Een op de vijf nieuwe basisschoolleraren is man
De instroom verandert, maar mannen verlaten de opleiding en het basisonderwijs nog relatief vaak.
Ongeveer één op de vijf mensen die in het basisonderwijs beginnen als leraar is man, meldt DagKern op basis van experts. De ontwikkeling betekent niet dat de sector al een evenwichtige man-vrouwverdeling heeft.
De nieuwe instroom wijkt daarmee af van het traditionele beeld van de basisschool als sterk vrouwelijke sector. Experts die door DagKern zijn geraadpleegd, zeggen dat het imago van het beroep de afgelopen jaren is veranderd en dat het stigma rond mannen voor de klas minder sterk is geworden.
CBS-cijfers laten tegelijk zien dat mannen nog steeds een minderheid vormen in de opleiding tot leraar basisonderwijs. Het aandeel mannen in de relevante hbo-opleiding steeg van bijna 20 procent in studiejaar 2015/2016 naar ruim 23 procent in 2023/2024.
Een grotere instroom betekent bovendien niet automatisch dat meer meesters langdurig voor de klas blijven. Volgens het CBS maken mannen de pabo vaker niet af dan vrouwen. Van de mannen die wel afstuderen, werkt een aanzienlijk deel later buiten het basisonderwijs, bijvoorbeeld als manager, onderwijsdeskundige of docent in het voortgezet onderwijs.
De ontwikkeling speelt tegen de achtergrond van een lerarentekort. Het CBS wijst op uitstroom door pensionering en op een lagere instroom van nieuwe leraren. Scholen zoeken daarom niet alleen naar meer mannen, maar naar voldoende gekwalificeerde leraren van alle achtergronden.
Meer mannen voor de klas kunnen leerlingen een breder beeld van het beroep bieden en meer rolmodellen opleveren. Het is echter geen vervanging voor maatregelen rond opleiding, werkdruk, salaris, begeleiding en loopbaanperspectief. De instroomcijfers moeten daarom worden gevolgd tot en met het afstuderen, waarna ook het behoud in het beroep moet worden bekeken.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het aandeel mannen in de pabo-opleiding is gestegen.
- Mannen vormen nog steeds een minderheid in het basisonderwijs.
- Het lerarentekort maakt instroom en behoud van leraren belangrijk.
Links
Argumenten Meer diversiteit voor de klas is waardevol, maar werving mag niet alleen op mannen worden gericht. Werkdruk, salaris en vaste banen moeten het beroep voor iedereen aantrekkelijker maken.
Waarden Gelijkheid, inclusie en publieke kwaliteit.
Gevolgen Structurele arbeidsvoorwaarden kunnen het lerarentekort verminderen, maar leveren pas op langere termijn resultaat.
Midden
Argumenten Een betere man-vrouwbalans kan leerlingen extra rolmodellen bieden, maar de belangrijkste maatstaf blijft goed onderwijs. Beleid moet instroom, opleiding en behoud samen bekijken.
Waarden Onderwijskwaliteit, gelijke kansen en onderbouwd beleid.
Gevolgen Gerichte begeleiding kan uitval beperken zonder nieuwe groepen uit te sluiten.
Rechts
Argumenten Scholen moeten vrij zijn om personeel te selecteren op kwaliteit en geschiktheid, niet op quota. Het imago van het beroep verbetert vooral als prestaties, orde en professionele ruimte meer waardering krijgen.
Waarden Meritocratie, professionele autonomie en verantwoordelijkheid.
Gevolgen Een nadruk op kwaliteit en autonomie kan het beroep aantrekkelijker maken, maar lost ongelijke vertegenwoordiging niet vanzelf op.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De bredere trend is door CBS bevestigd. De precieze verhouding van één op vijf nieuwe leraren steunt op DagKern en is daarom in de tekst duidelijk als berichtgeving en niet als CBS-cijfer gepresenteerd.
- bevestigd Ongeveer één op de vijf nieuwe basisschoolleraren is man. — Gerapporteerd door DagKern; niet onafhankelijk met dezelfde meetmethode bevestigd. bron
- bevestigd Het aandeel mannen in de relevante pabo-opleiding steeg naar ruim 23 procent in 2023/2024. — CBS noemt deze ontwikkeling. bron
- bevestigd Mannen verlaten de pabo relatief vaak en werken na afstuderen niet altijd in het basisonderwijs. — CBS beschrijft beide patronen. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: Een op de vijf nieuwe basisschoolleraren is man.Nu: Ongeveer één op de vijf mensen die nieuw voor de klas beginnen in het basisonderwijs is man, meldt DagKern. (De exacte instroomverhouding is niet in de geraadpleegde CBS-bron teruggevonden en is daarom aan de bron toegeschreven.)
Noot van de redactie
De claim over één op de vijf nieuwe leraren komt uit de berichtgeving van DagKern. CBS bevestigt de bredere trend in de pabo, maar publiceert niet in dezelfde bron exact dezelfde instroommaat.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- RTL Nieuws — „basisonderwijs leraren”
- NOS — „basisonderwijs leraren”
- Het Parool — „basisonderwijs leraren”