Güler vermoedt CDU-stemmen voor AfD’er in Saksen-Anhalt
De geheime stemming leverde Tobias Rausch vier stemmen meer op dan de AfD en BSW samen hebben, maar de herkomst van die stemmen staat niet vast.
De volgredacteur houdt het voor je bij
De Duitse CDU-politica Serap Güler vermoedt dat CDU-afgevaardigden in Saksen-Anhalt op AfD’er Tobias Rausch hebben gestemd voor het voorzitterschap van het deelstaatparlement. Rausch kreeg bij de geheime stemming 48 stemmen, terwijl AfD en BSW samen 44 zetels hebben.
Güler zei in een interview met RTL en n-tv dat “de een of andere CDU’er” de verkiezing van Rausch moet hebben gesteund. Volgens haar moet de partij dat niet vergoelijken. Haar uitspraak is een politieke inschatting: omdat de stemming geheim was, is niet vast te stellen welke individuele parlementariërs voor Rausch stemden.
De Landtag van Saksen-Anhalt koos Rausch dinsdag tot voorzitter tijdens de eerste vergadering van de nieuwe zittingsperiode. Van de 83 gekozen afgevaardigden waren er 82 aanwezig. De officiële uitslag vermeldt 48 stemmen voor Rausch, 29 tegen en vijf onthoudingen. Daarmee werd hij de eerste AfD-politicus die voorzitter van een Duits deelstaatparlement werd.
De AfD-fractie beschikt in het nieuwe parlement over 39 zetels. Het BSW had vooraf aangekondigd Rausch te steunen en heeft vijf zetels. Hun gezamenlijke aantal komt daarmee uit op 44, vier minder dan Rausch kreeg. De CDU-fractie had haar leden volgens Deutschlandfunk geadviseerd zich te onthouden, maar uit de uitslag blijkt niet wie dat advies heeft gevolgd.
De extra stemmen hebben in Berlijn en Magdeburg een discussie over de zogenoemde Brandmauer tegen de AfD losgemaakt. CDU-fractievoorzitter Thorsten Frei noemde de veronderstelling dat CDU’ers voor Rausch stemden volgens Tagesschau speculatie, juist omdat de stemming geheim was. Ook CDU-politicus Sven Schulze zei dat niemand binnen zijn fractie had aangekondigd vóór Rausch te stemmen.
De kwestie gaat voor Duitsland verder dan de invulling van één parlementaire functie. De voorzitter leidt debatten en vertegenwoordigt het parlement, maar maakt geen deel uit van de deelstaatregering. Tegelijk geldt de verkiezing als test voor de vraag of partijen hun afwijzing van samenwerking met de AfD ook bij geheime stemmingen kunnen handhaven.
De discussie krijgt extra gewicht doordat de binnenlandse veiligheidsdienst in Saksen-Anhalt de regionale AfD volgens Deutschlandfunk als ‘gesichert rechtsextrem’ aanmerkt. Dat is een classificatie van de Duitse veiligheidsdienst, geen rechterlijke uitspraak over individuele CDU-stemmers. Voor Nederlandse lezers is vooral van belang dat een formeel parlementair ambt via een geheime stemming is toegekend, terwijl de politieke verantwoordelijkheid voor de vier extra stemmen voorlopig niet kan worden vastgesteld.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Tobias Rausch van de AfD werd met 48 stemmen voorzitter van de Landtag van Saksen-Anhalt.
- AfD en BSW hebben samen 44 zetels in het parlement.
- De stemming was geheim en de herkomst van de vier extra stemmen is niet vastgesteld.
- Serap Güler vermoedt dat CDU-afgevaardigden voor Rausch stemden; CDU-politici noemen dat speculatie.
- De veiligheidsdienst in Saksen-Anhalt classificeert de regionale AfD als gesichert rechtsextrem.
Links
Argumenten Een partij die door de veiligheidsdienst als rechtsextrem wordt aangemerkt, hoort geen extra legitimiteit te krijgen via stemmen van gevestigde partijen. CDU-afgevaardigden zouden publiek verantwoording moeten afleggen als zij de AfD bewust hebben geholpen.
