Berlijnse partijen bereiken akkoord over coalitiegesprekken en woningen
Die Linke, Grüne en SPD willen grote particuliere woningbestanden gedeeltelijk in publiek bezit brengen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Die Linke, Grüne en SPD hebben zaterdag hun verkennende gesprekken over een nieuwe Berlijnse regering afgerond. Ze willen onderhandelen over een coalitie en hebben afspraken gemaakt over het overbrengen van grote woningbestanden naar publiek bezit.
De partijen maakten hun overeenstemming zaterdag bekend tijdens een gezamenlijke persconferentie. Daarmee is de verkennende fase afgerond, maar er is nog geen nieuwe regering. Eerst moeten de bevoegde partijorganen instemmen met formele coalitieonderhandelingen. Het akkoord bepaalt dus de inzet voor een volgende fase van de formatie; de uitvoering van de aangekondigde maatregelen staat daarmee nog niet vast.
Een belangrijk onderdeel is de zogeheten Vergesellschaftung van particuliere huurwoningen: het tegen vergoeding overbrengen van bezit naar een publieke of gemeenschappelijke organisatie. Volgens een dpa-bericht over het verkenningsdocument zouden grote verhuurders een basisbestand van 10.000 woningen mogen behouden. Alleen het bezit daarboven zou onder de maatregel vallen. Dat is een wezenlijke beperking ten opzichte van een overdracht van volledige bedrijven.
Het plan kent daarnaast uitzonderingen. Woningcoöperaties en organisaties die het algemeen belang dienen zouden buiten de regeling blijven. Hetzelfde geldt volgens dpa voor woningen die na 1 januari 2021 zijn gebouwd en voor toekomstige nieuwbouw. De partijen willen medio 2028 een wetsvoorstel presenteren. De afspraak is daarmee een voornemen voor wetgeving op langere termijn, geen onmiddellijke verandering van eigenaar voor huurwoningen.
Als juridische grondslag noemen de partijen artikel 15 van de Duitse grondwet. Dat artikel biedt ruimte om onder meer grond en productiemiddelen bij wet in gemeenschappelijk bezit onder te brengen, met regels voor compensatie. Het bestaan van die bepaling beslecht op zichzelf niet alle vragen over een concreet Berlijns voorstel. De geraadpleegde actuele berichten bevatten geen uitgewerkte berekening van de compensatie of de financiering.
De formatie volgt op de verkiezingen van 20 september, waarbij Die Linke de grootste partij werd. Volgens rbb, via Tagesschau, zouden Die Linke, Grüne en SPD samen 91 zetels hebben: veertien meer dan nodig voor een absolute meerderheid. Dat biedt een parlementaire basis voor de beoogde samenwerking. De partijen moeten echter nog een volledig regeerakkoord uitwerken en daar intern toestemming voor krijgen.
De gesprekken zijn bovendien belast door beschuldigingen van antisemitisme tegen afzonderlijke leden van Die Linke. Grüne en SPD onderbraken de verkenning tijdelijk na onenigheid over afspraken hierover. Volgens rbb moet een gezamenlijk overeengekomen tekst onderdeel worden van een eventueel regeerakkoord. Daarbij zijn sancties voorzien die bij antisemitische incidenten tot uitsluiting uit de fractie kunnen gaan.
Voor de vervolgstappen hanteren de partijen verschillende agenda’s. De Grünen hebben voor maandag een partijbijeenkomst gepland; Die Linke wil op 31 oktober besluiten over coalitieonderhandelingen. Bij instemming van alle partijen zouden die begin november kunnen starten. Voor Nederlandse lezers is vooral de gekozen richting in het woonbeleid relevant: Berlijn verkent een ingrijpende verandering in eigendom, terwijl vergoeding, uitvoerbaarheid en politieke goedkeuring nog moeten worden uitgewerkt.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Er is een akkoord over de inzet voor coalitieonderhandelingen.
- Het woonplan voorziet in compensatie en uitzonderingen.
- Partijgoedkeuring en wetgeving moeten nog volgen.
Links
Argumenten Publiek of gemeenschappelijk bezit kan huurders meer bescherming bieden en het beheer van woningen sterker richten op betaalbaarheid.
