Promotieonderzoek vindt onbekende radiosignalen
Leon Houben ontwikkelde software om menselijke ruis uit oude telescoopgegevens te filteren.
Sterrenkundige Leon Houben heeft in gegevens van radiotelescopen twee nog niet eerder gevonden radiosignalen geïdentificeerd. Zijn promotieonderzoek wijst daarnaast op meer zwakke signalen in de Melkweg waarvan de herkomst nog niet duidelijk is.
Houben promoveerde eind september aan de Radboud Universiteit op onderzoek naar kortdurende signalen aan de radiohemel. Hij analyseerde daarvoor grote hoeveelheden gearchiveerde gegevens van de 100-meter-radiotelescoop in Effelsberg en van LOFAR.
Een belangrijk onderdeel van het werk was het onderscheiden van signalen uit de ruimte en menselijke ruis. Mobiele telefoons, radar en andere technische bronnen kunnen radiometingen verstoren. Houben ontwikkelde software die zulke ruis probeert te verwijderen en mogelijke astronomische signalen rapporteert.
Na die bewerking bleven volgens Radboud twee sterke signalen over die niet eerder waren gevonden. Een signaal komt waarschijnlijk uit de Melkweg en wordt voorlopig geïnterpreteerd als een pulsar, een snel ronddraaiende neutronenster. Het andere lijkt van buiten de Melkweg te komen en wordt vermoedelijk geïnterpreteerd als een snelle radioflits.
Snelle radioflitsen zijn zeer korte uitbarstingen van radiostraling. Astronomen weten nog niet precies welke processen ze veroorzaken. De signalen uit Houbens onderzoek leveren daarom mogelijke nieuwe doelen op voor vervolgonderzoek, maar vormen geen sluitende verklaring voor het verschijnsel.
Met dezelfde software vond Houben ook veel zwakkere flitsen in de Melkweg waarvoor nog geen verklaring is. Het grotere aantal zwakke signalen in de buurt van de Melkweg kan erop wijzen dat daar meer onbekende bronnen zitten. Dat is een aanwijzing uit de gegevens, geen bewezen inventaris van alle bronnen.
De universiteit presenteert het werk als promotieonderzoek. De geraadpleegde bronnen melden geen onafhankelijke replicatie van alle bevindingen. Nieuwe en krachtigere radiotelescopen, waaronder toekomstige instrumenten van de Square Kilometre Array, kunnen helpen om de signalen opnieuw te meten en hun herkomst beter vast te stellen.
Houbens promotie kreeg extra aandacht omdat hij na een val tijdens een bergbeklimmingstraining een groot deel van zijn kennis en herinneringen opnieuw moest leren. Volgens Radboud hervatte hij daarna zijn onderzoek en rondde hij zijn promotietraject af. Dat persoonlijke verhaal verandert niets aan de voorlopige wetenschappelijke status van de resultaten.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De wetenschappelijke claims zijn gebaseerd op universitaire onderzoeksinformatie en een openbaar preprint over de zoekmethode. De tekst maakt duidelijk dat het om promotieonderzoek gaat en dat vervolgmetingen nodig zijn.
- bevestigd Houben promoveerde aan de Radboud Universiteit op radioastronomisch onderzoek. — De universiteit beschrijft zijn promotie en onderzoek. bron
- bevestigd Hij gebruikte gegevens van Effelsberg en LOFAR. — Dit staat in de universitaire onderzoeksbeschrijving. bron
- bevestigd Twee eerder niet gevonden radiosignalen werden geïdentificeerd. — Radboud beschrijft twee nieuwe astrofysische bronnen. bron
- bevestigd Een signaal is waarschijnlijk een pulsar en een ander vermoedelijk een snelle radioflits. — De universitaire bron gebruikt deze voorlopige duidingen. bron
- onzeker De bevindingen zijn nog niet onafhankelijk gerepliceerd. — De geraadpleegde bronnen melden geen replicatie; dat is geen bewijs dat er nergens vervolgonderzoek bestaat. bron
Noot van de redactie
De bevindingen komen uit een promotieonderzoek en universitaire onderzoekscommunicatie. De classificaties ‘waarschijnlijk pulsar’ en ‘vermoedelijk snelle radioflits’ zijn niet als definitieve identificaties beschreven.Bronnen
- Researcher discovers mysterious signals within our Milky Way — Radboud Universiteit
- In Search of That Which Was Never Lost — Radboud Universiteit
- The Northern High Time Resolution Universe pulsar survey: III — arXiv
Meer hierover bij andere media
- NRC — „sterrenkunde radioastronomie”
- NU.nl — „sterrenkunde radioastronomie”
- De Telegraaf — „sterrenkunde radioastronomie”