September wereldwijd op één na warmste ooit
Copernicus meet opnieuw uitzonderlijk hoge temperaturen en lage rivierafvoer in delen van Europa.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
September 2026 was wereldwijd de op één na warmste september sinds het begin van de metingen. Volgens Copernicus lag de gemiddelde oppervlaktetemperatuur 1,63 graden boven het geschatte pre-industriële niveau.
De Europese klimaatdienst Copernicus publiceerde maandag de maandelijkse meting over september. De gemiddelde wereldwijde oppervlaktetemperatuur kwam uit op 16,27 graden Celsius. Dat was 0,82 graden boven het gemiddelde van 1991 tot en met 2020 en 0,11 graden lager dan het septemberrecord uit 2023.
De maand was daarmee de tweede opeenvolgende maand in 2026 waarin de gemiddelde wereldtemperatuur meer dan 1,5 graden boven het geschatte niveau van 1850 tot 1900 lag. Dat is een maandelijkse meting en geen vaststelling dat de langjarige doelstelling van het klimaatakkoord definitief is overschreden. Voor die beoordeling worden langere perioden gebruikt.
Ook de zee bleef uitzonderlijk warm. De gemiddelde zeewatertemperatuur tussen 60 graden zuiderbreedte en 60 graden noorderbreedte was volgens Copernicus de hoogste die voor een september is gemeten. In het Niño 3.4-gebied in de tropische Stille Oceaan werd een recordwaarde gemeten, terwijl El Niño volgens de dienst verder aan kracht won.
Europa als geheel beleefde de op twee na warmste september. West-Europa evenaarde het record van september 2023. De warmte ging in grote delen van West-, Midden- en Oost-Europa samen met droge omstandigheden. Copernicus meldt dat delen van de Rijn, Donau, Wisła en het stroomgebied van de Garonne en Dordogne uitzonderlijk lage rivierafvoer hadden.
Lage rivierstanden kunnen gevolgen hebben voor scheepvaart, watervoorziening en landbouw. De meting zegt niet dat ieder afzonderlijk extreem weer direct door klimaatverandering is veroorzaakt. Wel laten de temperatuurreeksen en de aanhoudende warmte zien hoe de toestand nu is; de ontwikkeling van El Niño en de gevolgen daarvan worden daarnaast meegenomen in klimaatmodellen en verwachtingen.
Een tweede analyse van Climate Central en een afzonderlijk overzicht van de Amerikaanse klimaatdienst NOAA komen eveneens uit op een tweede plaats voor september. De datasets gebruiken verschillende referentieperioden en methoden, maar wijzen in dezelfde richting. Copernicus benadrukt dat de gegevens bedoeld zijn om beleidskeuzes te ondersteunen; de meting zelf is geen beleidsbesluit.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers en rangschikkingen komen overeen met de primaire Copernicus-publicatie en onafhankelijke klimaatdatabases. De tekst vermijdt een onjuiste gelijkstelling tussen een maandwaarde boven 1,5 graden en de langjarige doelstelling uit Parijs.
- bevestigd September 2026 was wereldwijd de op één na warmste september. — Gerapporteerd door Copernicus, NOAA en Climate Central. bron
- bevestigd De gemiddelde wereldtemperatuur was 16,27 graden Celsius en 0,82 graden boven 1991-2020. — Copernicus noemt beide cijfers expliciet. bron
- bevestigd September lag 1,63 graden boven het geschatte pre-industriële niveau. — Vermeld in de temperatuurhoogtepunten van Copernicus. bron
- bevestigd Delen van Europese rivieren hadden uitzonderlijk lage septemberafvoer. — Copernicus noemt onder meer Rijn, Donau, Wisła en Garonne-Dordogne. bron
Noot van de redactie
De temperatuurcijfers zijn metingen uit Copernicus, NOAA en Climate Central. De tekst onderscheidt maandwaarden van de langjarige klimaatdoelstelling en presenteert El Niño als een gemeten én gemodelleerde ontwikkeling.Bronnen
- Copernicus: Second warmest September as global temperatures stay above 1.5°C — Copernicus Climate Change Service
- Monitoring Global Temperature and Precipitation in September 2026 — NOAA National Centers for Environmental Information
- Climate Central’s Monthly Briefing Highlights from September 2026 — Climate Central
Meer hierover bij andere media
- de Volkskrant — „klimaat temperatuur”
- NU.nl — „klimaat temperatuur”
- De Telegraaf — „klimaat temperatuur”