Waarden Woonzekerheid, democratische zeggenschap en sociale gelijkheid.
Gevolgen Voorstanders verwachten meer grip op huurbeleid, mits de publieke beheerder voldoende middelen voor onderhoud krijgt.
Midden
Argumenten Beoordeel het voorstel op juridische houdbaarheid, totale kosten en aantoonbare voordelen voor huurders; vergelijk het met bouwen en gericht aankopen.
Waarden Uitvoerbaarheid, rechtszekerheid en verantwoord gebruik van publieke middelen.
Gevolgen Een zorgvuldig begrensd plan kan draagvlak krijgen, maar langdurige procedures en hoge vergoedingen kunnen andere wooninvesteringen verdringen.
Rechts
Argumenten Bescherming van eigendom en voorspelbare regels zijn nodig voor investeringen; meer woningaanbod vraagt vooral om ruimte voor bouw en onderhoud.
Waarden Eigendomsrecht, ondernemerschap en financiële terughoudendheid.
Gevolgen Tegenstanders vrezen teruglopende investeringen en grote publieke kosten zonder dat overdracht op zichzelf extra woningen oplevert.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De politieke ontwikkeling is bevestigd in berichtgeving van zaterdag 17 oktober. De woningplannen zijn gecorrigeerd voor uitzonderingen en worden consequent als nog uit te werken voornemen beschreven.
- bevestigd Die Linke, Grüne en SPD hebben hun verkenning afgerond en stellen coalitieonderhandelingen voor. — De bijgewerkte verslaggeving van t-online beschrijft de gezamenlijke persconferentie. bron
- bevestigd Verhuurders zouden 10.000 woningen mogen behouden; het meerdere kan tegen vergoeding worden overgebracht. — Het gespecialiseerde dpa-bericht specificeert deze begrenzing. bron
- bevestigd Coöperaties, gemeenschapsgerichte organisaties en woningen van na 1 januari 2021 worden uitgezonderd; een wetsvoorstel is voorzien voor medio 2028. — Deze voorwaarden en planning staan in de dpa-samenvatting van het verkenningsdocument. bron
- bevestigd Artikel 15 wordt als juridische grondslag genoemd en voorziet in wettelijke compensatieregels. — De bron citeert de betreffende grondwetsbepaling. bron
- bevestigd Die Linke werd op 20 september de grootste partij. — Deutschlandfunk vermeldt verkiezingsdatum en grootste partij. bron
- bevestigd De drie partijen hebben samen 91 zetels, veertien boven de absolute meerderheid. — Rbb noemt beide cijfers in de via Tagesschau gepubliceerde berichtgeving. bron
- bevestigd Er zijn afspraken over antisemitische incidenten; partijbesluiten kunnen de weg openen naar onderhandelingen begin november. — Rbb beschrijft de afspraken, de tijdelijke onderbreking en de geplande besluitvorming. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: Woningbedrijven met meer dan 10.000 woningen worden in publiek bezit gebracht.Nu: Volgens het plan mogen grote verhuurders 10.000 woningen behouden en zou alleen het meerdere, met uitzonderingen en tegen vergoeding, worden overgebracht. (De gedetailleerde dpa-verslaggeving begrenst het plan; bovendien is nog geen wet aangenomen.)
Noot van de redactie
Het afgeronde verkenningsakkoord is bevestigd. Voor de woningafspraken is gebruikgemaakt van dpa-verslaggeving over het document; de twee dpa-publicaties tellen niet als onafhankelijke bevestigingen. De oorspronkelijke akkoordtekst is niet rechtstreeks geraadpleegd.Bronnen
- Linke, Grüne und SPD einig bei Verstaatlichungen — t-online / dpa
- Parteien in Berlin planen Vergesellschaftung von Wohnungen — news.de / dpa
- Sondierungen in Berlin: Linke, Grüne und SPD erzielen offenbar Einigung — Tagesschau / rbb
- Linke, Grüne und SPD erzielen Durchbruch bei Sondierungen — Deutschlandfunk
Meer hierover bij andere media
- AD — „berlijn duitsland”
- de Volkskrant — „berlijn duitsland”
- RTL Nieuws — „berlijn duitsland”