Omgeving speelt grote rol bij gokken door minderjarigen
Een nieuw Trimbos-rapport beschrijft hoe jongeren ondanks het verbod met gokproducten in aanraking komen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Minderjarigen mogen in Nederland niet gokken, maar een deel weet toch gokproducten te bereiken. Volgens een nieuw overzicht van het Trimbos-instituut spelen vrienden, familie, reclame en de beschikbaarheid van online producten daarbij samen een rol.
Het Trimbos-instituut publiceerde maandag een rapport over omgevingsfactoren die het gokgedrag van jongeren van 10 tot 18 jaar beïnvloeden. Het rapport beschrijft onder meer de mogelijke rol van vrienden, familie, reclame en online beschikbaarheid.
De onderzoekers beschrijven dat jongeren online en offline verschillende routes kunnen vinden naar gokproducten. Daarbij gaat het onder meer om sociale situaties, sportweddenschappen, kansspelen in de omgeving en het gebruik van accounts van anderen. De leeftijdsgrens van achttien jaar blijft volgens de Kansspelautoriteit onverkort gelden.
Volgens Trimbos is de omgeving belangrijk omdat gokken niet alleen een individuele keuze is. Jongeren kunnen via vrienden worden uitgenodigd, gokgedrag thuis zien of online worden blootgesteld aan berichten die gokken als normaal of aantrekkelijk presenteren. Het instituut benadrukt dat zulke factoren elkaar kunnen versterken, zonder dat daarmee voor iedere jongere hetzelfde risico ontstaat.
De Kansspelautoriteit stelde eerder dat minderjarigen slechts bij uitzondering door de controles van legale aanbieders heen komen. Die uitspraak gaat over de controles van legale aanbieders. De toezichthouder maakt zich zorgen over de normalisering van gokken onder jongeren.
Het rapport bevat geen bewijs dat iedere vorm van blootstelling automatisch tot problematisch gokgedrag leidt. Ook geeft het geen nieuwe landelijke schatting van het aantal minderjarigen dat momenteel gokt. Eerdere cijfers van Trimbos, gebaseerd op zelfrapportage, lieten zien dat een deel van de 16- en 17-jarigen in de onderzochte periode online had gegokt.
De onderzoekers leggen de nadruk op een brede aanpak. Die zou volgens hen niet alleen moeten bestaan uit leeftijdscontroles, maar ook uit aandacht voor reclame, sociale normen, opvoeding, onderwijs en de inrichting van gokproducten. Dat is een beleidskeuze; het rapport zelf schrijft niet voor welke maatregel als enige oplossing moet gelden.
Voor ouders en jongeren verandert door het rapport geen medische of juridische regel. Het maakt vooral zichtbaar waarom handhaving van een leeftijdsgrens ingewikkeld blijft wanneer gokproducten in de sociale en digitale omgeving aanwezig zijn. De precieze omvang van het probleem moet volgens Trimbos met aanvullend onderzoek worden gevolgd.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Minderjarigen mogen in Nederland niet gokken.
- Het Trimbos-instituut beschrijft sociale en digitale omgevingsfactoren die toegang tot gokken kunnen vergemakkelijken.
- De Kansspelautoriteit houdt toezicht op legale aanbieders en rapporteert dat minderjarigen daar slechts bij uitzondering door de controles komen.
- De landelijke omvang van gokken door minderjarigen is niet volledig met één nieuwe meting vastgesteld.
Links
Argumenten Benadrukt doorgaans dat bescherming van jongeren zwaarder moet wegen dan commerciële vrijheid. Vanuit deze invalshoek zijn strengere reclamebeperkingen, beperkingen op gokproducten en meer publieke preventie verdedigbaar.
Waarden Gelijke bescherming, volksgezondheid en het verkleinen van commerciële invloed op kwetsbare groepen.
Gevolgen Minder blootstelling en mogelijk minder schade, maar ook hogere uitvoeringskosten en minder ruimte voor aanbieders en sportfinanciering.
Midden
Argumenten Legt de nadruk op effectieve leeftijdscontroles, toezicht en gerichte preventie, terwijl legale aanbieders binnen duidelijke grenzen kunnen blijven bestaan.
Waarden Proportionaliteit, uitvoerbaarheid en bescherming op basis van aantoonbare risico’s.
Gevolgen Een combinatie van handhaving en preventie kan haalbaarder zijn dan één totaalverbod, maar vraagt blijvende gegevens en toezicht.
Rechts
Argumenten Benadrukt vaak de verantwoordelijkheid van ouders, aanbieders en individuen en waarschuwt voor brede verboden die ook volwassenen beperken.
Waarden Persoonlijke verantwoordelijkheid, keuzevrijheid en terughoudende overheidsbemoeienis.
Gevolgen Gerichte handhaving kan de lasten beperken, maar critici vrezen dat sociale en commerciële invloeden op jongeren dan onvoldoende worden aangepakt.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De hoofdpunten komen rechtstreeks uit het nieuwe Trimbos-rapport en eerdere informatie van de Kansspelautoriteit. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen nieuwe bevindingen en oudere zelfrapportagecijfers.
- bevestigd Minderjarigen mogen in Nederland niet gokken. — Dit staat bij de Kansspelautoriteit. bron
- bevestigd Trimbos publiceerde op 19 oktober 2026 een rapport over omgevingsfactoren bij jongeren van 10 tot 18 jaar. — De rapportpagina vermeldt de publicatie en leeftijdsgroep. bron
- bevestigd Vrienden, familie, reclame en online beschikbaarheid kunnen een rol spelen. — Deze factoren worden in het rapport beschreven. bron
- bevestigd Kansspelautoriteit zegt dat minderjarigen slechts bij uitzondering door controles van legale aanbieders komen. — Dit is de kern van de samenvatting van het Ksa-onderzoek. bron
- bevestigd Eerdere zelfrapportagecijfers meldden online gokken onder 20 procent van 16- en 17-jarigen in een bepaalde onderzoeksperiode. — Trimbos noemt dit cijfer en de periode op zijn cijferspagina. bron
Noot van de redactie
Het nieuwe rapport gaat over omgevingsfactoren en niet over een nieuwe landelijke meting. De beschikbare cijfers zijn deels gebaseerd op zelfrapportage en zijn niet zonder meer representatief voor alle jongeren.Bronnen
- Omgevingsfactoren in relatie tot gokgedrag van minderjarige jongeren — Trimbos-instituut
- Onderzoek deelname legale online kansspelen door minderjarigen afgerond — Kansspelautoriteit
- Cijfers gokken onder minderjarigen — Trimbos-instituut
Meer hierover bij andere media
- Het Parool — „gokken minderjarigen”
- Trouw — „gokken minderjarigen”
- NRC — „gokken minderjarigen”