RIVM wil hepatitis B en C eerder opsporen
Een nieuw nationaal plan moet het aantal onopgemerkte en onbehandelde infecties voor 2030 terugdringen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Het RIVM pleit voor meer vaccinatie, gerichter testen en betere registratie van hepatitis B en C. Volgens het nieuwe Nationaal Hepatitisplan worden vooral mensen met een verhoogd risico nog te vaak niet getest of weten zij niet dat ze besmet zijn.
Het plan loopt van 2026 tot en met 2030 en is opgesteld in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, samen met organisaties uit het veld. Het doel sluit aan bij de ambitie van de Wereldgezondheidsorganisatie om virale hepatitis als volksgezondheidsprobleem terug te dringen.
Het RIVM schat dat in Nederland ongeveer 59.000 mensen chronische hepatitis B hebben. Voor chronische hepatitis C loopt de schatting uiteen van 6.000 tot 25.000 mensen. Jaarlijks overlijden naar schatting 450 tot 500 mensen aan de gevolgen van een hepatitis-B- of hepatitis-C-infectie. Het instituut benadrukt dat dit schattingen zijn, geen volledige tellingen.
Hepatitis B en C kunnen jarenlang weinig of geen klachten veroorzaken. Een chronische infectie kan later leiden tot ernstige leverziekte of leverkanker. Voor hepatitis B bestaan vaccinatie en behandelingen die het virus kunnen onderdrukken; hepatitis C is volgens het RIVM in veel gevallen goed te behandelen.
Daarom richt het plan zich op meer aandacht voor vaccinatie en voorlichting en op meer testen via huisartsen en GGD’en. De nadruk ligt onder meer op mensen uit landen waar hepatitis vaker voorkomt, mannen die seks hebben met mannen, mensen die drugs gebruiken en mensen in detentie. Het gaat om groepen met een verhoogde kans, niet om een oordeel over individuen.
Een probleem is volgens het RIVM dat Nederland niet centraal bijhoudt hoeveel mensen zijn getest en behandeld. Daardoor is moeilijker vast te stellen waar mensen in de zorgketen uit beeld raken. Het instituut noemt ook financiering en de gevolgen van de coronapandemie als redenen waarom eerdere doelen niet volledig zijn gehaald.
Het plan is een beleidsvoorstel en geen individueel medisch advies. Of testen of vaccinatie in een concrete situatie nodig is, hangt af van persoonlijke omstandigheden en hoort met een zorgverlener te worden besproken. Het RIVM zegt bovendien dat aanvullend onderzoek nodig blijft om de voorgestelde aanpak te onderbouwen.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het RIVM heeft een Nationaal Hepatitisplan 2026-2030 gepubliceerd.
- Het plan richt zich op vaccinatie, voorlichting, testen, behandeling en betere registratie.
- De omvang van chronische hepatitis B en C is deels gebaseerd op schattingen.
- Nederland heeft nog geen centraal overzicht van alle testen en behandelingen.
Links
Argumenten De aanpak moet vooral drempels voor toegang tot testen en zorg wegnemen. Actieve opsporing, publieke financiering en samenwerking met GGD’en zijn nodig om groepen te bereiken die anders buiten beeld blijven.
Waarden Gelijke toegang, preventie en bescherming van kwetsbare groepen.
Gevolgen Meer publieke inzet kan aanvankelijk extra kosten, maar kan late ziekte en gezondheidsverschillen beperken.
Midden
Argumenten Gericht testen en vaccineren ligt meer voor de hand dan een algemene campagne voor iedereen. Een centraal registratiesysteem kan helpen, mits privacy, uitvoerbaarheid en verantwoordelijkheden vooraf goed worden geregeld.
Waarden Doelmatigheid, medische proportionaliteit en institutionele betrouwbaarheid.
Gevolgen Een stapsgewijze aanpak kan snel uitvoerbaar zijn, maar vraagt blijvende financiering en goede gegevenskwaliteit.
Rechts
Argumenten De overheid moet beschikbare middelen richten op aantoonbare risicogroepen en voorkomen dat registratie uitgroeit tot ongerichte bureaucratie. Voorlichting en eigen verantwoordelijkheid horen naast publieke maatregelen te staan.
Waarden Doelmatigheid, privacy en begrensde overheidsbemoeienis.
Gevolgen Een gerichte aanpak kan goedkoper en minder belastend zijn, maar kan mensen missen die buiten bekende risicoprofielen vallen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De beleidsdoelen en cijfers zijn rechtstreeks gecontroleerd in het nieuwe RIVM-plan. De tekst noemt schattingen expliciet en vermijdt medische conclusies voor individuele lezers.
- bevestigd Het Nationaal Hepatitisplan loopt van 2026 tot en met 2030. — Bevestigd door de RIVM-publicatie. bron
- bevestigd Ongeveer 59.000 mensen hebben chronische hepatitis B en 6.000 tot 25.000 mensen chronische hepatitis C. — Cijfers staan als schattingen in het RIVM-plan. bron
- bevestigd Jaarlijks overlijden naar schatting 450 tot 500 mensen aan gevolgen van hepatitis B of C. — Overgenomen als schatting uit het RIVM-plan. bron
- bevestigd Chronische hepatitis kan ernstige leverziekte en leverkanker veroorzaken. — Beschreven in de samenvatting van het RIVM. bron
- bevestigd Nederland heeft geen centraal systeem voor het aantal geteste en behandelde mensen. — Het RIVM noemt dit als tekortkoming in de huidige aanpak. bron
Noot van de redactie
De beleidsvoorstellen en de Nederlandse schattingen komen uit het RIVM-plan. De aantallen zijn schattingen en de precieze omvang van de groep met een onopgemerkte infectie blijft onzeker.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „hepatitis hepatitis b”
- AD — „hepatitis hepatitis b”
- de Volkskrant — „hepatitis hepatitis b”