Wereldwijde levensverwachting bijna terug op niveau van 2019
Nieuwe WHO-schattingen laten herstel na de pandemie zien, maar gezonde levensjaren blijven achter.
De volgredacteur houdt het voor je bij
De wereldwijde levensverwachting is in 2023 vrijwel terug op het niveau van vóór de coronapandemie. Volgens nieuwe schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie blijft het aantal jaren dat mensen in goede gezondheid leven echter achter.
De WHO publiceerde vrijdag nieuwe Global Health Estimates over de periode 2000 tot en met 2023. Daaruit blijkt dat de gemiddelde levensverwachting wereldwijd in 2023 uitkwam op 73,3 jaar. In 2019, het laatste volledige jaar vóór de pandemie, was dat 73,4 jaar.
De cijfers wijzen daarmee op bijna volledig herstel van de wereldwijde levensverwachting. Het gaat om een schatting voor de wereldbevolking, samengesteld uit onder meer nationale registraties, gegevens van WHO-programma’s en informatie van internationale partners. De cijfers beschrijven de situatie tot en met 2023 en zijn dus geen meting van de gezondheidstoestand in 2026.
Het herstel is minder ver gevorderd wanneer niet alleen naar levensduur, maar ook naar gezondheid wordt gekeken. De gezonde levensverwachting kwam in 2023 uit op 62,8 jaar. Dat is volgens de WHO nog 0,4 jaar lager dan in 2019. Mensen leven gemiddeld dus bijna even lang als vóór de pandemie, maar niet alle extra jaren worden in goede gezondheid doorgebracht.
Tegelijk verandert de wereldwijde ziektelast. Niet-overdraagbare aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en dementie, waren in 2023 goed voor 74 procent van alle sterfgevallen. In 2000 was dat aandeel 58 procent. In lage-inkomenslanden vormden overdraagbare ziekten in 2023 voor het eerst minder dan de helft van alle sterfgevallen, aldus de WHO.
Dementie neemt binnen die ontwikkeling een opvallende plaats in. De aandoening steeg van de negentiende naar de vijfde plaats op de wereldwijde ranglijst van doodsoorzaken tussen 2000 en 2023. Het aantal sterfgevallen door dementie verdrievoudigde in die periode volgens de WHO. Dat komt mede door vergrijzing en langere levensduur, maar de cijfers zeggen niet dat één enkele factor de stijging verklaart.
Ook psychische aandoeningen drukken zwaarder op de gezondheid. Tussen 2019 en 2023 nam het voor leeftijd gestandaardiseerde verlies aan gezonde levensjaren door depressieve stoornissen volgens de WHO met ongeveer 20 procent toe. Bij angststoornissen was de stijging bijna 45 procent. Het gaat hierbij om schattingen van het verlies aan gezonde levensjaren door vroegtijdig overlijden en beperkingen.
De nieuwe cijfers geven daarom een gemengd beeld. Het herstel van de levensverwachting is een meetbare verbetering na de pandemie, maar de achterblijvende gezonde levensverwachting en de groeiende last van chronische aandoeningen laten zien dat langer leven niet automatisch gelijkstaat aan gezonder leven. De WHO presenteert de gegevens als basis voor beleid; ze zijn geen voorspelling voor individuele levensduur of gezondheid.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers zijn rechtstreeks gecontroleerd bij de WHO en komen overeen met onafhankelijke berichtgeving. De tekst maakt duidelijk dat het om schattingen tot en met 2023 gaat en niet om individuele medische voorspellingen.
- bevestigd De WHO publiceerde op 2 oktober 2026 nieuwe Global Health Estimates over de periode 2000 tot en met 2023. — Vermeld in het officiële WHO-bericht. bron
- bevestigd De wereldwijde levensverwachting was 73,3 jaar in 2023 en 73,4 jaar in 2019. — Cijfers staan in het WHO-bericht en zijn ook gemeld door Anadolu Agency. bron
- bevestigd De gezonde levensverwachting was 62,8 jaar in 2023, 0,4 jaar lager dan in 2019. — Vermeld in de WHO-schattingen. bron
- bevestigd Niet-overdraagbare aandoeningen waren goed voor 74 procent van de sterfgevallen in 2023, tegenover 58 procent in 2000. — Vermeld in het officiële WHO-bericht. bron
- bevestigd Dementie steeg van de negentiende naar de vijfde plaats onder wereldwijde doodsoorzaken en het aantal sterfgevallen verdrievoudigde. — Beide ontwikkelingen worden door de WHO genoemd. bron
- bevestigd Het verlies aan gezonde levensjaren door depressieve stoornissen steeg tussen 2019 en 2023 met ongeveer 20 procent en door angststoornissen met bijna 45 procent. — Cijfers uit de WHO Global Health Estimates. bron
- bevestigd In lage-inkomenslanden vormden overdraagbare ziekten in 2023 voor het eerst minder dan de helft van alle sterfgevallen. — Vermeld in het officiële WHO-bericht. bron
Noot van de redactie
De WHO-schattingen zijn gebaseerd op gegevens tot en met 2023. Het herstel van de levensverwachting is goed onderbouwd, maar verschillen tussen landen en onzekerheden in mondiale gezondheidsmodellen blijven bestaan.Bronnen
- New WHO estimates show changing global health landscape — World Health Organization
- Global life expectancy nears pre-pandemic level, but healthy years lag behind — Anadolu Agency
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „levensverwachting gezondheid”
- AD — „levensverwachting gezondheid”
- de Volkskrant — „levensverwachting gezondheid”