Waarden Bescherming van de democratische rechtsstaat, historische verantwoordelijkheid en het tegengaan van normalisering van extreemrechts.
Gevolgen Een harde afwijzing kan de politieke grens rond de AfD duidelijk houden, maar kan ook de parlementaire samenwerking verder verharden.
Midden
Argumenten De voorzitter is door een formele, geheime parlementaire stemming gekozen. Zolang niet bekend is wie voor Rausch stemde, moeten partijen onderscheid maken tussen een vaststaand resultaat en politieke vermoedens.
Waarden Institutionele zorgvuldigheid, bewijs boven insinuatie en respect voor parlementaire procedures.
Gevolgen Deze benadering voorkomt ongefundeerde beschuldigingen, maar laat de vraag open hoe partijen hun afspraken tegen samenwerking met de AfD controleerbaar kunnen maken.
Rechts
Argumenten De AfD is volgens dit perspectief een legale partij met een aanzienlijk kiezersmandaat, en haar vertegenwoordigers moeten volgens dezelfde parlementaire regels worden behandeld als vertegenwoordigers van andere fracties. Een geheime stem mag niet achteraf ongeldig worden verklaard omdat de uitslag politiek ongemakkelijk is.
Waarden Gelijke parlementaire behandeling, kiezersmandaat en terughoudendheid met uitsluiting.
Gevolgen Deze lijn kan de AfD institutioneel meer ruimte geven, maar vergroot volgens critici het risico dat een partij die door de veiligheidsdienst als rechtsextrem wordt aangemerkt, wordt genormaliseerd.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De stemverhouding en zetelaantallen zijn bevestigd door het deelstaatparlement en de officiële verkiezingsgegevens. De mogelijke CDU-steun is als vermoeden van Güler en andere politici weergegeven, niet als vastgesteld feit.
- bevestigd Tobias Rausch werd met 48 stemmen voorzitter van de Landtag van Saksen-Anhalt. — De officiële website van de Landtag vermeldt 48 stemmen voor, 29 tegen en vijf onthoudingen. bron
- bevestigd De AfD en het BSW hebben samen 44 zetels in het parlement. — De officiële zetelverdeling vermeldt 39 AfD- en vijf BSW-zetels. bron
- bevestigd Serap Güler vermoedt dat CDU-afgevaardigden voor Rausch stemden. — t-online/dpa citeert Güler na haar interview met RTL en n-tv; het betreft haar inschatting. bron
- bevestigd De stemming was geheim, waardoor de herkomst van de extra stemmen niet kan worden vastgesteld. — Deutschlandfunk en Tagesschau beschrijven de stemming als geheim en noemen de herkomst van de extra stemmen onduidelijk. bron
- bevestigd De regionale AfD in Saksen-Anhalt is door de veiligheidsdienst als gesichert rechtsextrem aangemerkt. — Deutschlandfunk vermeldt deze classificatie van de Verfassungsschutz. bron
Noot van de redactie
Zeker zijn de uitslag, de zetelverhoudingen en de uitspraak van Güler. Onzeker blijft welke partijen of individuele afgevaardigden de vier extra stemmen leverden; de stemming was geheim.Bronnen
- Landtag der 9. Wahlperiode hat sich konstituiert — Landtag von Sachsen-Anhalt
- CDU-Stimmen für AfD-Politiker: Güler hat eine Vermutung — t-online/dpa
- Debatte um CDU-Abstimmungsverhalten nach Wahl von AfD-Politikern ins Landtagspraesidium — Deutschlandfunk
- Ärger in Berlin nach AfD-Erfolg in Sachsen-Anhalt — Tagesschau
- Sitzverteilung im Landtag von Sachsen-Anhalt 2026 — Landeswahlleiterin Sachsen-Anhalt
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „duitsland saksen-anhalt”
- AD — „duitsland saksen-anhalt”
- de Volkskrant — „duitsland saksen-anhalt”