Zwitserse gletsjers verliezen opnieuw ruim vijf procent van hun ijs
Door weinig wintersneeuw en langdurige hitte kromp het Zwitserse gletsjerijs in 2026 met 5,5 procent.
Zwitserse gletsjers verloren dit jaar 5,5 procent van hun ijsvolume, meldt het meetnet GLAMOS. Dat is het op een na grootste jaarlijkse verlies sinds het begin van de metingen.
De cijfers komen uit metingen op 23 gletsjers in september 2026. GLAMOS extrapoleerde de resultaten naar de ongeveer 1.300 gletsjers in Zwitserland. De extrapolatie leidt tot een gemiddelde massabalans van min 2,9 meter water-equivalent tijdens het hydrologische jaar van 1 oktober 2025 tot en met 30 september 2026.
De belangrijkste omstandigheden waren een winter met weinig sneeuw en langdurige hittegolven tussen mei en september. Vooral in het oosten en zuiden van de Alpen lag de sneeuwvoorraad aan het einde van de winter ver onder het gemiddelde. Daardoor kwam het onderliggende ijs eerder bloot te liggen en kon het langer smelten.
Volgens GLAMOS lag de winterse sneeuwvoorraad op de gletsjers 25 procent onder het gemiddelde. De zomermaanden juni tot en met augustus waren in Zwitserland de warmste sinds het begin van de metingen. De onderzoekers schrijven het extreme verlies vooral toe aan de combinatie van hoge temperaturen en de beperkte sneeuwlaag.
Het jaar 2026 was landelijk net minder extreem dan het recordjaar 2022. Op afzonderlijke grote gletsjers, waaronder de Aletsch-, Rhône- en Allalingletsjer, werd wel het grootste verlies in de meetreeksen vastgesteld. Op sommige lage delen van gletsjers smolt plaatselijk bijna tien meter ijs.
De ontwikkeling past in een versnelling van het verlies. In de periode van 2022 tot en met 2026 lag de afname van het ijsvolume volgens GLAMOS meer dan twee keer zo hoog als in elke eerdere gemeten periode van vijf jaar. Sinds 2021 is bijna een vijfde van het Zwitserse gletsjerijs verdwenen.
Het snelle smelten levert tijdelijk extra water aan rivieren en stuwmeren. Dat effect neemt af naarmate de gletsjers kleiner worden. GLAMOS schat dat in 2026 ongeveer 2,5 kubieke kilometer ijs verdween; dat was minder dan in 2003, toen Zwitserland nog aanzienlijk meer gletsjeroppervlak had.
De gevolgen raken daardoor niet alleen het landschap. De onderzoekers noemen irrigatie, waterkracht, ecologie en scheepvaart als sectoren die in droge perioden met minder smeltwater rekening moeten houden. De metingen beschrijven de ontwikkeling; hoeveel water in de toekomst beschikbaar blijft, hangt daarnaast af van neerslag, temperatuur en waterbeheer.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- GLAMOS meet een ijsvolumeverlies van 5,5 procent in 2026.
- De landelijke schatting is gebaseerd op metingen en extrapolatie.
- Minder gletsjerijs kan op termijn gevolgen hebben voor waterkracht, landbouw, ecologie en scheepvaart.
- De cijfers zeggen niets over één afzonderlijk Nederlands waterjaar.
Links
Argumenten De cijfers laten zien dat klimaatbeleid niet alleen over toekomstige risico’s gaat, maar over schade die al zichtbaar en meetbaar is. Overheden zouden de uitstoot sneller moeten verminderen en tegelijk fors investeren in waterbesparing, natuurherstel en bescherming van kwetsbare gemeenschappen.
Waarden Klimaatrechtvaardigheid, publieke verantwoordelijkheid, bescherming van natuur en solidariteit met toekomstige generaties.
Gevolgen Meer publieke investeringen en strengere regels op korte termijn, maar volgens deze benadering kleinere klimaat- en waterrisico’s op langere termijn.
Midden
Argumenten De metingen vragen om een dubbele aanpak: uitstoot verminderen waar dat kosteneffectief kan en waterbeheer aanpassen aan onvermijdelijke veranderingen. Besluiten moeten gebaseerd zijn op meetreeksen, scenario’s en samenwerking tussen landen en sectoren.
Waarden Wetenschappelijke onderbouwing, uitvoerbaarheid, proportionaliteit en continuïteit van publieke voorzieningen.
Gevolgen Een geleidelijke combinatie van klimaatmaatregelen, infrastructuuraanpassingen en afspraken over watergebruik, met ruimte om beleid bij te sturen.
Rechts
Argumenten De cijfers zijn ernstig, maar beleid moet vooral voorkomen dat klimaatmaatregelen de energievoorziening, landbouw en economie onnodig belasten. De prioriteit ligt bij innovatie, betere wateropslag en bescherming van nationale belangen, naast realistische emissiereducties.
Waarden Betaalbaarheid, economische weerbaarheid, technologische vooruitgang en nationale zeggenschap.
Gevolgen Meer nadruk op adaptatie en technologie, met terughoudendheid bij maatregelen die consumenten en bedrijven snel hogere kosten opleggen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en oorzaken zijn rechtstreeks terug te vinden in het GLAMOS-rapport. AP en Reuters bevestigen de hoofdbevindingen en de gevolgen voor waterbeschikbaarheid; de tekst maakt duidelijk onderscheid tussen metingen en extrapolaties.
- bevestigd Zwitserse gletsjers verloren in 2026 ongeveer 5,5 procent van hun ijsvolume. — GLAMOS rapporteert een landelijke extrapolatie van 5,5 procent voor het hydrologische jaar 2025/2026. bron
- bevestigd De metingen werden in september 2026 op 23 gletsjers uitgevoerd. — Dit staat in de samenvatting en methodebeschrijving van het GLAMOS-rapport. bron
- bevestigd Het hydrologische jaar liep van 1 oktober 2025 tot en met 30 september 2026. — GLAMOS definieert de meetperiode op deze manier. bron
- bevestigd De sneeuwvoorraad lag 25 procent onder het gemiddelde. — GLAMOS noemt een Zwitsers tekort van 25 procent aan het einde van de winter. bron
- bevestigd Juni tot en met augustus waren in Zwitserland de warmste maanden sinds het begin van de metingen. — Deze bevinding wordt in het GLAMOS-rapport toegeschreven aan MeteoSwiss. bron
- bevestigd 2026 was landelijk het op een na meest negatieve jaar na 2022. — GLAMOS beschrijft 2026 als de op een na laagste massabalans op landelijk niveau. bron
- bevestigd Sinds 2021 is bijna een vijfde van het Zwitserse gletsjerijs verdwenen. — Deze berekening staat in de samenvatting van het GLAMOS-rapport en wordt door AP en Reuters overgenomen. bron
- bevestigd Ongeveer 2,5 kubieke kilometer ijs verdween in 2026. — GLAMOS rapporteert dit als het absolute landelijke ijsverlies in 2026. bron