Onderzoek naar behandeling van crackverslaving ligt stil
Amsterdam vraagt de minister om duidelijkheid nadat de inspectie de productie van onderzoeksmedicatie stopzette.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Een landelijk onderzoek naar langwerkende dexamfetamine voor mensen met ernstige crack- of cocaïneverslaving ligt stil. De gemeente Amsterdam zegt dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd de productie van het middel voor het onderzoek heeft stopgezet en vraagt om een oplossing.
Het onderzoek heet REDUCE en wordt mede uitgevoerd door de GGD Amsterdam, onderzoekers en zorgorganisaties elders in het land. De eerste patiënten waren volgens de gemeente net begonnen toen de productie van het onderzoeksmedicijn werd stilgelegd. De gemeente heeft de reden voor de stopzetting niet openbaar gemaakt.
Amsterdam wil dat minister van Volksgezondheid Sophie Hermans de betrokken partijen snel bijeenbrengt. De gemeente vraagt ook om een landelijke richtlijn voor het voorschrijven en gebruiken van kortwerkend dexamfetamine bij patiënten met een crackverslaving. Dat is geen bestaande algemene behandeling: het onderzoek moet juist uitwijzen of langwerkende dexamfetamine effectief en veilig kan zijn.
De kwestie speelt tegen de achtergrond van toenemende zorgen over crackgebruik en de overlast die sommige steden ermee verbinden. Het Trimbos-instituut schrijft op basis van het Europese drugsrapport dat crack in Nederland een grotere rol speelt onder mensen met problematisch harddrugsgebruik dan heroïne. Een aanzienlijk deel van deze groep blijft volgens het instituut buiten de reguliere zorg.
Amsterdam bespreekt daarnaast andere vormen van hulp. D66 Amsterdam stelt voor om mensen met ernstige verslavingsproblemen onder voorwaarden financieel te belonen voor gewenst gedrag, zoals meedoen aan behandeling of medische zorg. De partij noemt dit contingentiemanagement en zegt dat zorgprofessionals moeten bepalen voor wie de aanpak geschikt is.
Daarmee lopen drie discussies door elkaar: het beperken van overlast, het bereiken van mensen die zorg mijden en het testen van medische behandeling. Geen van de genoemde plannen betekent dat crack algemeen op recept verkrijgbaar is. Zolang het onderzoek stilligt, is ook niet bekend of dexamfetamine het gebruik, de gezondheid of de maatschappelijke problemen van deelnemers verbetert.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het REDUCE-onderzoek ligt stil nadat de productie van de onderzoeksmedicatie is stopgezet.
- De gemeente Amsterdam vraagt om opheldering en een landelijke richtlijn.
- D66 Amsterdam stelt financiële beloningen en bemoeizorg voor.
- Er is nog geen onderzoeksuitkomst die de werkzaamheid of veiligheid van dexamfetamine bij crackverslaving bevestigt.
Links
Argumenten Verslaving moet in de eerste plaats als gezondheids- en bestaansprobleem worden behandeld. Laagdrempelige zorg, schadebeperking en financiële prikkels kunnen mensen bereiken die door dakloosheid of psychische problemen buiten reguliere hulp vallen.
Waarden Volksgezondheid, menselijke waardigheid en sociale inclusie.
Gevolgen Meer zorg kan overlast op termijn verminderen, maar vraagt publieke middelen en duidelijke bescherming tegen misbruik van kwetsbare mensen.
Midden
Argumenten Nieuwe behandeling en beloningsprogramma’s moeten eerst zorgvuldig worden onderzocht. De overheid moet tegelijk bewoners beschermen, zorgverleners ondersteunen en voorkomen dat een experiment wordt gepresenteerd als bewezen therapie.
Waarden Evidence-based beleid, proportionaliteit en openbare orde.
Gevolgen Een stapsgewijze aanpak kan vertrouwen en veiligheid vergroten, maar betekent dat resultaten en verlichting niet onmiddellijk beschikbaar zijn.
Rechts
Argumenten De openbare ruimte moet veilig en ordelijk zijn. Hulp is belangrijk, maar deelname mag volgens deze invalshoek niet betekenen dat overlast wordt geaccepteerd; handhaving en duidelijke voorwaarden moeten onderdeel van de aanpak zijn.
Waarden Verantwoordelijkheid, veiligheid en naleving van regels.
Gevolgen Een steviger veiligheidsbeleid kan bewoners directer beschermen, maar kan mensen met verslaving ook verder van zorg en hulpverlening af brengen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De tekst onderscheidt duidelijk tussen een lopend maar stilgelegd onderzoek, politieke voorstellen en bewezen behandeling. De onbekende reden voor de productiestop en het ontbreken van behandelresultaten zijn expliciet vermeld.
- bevestigd Het REDUCE-onderzoek naar langwerkende dexamfetamine ligt stil. — De gemeente Amsterdam meldt dat de productie van het onderzoeksmedicijn is stopgezet en het onderzoek daardoor stilligt. bron
- bevestigd De GGD Amsterdam en andere zorgpartijen en onderzoekers zijn bij het onderzoek betrokken. — De gemeentelijke toelichting noemt deze betrokken partijen. bron
- bevestigd Er is geen algemene medische verstrekking van crack op recept door deze plannen ontstaan. — De genoemde bronnen beschrijven onderzoek en voorstellen, geen ingevoerd voorschriftbeleid. bron
- bevestigd D66 Amsterdam stelt financiële beloningen voor gewenst gedrag voor. — D66 Amsterdam beschrijft contingentiemanagement en voorbeelden van gewenst gedrag. bron
- bevestigd Trimbos beschrijft crack als een groeiend probleem binnen problematisch harddrugsgebruik. — Het Trimbos-instituut vat het Europese Drugsrapport 2026 samen. bron
Noot van de redactie
Zeker is dat REDUCE stilligt volgens de gemeente en dat Amsterdam om opheldering vraagt. De reden voor de productiestop, de uiteindelijke onderzoeksuitkomst en de precieze uitvoerbaarheid van financiële beloningen zijn nog onbekend.Bronnen
- Amsterdam vraagt minister om hulp na stopzetten onderzoek nieuwe behandeling crackverslaving — Gemeente Amsterdam
- Europees Drugsrapport 2026: Snelle veranderingen op drugsmarkt vergroten gezondheidsrisico’s in Europa — Trimbos-instituut
- D66 Amsterdam: help mensen van straat met beloning en bemoeizorg — D66 Amsterdam