Meer meldingen van arbeidsuitbuiting, strafrechtelijke aanpak blijft achter
De rapporteur vraagt om betere bescherming, terwijl opsporingsdiensten wijzen op andere vormen van handhaving.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Het aantal gemelde mogelijke slachtoffers van arbeidsuitbuiting steeg in 2025 van 356 naar 401. Dat blijkt uit vrijdag gepubliceerde jaarcijfers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel, die zich zorgen maakt over het beperkte aantal zaken voor de strafrechter.
De stijging bedraagt afgerond 13 procent en valt vooral op in de horeca en de agrarische sector. De Nationaal Rapporteur beschrijft meer dan een verdubbeling van de horecameldingen en bijna een verdrievoudiging in de land- en tuinbouw. De nieuwe cijfers gaan over 2025, maar zijn op 16 oktober 2026 bekendgemaakt. Het betreft dus een nieuwe publicatie over een eerder meetjaar. [Nationaal Rapporteur](https://www.nationaalrapporteur.nl/documenten/2026/10/16/jaarcijfers-mensenhandel-2025)
De cijfers meten wat bij organisaties in beeld komt. Zij bewijzen niet dat de volledige omvang van arbeidsuitbuiting met hetzelfde percentage is toegenomen. Het rapport maakt expliciet dat ook mogelijke slachtoffers worden meegeteld en dat mensenhandel vaak verborgen blijft. Registratie, herkenning en het delen van gegevens bepalen mede het zicht op het probleem. Niet-gemelde situaties blijven buiten deze telling. [Jaarcijfers Mensenhandel 2025](https://www.nationaalrapporteur.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2026/10/16/jaarcijfers-mensenhandel-2025/jaarcijfers-mensenhandel-2025-nationaal-rapporteur-mensenhandel.pdf)
Voor alle vormen van mensenhandel samen werden vorig jaar 952 mogelijke slachtoffers bij coördinatiecentrum CoMensha geregistreerd, tegenover 944 in 2024. Daarnaast kwamen anonieme meldingen binnen die niet als afzonderlijke personen konden worden geregistreerd. Die categorieën kunnen niet eenvoudig bij elkaar worden opgeteld: onvoldoende identificerende informatie maakt het lastig te bepalen of verschillende meldingen over dezelfde persoon gaan. Het rapport waarschuwt daarmee voor een te eenvoudige lezing van totalen.
Bij de Nederlandse Arbeidsinspectie kwamen in 2025 volgens de rapporteur 308 signalen van mensenhandel binnen. Daarvan werden er na beoordeling 128 als melding geregistreerd. De inspectie begon 57 opsporingsonderzoeken en droeg tien zaken over aan het Openbaar Ministerie. Negen verdachten van arbeidsuitbuiting stonden dat jaar terecht. Signalen, onderzoeken, zaken en verdachten zijn verschillende eenheden; uit de aantallen valt niet eenvoudig een veroordelingskans af te leiden. [Nationaal Rapporteur](https://www.nationaalrapporteur.nl/documenten/2026/10/16/jaarcijfers-mensenhandel-2025)
Het OM en de Arbeidsinspectie bestrijden tegenover de NOS dat deze strafrechtelijke aantallen hun volledige inzet weergeven. Onderzoek naar arbeidsuitbuiting is volgens hen complex en vergt zorgvuldige bewijsvoering. Soms biedt een dossier onvoldoende aanknopingspunten voor die specifieke verdenking, maar kunnen andere strafbare feiten of bestuursrechtelijke overtredingen wel worden aangepakt. Zulke uitkomsten vallen niet automatisch onder de strafzaken die de rapporteur beschrijft. [NOS](https://nos.nl/artikel/2635154-meer-meldingen-van-arbeidsuitbuiting-en-te-weinig-daders-gestraft-zegt-rapporteur)
Rapporteur Conny Rijken vindt die bredere handhaving niet voldoende. Zij wijst erop dat een boete voor het overtreden van loonregels niet vanzelf leidt tot erkenning en bescherming als slachtoffer van mensenhandel. De discussie draait daarmee zowel om het optreden tegen werkgevers als om de positie van werknemers. De cijfers geven aanleiding om beide te onderzoeken, maar maken op zichzelf niet duidelijk welke afzonderlijke dossiers anders hadden moeten worden behandeld. Ook volgt er geen oordeel over individuele werkgevers uit. [NOS](https://nos.nl/artikel/2635154-meer-meldingen-van-arbeidsuitbuiting-en-te-weinig-daders-gestraft-zegt-rapporteur)
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De rapporteur publiceerde nieuwe registratiecijfers over 2025.
