Rechter dwingt staatssecretaris overtreding van coupeerverbod opnieuw te beoordelen
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven vindt dat toezicht op het verbod mogelijk is.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De staatssecretaris van Landbouw moet opnieuw beoordelen of drie varkenshouders het verbod op het couperen van biggenstaarten hebben overtreden. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven vindt dat de bestaande regels voldoende houvast bieden voor handhaving.
De uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) is definitief. De zaak was aangespannen door dierenwelzijnsorganisatie Varkens in Nood, die de staatssecretaris had gevraagd op te treden tegen drie varkenshouders. Die verzoeken waren afgewezen omdat de voorwaarden voor een uitzondering volgens het ministerie te weinig houvast zouden bieden.
Het couperen van biggenstaarten is in Nederland verboden. Een uitzondering is alleen toegestaan bij biggen van hooguit vier dagen oud, wanneer bij andere varkens verwondingen zijn vastgesteld en maatregelen tegen staartbijten en ander afwijkend gedrag niet effectief zijn gebleken. De rechter benadrukt dat het niet gaat om een algemene toestemming om staarten te couperen.
Volgens het CBb kan de staatssecretaris wel degelijk beoordelen of aan die voorwaarden is voldaan. De overheid moet een overtreding bewijzen, maar wanneer een varkenshouder staarten heeft laten couperen, moet die houder volgens de uitspraak aannemelijk maken dat de uitzonderingsvoorwaarden waren vervuld. Daarmee geeft de rechter richting aan de manier waarop de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit toezicht kan houden.
De rechter stelt niet vast dat de drie betrokken varkenshouders de regels hebben overtreden. Daarvoor ontbraken in deze procedure voldoende gegevens. Ook legt het CBb zelf geen dwangsom op. De staatssecretaris moet de verzoeken opnieuw behandelen en binnen zes maanden nieuwe besluiten nemen.
De uitspraak raakt een al langer bestaand conflict over de handhaving van dierenwelzijnsregels. Dierenwelzijnsorganisaties vinden dat het verbod in de praktijk te weinig wordt toegepast. Varkenshouders wijzen er doorgaans op dat staartbijten een risico vormt wanneer de omstandigheden in stallen niet optimaal zijn. De uitspraak neemt die discussie niet weg, maar maakt wel duidelijk dat onduidelijkheid over de uitvoering geen reden is om handhaving vooraf terzijde te schuiven.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het CBb heeft de weigering van de staatssecretaris onvoldoende gemotiveerd genoemd.
- Het couperen van biggenstaarten is verboden, behalve onder voorwaarden.
- De rechter legt geen overtreding of dwangsom op, maar verlangt nieuwe besluiten.
Links
Argumenten De uitspraak bevestigt dat dierenwelzijnsregels alleen betekenis hebben als de overheid actief controleert en ingrijpt. Een uitzondering moet strikt worden uitgelegd en mag geen praktijk worden.
Waarden Dierenwelzijn, bescherming tegen vermijdbare ingrepen en gelijke handhaving.
Gevolgen Strengere controle kan leiden tot aanpassingen in stallen en hogere kosten, maar voorkomt dat een verbod vooral op papier bestaat.
Midden
Argumenten De regels moeten uitvoerbaar en juridisch toetsbaar zijn. De overheid moet zorgvuldig bewijs verzamelen en bedrijven niet vooraf als overtreders behandelen.
Waarden Rechtszekerheid, uitvoerbaarheid en proportionele handhaving.
Gevolgen Een nieuwe beoordeling kan duidelijkheid geven zonder dat de rechter zelf op basis van onvolledige gegevens sancties oplegt.
Rechts
Argumenten Varkenshouders moeten ruimte houden om snel in te grijpen wanneer staartbijten ontstaat. Nieuwe handhaving mag niet ontaarden in regels die geen rekening houden met bedrijfspraktijk en diergezondheid.
Waarden Ondernemersvrijheid, praktische uitvoerbaarheid en voedselproductie.
Gevolgen Strikte handhaving zonder werkbare alternatieven kan bedrijfsvoering bemoeilijken en kosten voor boeren verhogen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kern van het artikel volgt rechtstreeks uit de definitieve uitspraak van het CBb. De achtergrond over de juridische inzet is gecontroleerd bij Varkens in Nood.
- bevestigd Het CBb heeft op 13 oktober 2026 bepaald dat de staatssecretaris de handhavingsverzoeken opnieuw moet beoordelen. — Dit staat in het nieuwsbericht van Rechtspraak.nl. bron
- bevestigd Het couperen van biggenstaarten is verboden, met een beperkte uitzondering. — De voorwaarden worden in de uitspraak beschreven. bron
- bevestigd De rechter heeft niet vastgesteld dat de drie varkenshouders de regels hebben overtreden. — Het CBb zegt dat het daarvoor over onvoldoende gegevens beschikt. bron
- bevestigd De staatssecretaris moet binnen zes maanden nieuwe besluiten nemen. — Dit staat in het slot van het rechterlijke nieuwsbericht. bron
Noot van de redactie
Zeker zijn de uitspraak, de opdracht tot herbeoordeling en de voorwaarden voor de uitzondering. De rechter heeft niet vastgesteld dat de drie bedrijven de regels hebben overtreden; gegevens daarover ontbraken.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- NRC — „varkens dierenwelzijn”
- NU.nl — „varkens dierenwelzijn”
- De Telegraaf — „varkens dierenwelzijn”