RIVM: suikerbelasting raakt mogelijk 42 procent van suikerconsumptie
Welke producten onder een toekomstige heffing vallen, hangt af van de gekozen suikergrens.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Bij een brede variant zou een suikerbelasting mogelijk ongeveer 42 procent van de geconsumeerde suikers raken. Bij een strengere grens gaat het om ongeveer een derde, berekent het RIVM in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid.
Het RIVM onderzocht twee varianten voor een belasting op voedingsmiddelen met veel suiker. In de eerste variant worden producten belast vanaf 6 gram suiker per 100 gram. Daaronder zou ongeveer 42 procent vallen van de suikers die Nederlanders binnenkrijgen. Bij een grens van 20 gram per 100 gram gaat het volgens de berekening om ongeveer 33 procent.
De heffing is nog niet ingevoerd. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport liet het onderzoek uitvoeren om te kunnen beoordelen welke producten en welk deel van de suikerconsumptie geraakt zouden worden. De berekening zegt dus hoeveel suiker theoretisch onder een maatregel valt, niet hoeveel belasting consumenten uiteindelijk zouden betalen.
Het RIVM gebruikte gegevens uit de Nederlandse Voedselconsumptiepeiling 2019-2021, waarin ruim 3.500 mensen bijhielden wat zij aten en dronken. Ook werd de Nederlandse voedingsmiddelendatabase NEVO 2025 gebruikt. Het instituut waarschuwt dat eetgewoonten en het aanbod in winkels sindsdien kunnen zijn veranderd. De uitkomst is daarom een modelberekening op basis van bestaande gegevens.
Bij beide varianten komen vooral koek, gebak, zoet broodbeleg, snoep, chocolade en ijs in beeld. Ook sommige dikke zuiveldranken en fruitkwark kunnen worden geraakt. Producten uit de Schijf van Vijf, zoals gedroogd fruit, zijn in de brede variant uitgezonderd. De precieze productlijst hangt af van de definitieve vormgeving van de belasting.
Het RIVM koppelt een hoge suikerinname aan gezondheidsrisico's zoals overgewicht en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Dat is een uitspraak over bevolkingsniveau, geen individuele diagnose. Voor beleidsmakers ligt de vraag voor of een prijsprikkel consumenten echt tot andere keuzes beweegt en of fabrikanten recepten aanpassen. Tegenstanders kunnen vrezen dat de heffing vooral huishoudens met lage inkomens raakt.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het RIVM berekende twee mogelijke suikergrenzen voor een belasting.
- De brede variant raakt volgens het model 42 procent van geconsumeerde suikers.
- De belasting is nog niet definitief ingevoerd.
Links
Argumenten De overheid mag de voedselomgeving aanpassen omdat ongezonde producten overal en vaak goedkoop beschikbaar zijn. Een heffing kan fabrikanten stimuleren om recepten te verbeteren en gezondheidsverschillen te verkleinen.
Waarden Volksgezondheid, preventie en sociale gelijkheid.
Gevolgen Minder suikerconsumptie kan gezondheidswinst opleveren, maar de maatregel moet worden gecombineerd met compensatie en betaalbare gezonde alternatieven.
Midden
Argumenten Een heffing verdient alleen steun als de grens helder is, de opbrengst transparant wordt besteed en het effect onafhankelijk wordt gemeten. Ook productherformulering en voorlichting moeten onderdeel zijn van het pakket.
Waarden Effectiviteit, proportionaliteit en bewijsgericht beleid.
Gevolgen Een zorgvuldig ontwerp kan gedrag beïnvloeden zonder grote neveneffecten, maar de uitkomst blijft onzeker zolang er geen Nederlandse evaluatie is.
Rechts
Argumenten Volwassenen moeten zelf kunnen bepalen wat zij eten. Een suikerbelasting maakt boodschappen duurder en straft ook mensen die verantwoord met producten omgaan.
Waarden Eigen verantwoordelijkheid, keuzevrijheid en lage lasten.
Gevolgen De maatregel kan regressief uitpakken en de voedselindustrie belasten; voorstanders van deze lijn zien meer in informatie en vrijwillige afspraken.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De percentages, databronnen en productcategorieën komen rechtstreeks uit het RIVM-onderzoek. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen een modelberekening en ingevoerd beleid.
- bevestigd De brede variant zou ongeveer 42 procent van de geconsumeerde suikers raken. — Dit is de hoofdbevinding van het RIVM. bron
- bevestigd De berekening gebruikt de voedselconsumptiepeiling 2019-2021 en NEVO 2025. — Deze bronnen worden genoemd in het RIVM-rapport. bron
- bevestigd Een suikerbelasting is nog niet ingevoerd. — Het RIVM omschrijft de belasting als een maatregel die de regering overweegt. bron
Noot van de redactie
De percentages zijn modeluitkomsten uit de voedselconsumptiepeiling 2019-2021. De regering heeft nog geen definitieve productlijst of belastingvorm vastgesteld.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- AD — „suikerbelasting rivm”
- de Volkskrant — „suikerbelasting rivm”
- RTL Nieuws — „suikerbelasting rivm”