Verste radioflits ooit brengt jong heelal in beeld
Een flits uit een klein sterrenstelsel ontstond toen het heelal ongeveer drie miljard jaar oud was.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Astronomen hebben de radioflits gelokaliseerd die tot nu toe het verst van de aarde vandaan kwam. De uitbarsting kwam uit een klein, actief sterrenstelsel uit een periode waarin het heelal nog maar ongeveer drie miljard jaar oud was.
De radioflits kreeg de naam FRB 20240304B en werd in 2024 geregistreerd met de MeerKAT-radiotelescoop in Zuid-Afrika. Zulke fast radio bursts duren slechts enkele milliseconden, maar bevatten tijdelijk zeer veel energie. De onderzoekers lokaliseerden de bron met hulp van de James Webb-ruimtetelescoop.
De bron heeft een roodverschuiving van 2,148. Dat betekent dat het licht afkomstig is uit een zeer ver verleden, toen het heelal ongeveer drie miljard jaar oud was. De radioflits reisde vervolgens ongeveer tien miljard jaar voordat hij op aarde werd gemeten.
Het bijbehorende sterrenstelsel bleek veel kleiner dan astronomen hadden verwacht. Het is een jonge, klonterige en actief stervormende dwerggalaxie met een lage massa. Dat resultaat geeft aanwijzingen over de omstandigheden waarin snelle radioflitsen kunnen ontstaan.
De flits is niet alleen interessant vanwege het afstandsrecord. Terwijl het radiosignaal door de ruimte reisde, werd het beïnvloed door gas en magnetische velden tussen sterrenstelsels. Door die veranderingen te meten kunnen onderzoekers de verdeling van materie bestuderen die met gewone telescopen moeilijk zichtbaar is.
Over de oorsprong van snelle radioflitsen bestaat nog geen volledige overeenstemming. Mogelijke verklaringen zijn onder meer magnetars, zeer magnetische neutronensterren en botsingen tussen neutronensterren. De eigenschappen van deze bron passen volgens de onderzoekers beter bij een jonge magnetar dan bij een samensmelting, maar dat is geen definitief bewijs.
Het onderzoek is gepubliceerd in Science en is daarmee peer-reviewed. Dat maakt de resultaten steviger dan een ongecontroleerde voorpublicatie, maar ook dit onderzoek sluit vervolgmetingen niet uit. Meer gelokaliseerde flitsen uit het vroege heelal moeten uitwijzen of deze kleine, jonge sterrenstelsels representatief zijn.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De belangrijkste astronomische feiten zijn bevestigd door de publicatie en de betrokken universiteit. Hypotheses over de bron van de flits zijn als hypotheses weergegeven.
- bevestigd FRB 20240304B is de verst gelokaliseerde snelle radioflits tot nu toe. — Gemeld door de University of Manchester en beschreven in de Science-publicatie. bron
- bevestigd De bron ontstond toen het heelal ongeveer drie miljard jaar oud was. — Afgeleid uit de gemeten roodverschuiving van 2,148. bron
- bevestigd De bron bevindt zich in een kleine, actief sterren vormende galaxie. — Dit staat in de universiteitsbeschrijving van het onderzoek. bron
- bevestigd Een jonge magnetar is een mogelijke verklaring voor de flits, maar niet bewezen. — De onderzoekers bespreken magnetars en neutronensterfusies als mogelijke verklaringen. bron