Radar moet windenergie en vleermuizen beter laten samengaan
Een proef bij Eemshaven volgt vleermuizen met meerdere sensoren en moet turbines gerichter laten stilvallen.
.jpg){kind=link}
TNO, Dopplium en RWE testen bij windpark Westereems in Eemshaven een radarsysteem dat vleermuizen in realtime detecteert. Het doel is turbines alleen stil te zetten wanneer er daadwerkelijk vleermuizen in de gevarenzone zijn.
Windturbines worden nu geregeld preventief stilgezet tijdens perioden waarin het weer wijst op verhoogde vleermuisactiviteit. Volgens TNO kan zo'n algemene maatregel energieproductie kosten, terwijl niet zeker is dat er op ieder moment vleermuizen rond de rotor vliegen.
Het systeem BatGuardian gebruikt drie compacte radareenheden rond een turbine. Samen bestrijken die volgens TNO 360 graden van het luchtruim. De radar wordt aangevuld met warmtebeeldcamera's, ultrasone microfoons, akoestische monitoring en panoramische camera's.
De combinatie moet verschillende signalen met elkaar kunnen vergelijken. Warmtebeelden kunnen een radarwaarneming visueel ondersteunen, terwijl microfoons echolocatiegeluiden vastleggen. TNO noemt de proef een manier om beter te meten welke soorten wanneer en op welke hoogte rond een turbine vliegen.
Het project Turbine Bat Trace begon op 1 januari 2026 met steun van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De radartechnologie komt voort uit onderzoek van de TU Delft. De huidige publicaties beschrijven de installatie en het onderzoeksontwerp, maar bevatten nog geen definitieve resultaten over minder vleermuissterfte.
De natuurregels blijven intussen van kracht. RVO schrijft dat initiatiefnemers bij mogelijke gevolgen voor vleermuizen onderzoek moeten doen en het vleermuisprotocol moeten volgen. Vleermuizen vallen onder beschermingsregels, waardoor vergunningverlening niet alleen een technische maar ook een ecologische beoordeling vraagt.
De proef moet twee belangen beter combineren: meer windenergie en bescherming van biodiversiteit. Of gerichte stilstand in de praktijk betrouwbaar genoeg is, moet blijken uit de metingen over twee actieve vleermuisseizoenen. TNO noemt ook mogelijke toepassing bij offshorewind, waar detectie op grotere afstand ingewikkelder is.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Een radarsysteem en aanvullende sensoren worden getest bij een windpark in Eemshaven.
- De proef moet vleermuizen gerichter detecteren dan algemene afschakeling op basis van weersomstandigheden.
- De technologie is nog niet als definitieve oplossing gevalideerd.
- Windenergieprojecten moeten rekening houden met beschermde natuur en vleermuizen.
Links
Argumenten De energietransitie mag niet ten koste gaan van soortenbescherming. Nieuwe windprojecten moeten aantoonbaar natuurvriendelijk zijn, ook als dat betekent dat turbines vaker of langer stilstaan en energieopbrengst verloren gaat.
Waarden Biodiversiteit, voorzorg, ecologische rechtvaardigheid en bescherming van kwetsbare soorten.
Gevolgen Vergunningen kunnen strenger worden en projecten duurder, maar de natuurimpact wordt minder gemakkelijk als restpost behandeld.
Midden
Argumenten Meten is beter dan kiezen tussen onbeperkte windgroei en brede stilstand. Gerichte afschakeling kan ruimte bieden voor windenergie, mits onafhankelijke validatie aantoont dat vleermuizen werkelijk worden beschermd.
Waarden Evidence-based beleid, uitvoerbaarheid, proportionaliteit en betrouwbare vergunningverlening.
Gevolgen De sector krijgt mogelijk een werkbaar compromis, maar moet transparante data delen en de methode blijven toetsen.
Rechts
Argumenten Nederland heeft meer duurzame energie nodig en moet voorkomen dat generieke regels windparken onnodig stilleggen. Als technologie risico's preciezer kan meten, moet de overheid ruimte geven aan innovatie in plaats van extra algemene beperkingen op te leggen.
Waarden Energiezekerheid, economische efficiëntie, innovatie en beperkte regeldruk.
Gevolgen Meer productie en lagere kosten zijn mogelijk, maar te snelle invoering kan leiden tot onderschatting van ecologische schade.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De tekst onderscheidt de gemeten installatie van de nog onbewezen toekomstige effecten. De juridische context is gecontroleerd bij RVO.
- bevestigd TNO, Dopplium en RWE testen een radarsysteem bij Windpark Westereems in Eemshaven. — Gemeld door TNO. bron
- bevestigd BatGuardian gebruikt drie radareenheden met 360 graden dekking. — Beschreven door TNO. bron
- bevestigd Het systeem wordt gecombineerd met warmtebeeldcamera's en akoestische sensoren. — Beschreven door TNO. bron
- bevestigd Turbine Bat Trace begon op 1 januari 2026 met steun van RVO. — Gemeld door TNO en Dopplium. bron
- onzeker De technologie heeft al aantoonbaar vleermuissterfte verminderd. — De openbare bronnen beschrijven een proef en geen afgeronde effectmeting. bron
- bevestigd Bij mogelijke gevolgen voor vleermuizen moeten initiatiefnemers het vleermuisprotocol volgen. — Vermeld door RVO. bron
Noot van de redactie
De installatie, betrokken partijen en meetmethode zijn bevestigd. De technologie is nog in een proef- en validatiefase; er is nog geen bewijs dat zij al aantoonbaar vleermuissterfte vermindert.Bronnen
- Slimme radar beschermt vleermuizen bij windpark Eemshaven — TNO
- Hoe beschermt u de natuur bij een windturbine? — Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
- Dopplium ontvangt NWO Take-off Phase 1-subsidie voor BatGuardian — Dopplium