Biografie Willem Wilbrink verdwijnt uit verkoop na twijfel over kampverleden
Bol bevestigt verwijdering op verzoek van de uitgever; een nieuwe toelichting van de uitgever ontbreekt.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
_2016_(Herengracht_380-382,_Amsterdam).jpg){kind=link}
De biografie van Willem Wilbrink is uit de verkoop gehaald nadat zijn verhalen over concentratiekamp Dachau ernstig in twijfel waren getrokken. Een woordvoerder van Bol bevestigde donderdagavond aan de NOS dat de titel op verzoek van de uitgever offline is gezet.
Het gaat om Getekend voor het leven in Dachau en Indië, geschreven door Laurens van Aggelen. Volgens de NOS was uitgever White Elephant Media donderdagavond niet bereikbaar voor commentaar. Het besluit om de verkoop te stoppen is de nieuwe ontwikkeling in een kwestie die vorige week openbaar werd. Een inhoudelijke verklaring van de uitgever over de verwijdering ontbreekt in het geraadpleegde nieuwsbericht.
De oorspronkelijke aankondiging op de website van White Elephant Publishing dateert van 13 september 2023. Daarin werd het boek gepresenteerd als het levensverhaal van Wilbrink, opgetekend tijdens langdurige gesprekken met Van Aggelen. De uitgever nam zijn vermeende verblijf in Dachau in die beschrijving als gegeven over. Die oude aankondiging documenteert hoe het boek werd aangeboden; zij levert geen onafhankelijk bewijs voor de daarin beschreven oorlogservaringen.
Vorige week berichtte de NOS dat onderzoekers geen documentatie of kampnummer hadden gevonden waarmee Wilbrinks gevangenschap in Dachau kon worden aangetoond. Volgens het Nederlands Dachau Comité waren de problemen met zijn verhaal daar sinds 2024 bekend. Voorzitter Wimar Jaeger vertelde dat het comité na onderzoek en overleg met historici had geprobeerd verdere verspreiding van het boek tegen te gaan en herdenkingsorganisaties had geïnformeerd.
Over die informatieoverdracht bestond vervolgens verschil van inzicht. Wageningen45 zei tegen de NOS niet door het Dachau Comité te zijn ingelicht. De organisatie benadrukte zich bij de erkenning van veteranen en hun verhalen op deskundige instanties te baseren. Wilbrink trad publiekelijk op bij herdenkingen en vertelde ook op scholen over zijn vermeende kampverleden. Daardoor bereikte zijn verhaal een publiek buiten de lezerskring van de biografie.
Van Aggelen verdedigde zijn werkwijze vorige week tegenover de NOS. Hij zei te hebben gecontroleerd wat hij kon controleren en wees erop dat onderdelen van het verhaal eerder in andere media waren verschenen. Ook verklaarde hij sommige beweringen niet in het boek te hebben opgenomen omdat die volgens hem niet konden kloppen. Dat is zijn eerdere reactie op de kritiek; het is geen nieuwe toelichting op het stoppen van de verkoop.
NIOD-onderzoeker Kees Ribbens waarschuwde in dezelfde eerdere berichtgeving voor de gevolgen van onbetrouwbare getuigenissen. Persoonlijke verhalen kunnen geschiedenis invoelbaar maken, maar onjuistheden kunnen volgens hem ook het vertrouwen in goed onderbouwde verhalen aantasten. Hij vreesde bovendien dat kwaadwillenden zulke gevallen gebruiken om twijfel te zaaien over de Holocaust. Dat is een waarschuwing van de onderzoeker, geen vaststelling van de gevolgen van dit specifieke boek.
De bevestiging van Bol maakt duidelijk dat de titel daar op initiatief van de uitgever is verwijderd. Uit de geraadpleegde bronnen blijkt niet of een gecorrigeerde editie wordt voorbereid of welke regeling eventueel geldt voor eerdere kopers. Ook bieden zij geen basis voor uitspraken over Wilbrinks motieven. De actuele vaststelling blijft daarom beperkt tot de verkoopmaatregel, met de eerder gepubliceerde kritiek als achtergrond.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De actuele kern is bevestigd door een benoemde woordvoerder tegenover de NOS op 15 oktober. Historische kritiek en eerdere reacties zijn herkenbaar als achtergrond weergegeven, zonder beschuldigingen over opzet of medische verklaringen.
- bevestigd Bol verwijderde de biografie op verzoek van de uitgever. — NOS citeert een woordvoerder; publicatie donderdag om 22.11 uur. bron
- bevestigd Laurens van Aggelen schreef het boek; de uitgever kondigde het in september 2023 aan als gebaseerd op gesprekken. — Gecontroleerd in de oorspronkelijke uitgeverspresentatie. bron
- bevestigd Volgens eerdere NOS-berichtgeving ontbraken documentatie en een kampnummer voor het gestelde Dachau-verblijf. — Als bevinding uit eerder gepubliceerd onderzoek weergegeven. bron
- bevestigd Het Dachau Comité zei sinds 2024 van de problemen te weten; Wageningen45 ontkende daarover te zijn ingelicht. — Beide verklaringen staan in hetzelfde NOS-bericht; de informatieoverdracht blijft betwist. bron
- bevestigd Van Aggelen verdedigde zijn controles en zei onhoudbare beweringen te hebben weggelaten. — Zijn eerdere verklaring wordt weergegeven, zonder de kwaliteit van zijn controles als bewezen aan te merken. bron
- bevestigd NIOD-onderzoeker Kees Ribbens waarschuwde voor schade aan vertrouwen in historische getuigenissen. — De waarschuwing is expliciet aan hem toegeschreven. bron
- onzeker Een gecorrigeerde editie of regeling voor eerdere kopers is aangekondigd. — Niet aangetroffen; daarom vermeldt de tekst uitsluitend dat informatie hierover ontbreekt. bron
Noot van de redactie
Het nieuwe verkoopbesluit berust op de door NOS verkregen bevestiging van Bol. De oudere bronnen dienen uitsluitend als achtergrond. Een rechtstreeks uitgeversbericht over het besluit en een tweede onafhankelijke bevestiging zijn niet gevonden. Wilbrink wordt genoemd vanwege zijn publieke rol bij herdenkingen en als onderwerp van de biografie; over motief of gezondheid worden geen conclusies getrokken.Bronnen
- Biografie met 'kampleugens' Willem Wilbrink (99) uit de handel — NOS
- Nieuws: aankondiging Getekend voor het leven in Dachau en Indië — White Elephant Publishing
- Nederlands Dachau Comité wist dat kampverhalen 99-jarige niet klopten — NOS
- Teleurstelling over 'kampleugens' 99-jarige: 'De waarheid is al erg genoeg' — NOS