- Opsporingsdiensten gebruiken naast vervolging voor arbeidsuitbuiting ook andere handhavingsroutes.
Links
Argumenten Deze benadering benadrukt de afhankelijkheid van werknemers en wil bescherming, inspectiecapaciteit en toegang tot rechtsbijstand versterken.
Waarden Menselijke waardigheid, bestaanszekerheid en gelijkwaardige arbeidsverhoudingen.
Gevolgen Zonder effectieve bescherming kunnen slachtoffers buiten beeld blijven en kan een boete voor een werkgever onvoldoende veranderen.
Midden
Argumenten Deze benadering vraagt om een gezamenlijke beoordeling van strafrecht, bestuursrecht en slachtofferhulp, met vergelijkbare cijfers over de resultaten.
Waarden Zorgvuldigheid, uitvoerbaarheid en samenwerking tussen instituties.
Gevolgen Een bredere aanpak kan sneller ingrijpen mogelijk maken, maar moet zichtbaar maken of werknemers ook werkelijk geholpen worden.
Rechts
Argumenten Deze benadering legt nadruk op stevige bestraffing van aantoonbare uitbuiting en bescherming van ondernemers die zich aan de regels houden.
Waarden Rechtszekerheid, eigen verantwoordelijkheid en eerlijke concurrentie.
Gevolgen Gerichte handhaving moet malafide werkgevers raken zonder verdenkingen automatisch gelijk te stellen aan bewezen schuld.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De nieuwe jaarcijfers en de reacties van de opsporingsdiensten ondersteunen het artikel. Een te stellige conclusie over de werkelijke omvang is vervangen door de gemeten ontwikkeling in registraties.
- bevestigd Het rapport verscheen op 16 oktober 2026 en telt 401 gemelde mogelijke slachtoffers van arbeidsuitbuiting in 2025 tegenover 356 in 2024. — Publicatiepagina en rapport; stijging afgerond 13 procent. bron
- bevestigd CoMensha registreerde in totaal 952 mogelijke slachtoffers tegenover 944 een jaar eerder; anonieme meldingen zijn niet zonder meer optelbaar. — Het rapport licht de registratie en mogelijke dubbeltellingen toe. bron
- bevestigd De inspectie ontving 308 signalen, registreerde 128 meldingen, begon 57 onderzoeken en droeg tien zaken over; negen verdachten stonden terecht. — Aantallen staan op de publicatiepagina en hebben verschillende teleenheden. bron
- bevestigd OM en Arbeidsinspectie wijzen op andere handhavingsroutes; Rijken benadrukt de bescherming van slachtoffers. — Weergave van hun onderscheiden reacties aan de NOS. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: Arbeidsuitbuiting is met 13 procent toegenomen.Nu: Het aantal gemelde mogelijke slachtoffers van arbeidsuitbuiting steeg met afgerond 13 procent. (Registratiecijfers meten niet rechtstreeks de volledige omvang van het delict.)
Noot van de redactie
De publicatiedatum en kerncijfers zijn gecontroleerd in het rapport. De telling betreft gemelde mogelijke slachtoffers; reacties van OM en Arbeidsinspectie zijn via de NOS weergegeven.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- AD — „arbeidsuitbuiting mensenhandel”
- de Volkskrant — „arbeidsuitbuiting mensenhandel”
- RTL Nieuws — „arbeidsuitbuiting mensenhandel”