Amerikaans begrotingstekort loopt op tot bijna twee biljoen dollar
De definitieve jaarcijfers bevestigen dat de federale uitgaven sneller groeien dan de inkomsten.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De Amerikaanse federale overheid heeft het begrotingsjaar 2026 afgesloten met een tekort van ongeveer 1.992 miljard dollar. De vrijdag gepubliceerde cijfers van het ministerie van Financiën tonen volgens Reuters een stijging van 217 miljard dollar ten opzichte van het voorgaande jaar.
Met de publicatie van 16 oktober is de jaarrekening van de Amerikaanse begroting verder ingevuld. Het begrotingsjaar eindigde op 30 september; het gaat dus niet om een verwachting voor de resterende maanden van het kalenderjaar. Volgens Reuters is het tekort het grootste sinds 2021. De nieuwe cijfers bevestigen daarmee de richting die eerder deze maand al zichtbaar was in een voorlopige raming van het Congressional Budget Office, het begrotingsbureau van het Amerikaanse Congres.
De ontwikkeling komt niet doordat de overheid over het hele jaar minder inkomsten ontving. Het CBO raamde op 8 oktober een inkomstenstijging van 169 miljard dollar, ongeveer 3 procent. Daar stond een veel grotere toename van de uitgaven tegenover: naar schatting 386 miljard dollar, oftewel 6 procent. Het bureau kwam toen uit op een tekort van afgerond twee biljoen dollar. Die eerdere raming moet worden onderscheiden van de vrijdag bekendgemaakte uitkomst.
Het CBO wees in zijn analyse op hogere nettorentelasten en toenemende uitgaven aan grote sociale regelingen, defensie en onderwijs. Dalingen bij andere uitgavenposten compenseerden dat slechts gedeeltelijk. Aan de inkomstenkant droegen hogere opbrengsten uit de inkomstenbelasting en loongebonden heffingen bij aan de groei. Het begrotingssaldo is daarmee het resultaat van verschillende bewegingen tegelijk; één inkomstenbron of uitgavenpost verklaart de verslechtering niet volledig.
Ook in de laatste maand van het begrotingsjaar was er een tekort. Volgens de op Treasury-cijfers gebaseerde gegevens van Trading Economics bedroeg dat in september 27 miljard dollar. De federale overheid ontving die maand 558 miljard dollar en gaf 585 miljard uit. In september een jaar eerder was nog sprake van een overschot van 198 miljard dollar. De maanduitkomst en het jaartotaal meten verschillende perioden en mogen daarom niet door elkaar worden gebruikt.
Bij de septemberuitgaven waren onder meer Social Security, gezondheidsuitgaven, Medicare en defensie grote posten, blijkt uit dezelfde gegevens. De belangrijkste inkomsten kwamen uit de individuele inkomstenbelasting, sociale en pensioenbijdragen en de winstbelasting voor bedrijven. Dat overzicht laat zien hoe breed de federale begroting is: veranderingen in zowel belastingontvangsten als publieke voorzieningen werken door in het uiteindelijke saldo.
Een begrotingstekort is het verschil tussen inkomsten en uitgaven gedurende een bepaalde periode. Het is dus niet hetzelfde als de totale staatsschuld. Evenmin vertelt een hoger bedrag op zichzelf hoe zwaar het tekort weegt ten opzichte van de economie. Voor een beoordeling zijn ook de economische omvang, de samenstelling van inkomsten en uitgaven en het onderscheid tussen tijdelijke en blijvende veranderingen relevant.
De nieuwe publicatie geeft vooral duidelijkheid over het afgesloten begrotingsjaar. Zij bewijst niet hoe het saldo zich volgend jaar zal ontwikkelen of welke beleidsmaatregel het tekort het effectiefst verkleint. Wel staat vast dat de groei van de inkomsten in 2026 onvoldoende was om de sterkere uitgavengroei bij te houden.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De federale begroting vertoonde in begrotingsjaar 2026 een tekort van ongeveer 1.992 miljard dollar.
