook de toekomstige Amerikaanse luchtmachtjager F-47. — Bevestigd door Axios en Breaking Defense. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: Boeing mag voor Amerikaanse marine opvolger van F-18 producerenNu: Boeing krijgt ontwikkelcontract voor opvolger van F-18 (Het toegekende contract betreft de volledige ontwikkelfase en meerdere testtoestellen; serieproductie is nog niet toegekend.)
Noot van de redactie
Zeker is dat Boeing is geselecteerd boven Northrop Grumman en dat de ontwikkelfase meer dan 20 miljard dollar waard is. Onzeker blijven het uiteindelijke ontwerp, de totale vlootkosten en de operationele datum; serieproductie is nog niet toegekend.Bronnen
- Department of War and U.S. Navy Award Contract for F/A-XX Program — U.S. Department of War
- Boeing Picked to Build Navy’s F/A-XX Carrier Fighter in Estimated $20B Deal — USNI News
- Boeing nabs $20B contract for Navy's futuristic fighter — Axios
- Boeing wins Navy next-gen fighter F/A-XX competition — Breaking Defense