UMC Utrecht ontwikkelt AI-stem voor mensen zonder stembanden
Een patiënt en zorgverleners werken aan een prototype dat een stemprothese persoonlijker moet laten klinken.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Het UMC Utrecht werkt aan een prototype dat het geluid van een stemprothese met kunstmatige intelligentie moet omzetten in een herkenbare persoonlijke stem. Het project bevindt zich nog in de ontwikkelfase en is geen bewezen of algemeen beschikbare behandeling.
Het idee komt van Boudewijn, een patiënt die na strottenhoofdkanker zijn stembanden en strottenhoofd verloor. Met een stemprothese kan hij opnieuw geluid maken, maar dat geluid klinkt volgens hem anders dan zijn oorspronkelijke stem. Hij stelde daarom voor om oude stemopnames te gebruiken voor een digitale reconstructie.
Samen met hoofd-halschirurg Weibel Braunius en innovatiemanager Mart Schoondermark werkt Boudewijn binnen het UMC Utrecht aan het project ReVoice. Het doel is dat de technologie tijdens het spreken het geluid van de stemprothese omzet in een stem die beter aansluit bij de oorspronkelijke stem van de gebruiker.
De techniek is nog een prototype. Er is nog geen bewijs dat het systeem in de dagelijkse zorg betrouwbaar, veilig en voor grote groepen bruikbaar is. Ook is niet duidelijk hoe goed een stem kan worden gereconstrueerd wanneer iemand weinig bruikbare oude opnames heeft of wanneer de manier van spreken sterk verandert.
Een totale verwijdering van het strottenhoofd heeft grote gevolgen voor communicatie en dagelijks leven. Mensen moeten leren spreken met een prothese en krijgen daarbij ondersteuning van zorgverleners, onder meer op het gebied van logopedie en revalidatie. De precieze mogelijkheden verschillen per patiënt en behandeling.
Het project staat in oktober in de finale van de Ureka Mega Challenge van het UMC Utrecht. De winnaar kan 50.000 euro krijgen om het idee verder te ontwikkelen. Dat geld zou kunnen worden gebruikt voor technische ontwikkeling, onderzoek naar bruikbaarheid en het betrekken van meer patiënten.
De mogelijke winst van een persoonlijke AI-stem is niet alleen verstaanbaarheid. Een stem is ook verbonden met identiteit, sociale contacten en de manier waarop iemand zichzelf ervaart. Tegelijk moeten toekomstige toepassingen zorgvuldig omgaan met stemopnames, toestemming en het risico dat een systeem de stem van iemand verkeerd of zonder toestemming nabootst.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De ontwikkeling, de betrokkenheid van het UMC Utrecht en de prototype-status zijn rechtstreeks gecontroleerd bij het ziekenhuis. Medische context is beperkt gehouden en er zijn geen individuele behandeladviezen opgenomen.
- bevestigd Het UMC Utrecht ontwikkelt met ReVoice een AI-prototype voor een persoonlijkere stem na laryngectomie. — Beschreven in het patiënt- en innovatieverhaal van het UMC Utrecht. bron
- bevestigd Een stemprothese maakt spreken mogelijk na verwijdering van het strottenhoofd. — De patiënteninformatie van het UMC Utrecht beschrijft de werking van een stemprothese. bron
- bevestigd Het ReVoice-project is nog geen algemeen beschikbare behandeling. — Het UMC Utrecht beschrijft het systeem als een prototype dat verder moet worden ontwikkeld. bron
Noot van de redactie
Het ReVoice-project en de status als prototype zijn bevestigd door het UMC Utrecht. De technologie is nog niet klinisch gevalideerd; het artikel doet geen uitspraak over individuele behandelkeuzes.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- NU.nl — „stemprothese hoofd-halskanker”
- De Telegraaf — „stemprothese hoofd-halskanker”
- AD — „stemprothese hoofd-halskanker”