Weinig griep gevonden bij Nederlandse luchtwegklachten
RIVM ziet lage griepactiviteit, maar openbare cijfers zeggen niet dat één virus de meeste verkoudheden veroorzaakt.
Verkoudheidsklachten betekenen niet automatisch dat iemand griep heeft. De meest recente openbare surveillance van RIVM en Nivel laat juist weinig griep zien, maar is te beperkt om vast te stellen welk virus momenteel bij de meeste mensen achter neusverkoudheid zit.
Het RIVM meldde op 23 september dat er in Nederland weinig griep was. In de algemene bevolking, bij huisartsen en in laboratoriumgegevens werd de afgelopen weken weinig influenzavirus gevonden. Naast griep kunnen onder meer rhinovirus, seizoenscoronavirussen en SARS-CoV-2 luchtwegklachten veroorzaken.
De klachten overlappen sterk. Een loopneus, verstopte neus, keelpijn of hoest kan bij verschillende luchtwegvirussen voorkomen. Op basis van klachten alleen is daarom niet betrouwbaar vast te stellen welk virus iemand heeft. Het RIVM gebruikt daarvoor een combinatie van zelfrapportage, huisartsgegevens en laboratoriumonderzoek.
De beschikbare Nivel-cijfers voor week 38, van 14 tot en met 20 september, berusten op een kleine steekproef. Huisartsen namen in de peilstations vier monsters af bij patiënten met een acute luchtweginfectie. Eén monster was positief voor een parainfluenzavirus; in deze steekproef werden geen rhinovirus, influenzavirus of SARS-CoV-2 gevonden.
Die uitkomst betekent niet dat rhinovirus of corona in heel Nederland afwezig waren. Vier monsters zijn geen representatieve afspiegeling van alle mensen met klachten. Bovendien komen testuitslagen soms later binnen en kunnen mensen meerdere infecties tegelijk hebben.
Het RIVM onderzoekt in de Infectieradar ook monsters van mensen met luchtwegklachten. Deelnemers wordt gevraagd een coronazelftest te doen en soms een neus- en keelmonster op te sturen. Daarmee ontstaat geleidelijk een breder beeld, maar ook die gegevens zijn surveillancegegevens en geen individuele diagnose.
De bewering dat de meeste mensen met verkoudheidsklachten rhinovirus of corona hebben, kan met de beschikbare openbare bronnen niet worden bevestigd. De bronnen laten wel zien dat griep momenteel weinig wordt aangetoond en dat meerdere virussen dezelfde klachten kunnen geven.
Voor lezers is de praktische conclusie beperkt: klachten zeggen niet vanzelf welk virus speelt. Mensen die zich ziek voelen, kunnen de algemene adviezen van RIVM volgen, zoals thuisblijven bij ziekte en rekening houden met mensen met een kwetsbare gezondheid. De gegevens bieden geen basis om zelf een behandeling te kiezen of een testbeleid te bepalen.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De beschikbare surveillance bevestigt weinig griep, maar niet de claim dat de meeste klachten door rhinovirus of corona komen. Die claim is daarom afgezwakt en als onbevestigd beschreven.
- bevestigd Het RIVM meldde op 23 september lage griepactiviteit. — Actuele grieppagina van het RIVM. bron
- bevestigd In Nivel-week 38 werden vier monsters onderzocht en was één monster positief voor parainfluenza. — Weekoverzicht van Nivel. bron
- onzeker De meeste verkoudheidsklachten worden momenteel veroorzaakt door rhinovirus of corona. — De openbare bronnen leveren hiervoor geen representatieve onderbouwing. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: De meeste mensen met verkoudheidsklachten hebben rhinovirus of corona.Nu: De openbare surveillancedata laten niet zien dat rhinovirus of SARS-CoV-2 momenteel de meeste verkoudheidsklachten verklaren. (De beschikbare steekproef is te klein en ondersteunt deze algemene claim niet.)