- De inkomsten groeiden, maar de uitgaven namen sterker toe.
Links
Argumenten Een linkse benadering benadrukt dat tekortvermindering ook via hogere bijdragen van vermogenden en bedrijven kan plaatsvinden. Zij wil sociale voorzieningen en publieke investeringen ontzien.
Waarden Bestaanszekerheid, een evenwichtige lastenverdeling en behoud van publieke voorzieningen.
Gevolgen Brede bezuinigingen kunnen volgens deze benadering kwetsbare huishoudens treffen en noodzakelijke investeringen vertragen.
Midden
Argumenten Een institutionele benadering vraagt om een geloofwaardig meerjarenpad waarin inkomsten, uitgaven en economische aannames gezamenlijk worden beoordeeld. Tijdelijke meevallers mogen geen structurele oplossing vervangen.
Waarden Voorspelbaarheid, uitvoerbaarheid en houdbare overheidsfinanciën.
Gevolgen Uitstel kan toekomstige keuzes moeilijker maken, terwijl een te abrupte aanpassing de economie kan belasten.
Rechts
Argumenten Een rechtse benadering legt de nadruk op uitgavendiscipline, doelmatiger overheidsprogramma's en economische groei. Hogere belastingen kunnen volgens deze visie investeringen en ondernemerschap ontmoedigen.
Waarden Beperkte overheid, economische vrijheid en verantwoordelijkheid tegenover toekomstige belastingbetalers.
Gevolgen Aanhoudende tekorten kunnen volgens deze benadering de ruimte voor toekomstige belastingverlagingen en andere beleidskeuzes verkleinen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De jaaruitkomst en publicatiedatum worden ondersteund door de actuele berichtgeving en cijferreeks. De oudere CBO-raming is herkenbaar als achtergrond opgenomen en wordt niet als nieuwe gebeurtenis gepresenteerd.
- bevestigd Op 16 oktober verschenen cijfers over het op 30 september afgesloten begrotingsjaar; het tekort nam met 217 miljard dollar toe en was het grootste sinds 2021. — Reuters vermeldt publicatiedatum, verslagperiode, stijging en historische vergelijking. bron
- bevestigd Het jaartotaal bedraagt ongeveer 1.992 miljard dollar; september kende 558 miljard aan inkomsten, 585 miljard aan uitgaven en een tekort van 27 miljard. — Trading Economics geeft deze Treasury-cijfers met datum 16 oktober en noemt voor september 2025 een overschot van 198 miljard. bron
- bevestigd Het CBO raamde op 8 oktober een inkomstenstijging van 169 miljard dollar en een uitgavenstijging van 386 miljard. — De primaire publicatie noemt respectievelijk 3 en 6 procent en beschrijft de genoemde uitgaven- en inkomstenposten. bron
- bevestigd De genoemde grote inkomsten- en uitgavenposten voor september staan in de gepubliceerde maandgegevens. — De cijferreeks noemt onder meer Social Security, Medicare, defensie, inkomstenbelasting en sociale bijdragen. bron
- bevestigd Het begrotingssaldo meet inkomsten minus uitgaven over een periode. — De bron geeft deze definitie; het artikel onderscheidt dit saldo van de opgebouwde staatsschuld. bron
Noot van de redactie
De nieuwe ontwikkeling is de publicatie van de Treasury-uitkomst op 16 oktober. De primaire Treasury-publicatie kon niet rechtstreeks worden uitgelezen; de bedragen zijn gecontroleerd via Reuters en Trading Economics, met de oudere CBO-raming uitsluitend als achtergrond.Bronnen
- US annual budget gap hits nearly $2 trillion, largest in 5 years — Reuters via StreetInsider
- Monthly Budget Review: September 2026 — Congressional Budget Office
- United States Government Budget — Trading Economics
Meer hierover bij andere media
- NRC — „verenigde staten”
- NOS — „verenigde staten”
- Het Parool — „verenigde staten”