Onderzoek: 68 Kamerleden lazen AI-teksten voor
Een analyse van debatbijdragen geeft aanwijzingen voor gebruik van chatbots bij meerdere fracties, maar detectie levert geen hard bewijs.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
.jpg){kind=link}
Minstens 68 Tweede Kamerleden spraken dit jaar teksten uit die volgens een AI-detector grotendeels door een chatbot waren geschreven. Dat melden Investico en De Groene Amsterdammer op basis van hun onderzoek.
De onderzoekers analyseerden 2.715 voorbereide eerste bijdragen uit 303 plenaire en commissiedebatten tussen 1 januari en 30 september. Alleen teksten die volgens de detector Pangram voor meer dan de helft met AI waren geschreven, telden mee. Interrupties en moties zijn buiten beschouwing gelaten.
In 187 van de 303 onderzochte debatten sprak volgens de analyse ten minste één Kamerlid een bijdrage uit die aan die grens voldeed. In totaal ging het om 297 bijdragen. De markering bewijst niet dat een tekst grotendeels of volledig door een chatbot is geschreven: volgens de methodebeschrijving herkent de detector taalpatronen die vaker in AI-teksten voorkomen.
Het gebruik was volgens het onderzoek verspreid over meerdere fracties. Voormalig Pro-Kamerlid Esmah Lahlah, inmiddels wethouder in Amsterdam, stond bovenaan de lijst. Daarna volgden onder anderen PVV-Kamerlid Rachel van Meetelen, D66-Kamerlid Fatimazhra Belhirch en VVD-Kamerlid Wendy van Eijk. De BBB had volgens de analyse het hoogste aandeel gemarkeerde bijdragen: ongeveer 30 procent.
Volgens Investico zeggen veel Kamerleden die door de onderzoekers zijn benaderd AI vooral te gebruiken om eigen teksten in te korten, begrijpelijker te maken of taalkundig te verbeteren. Het CDA-Kamerlid Harmen Krul zei volgens Investico dat hij AI gebruikt bij de voorbereiding, maar niet wil dat de indruk ontstaat dat zijn bijdragen volledig uit een chatbot komen. Volgens Investico zeggen andere Kamerleden inmiddels met het gebruik te zijn gestopt.
De onderzoekers signaleren dat AI-gemarkeerde teksten vaker bepaalde stijlpatronen bevatten, zoals opsommingen van drie elementen en formuleringen met een tegenstelling. Hoogleraren taalverwerking en politieke communicatie die in het onderzoek worden aangehaald, waarschuwen dat het probleem niet alleen over stijl gaat: wanneer een model informatie selecteert of een betoog inkort, kan het ook de politieke afweging beïnvloeden.
Het onderzoek komt op een moment waarop het gebruik van AI in de politiek al vaker ter discussie staat. Eerder meldde de NOS dat ongeveer een kwart van de schriftelijke Kamervragen met hulp van AI was opgesteld. De nieuwe analyse gaat over gesproken debatbijdragen en laat volgens de onderzoekers zien dat de discussie niet alleen gaat over efficiëntie, maar ook over verantwoordelijkheid, controle en herkenbaarheid van volksvertegenwoordigers.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Investico en De Groene Amsterdammer analyseerden voorbereide debatbijdragen uit de Tweede Kamer.
- 68 Kamerleden en 297 bijdragen kwamen boven de gekozen AI-detectiedrempel uit.
- De gebruikte methode kan taalpatronen signaleren, maar stelt niet zelfstandig vast wie een tekst heeft geschreven.
- Kamerleden zeggen AI onder meer te gebruiken voor inkorten en redigeren.
Links
Argumenten AI kan werkdruk verlagen, maar volksvertegenwoordigers moeten hun inhoudelijke keuzes zelf maken. Als commerciële modellen bepalen welke argumenten worden benadrukt of geschrapt, kan dat vooral groepen benadelen die al minder politieke macht hebben.
Waarden Democratische controle, menselijke verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en transparantie.
Gevolgen Links vreest verschraling van het debat en vraagt om duidelijke regels, openbaarmaking en voldoende ondersteuning voor Kamerleden.
Midden
Argumenten Een mogelijke afweging vanuit het politieke midden is dat AI een legitiem hulpmiddel kan zijn voor taalredactie, zolang Kamerleden de inhoud controleren en politieke verantwoordelijkheid houden. Daarbij passen richtlijnen, training en controleerbare afspraken in plaats van een totaalverbod.
Waarden Zorgvuldigheid, uitvoerbaarheid, betrouwbaarheid en continuïteit van het parlementaire werk.
Gevolgen Het midden benadrukt dat regels proportioneel moeten zijn: maak onderscheid tussen redigeren en het laten genereren van politieke standpunten.
Rechts
Argumenten Een mogelijke rechtse afweging is dat Kamerleden zelf aanspreekbaar moeten zijn op hun woorden, maar dat technologie niet bij voorbaat hoort te worden gewantrouwd. Een verbod kan kleine fracties benadelen die minder beleidsmedewerkers hebben en AI gebruiken om werkdruk op te vangen.
Waarden Individuele verantwoordelijkheid, efficiëntie, keuzevrijheid en gelijke toegang tot hulpmiddelen.
Gevolgen Rechts vreest bureaucratische beperkingen en wil vooral optreden tegen feitelijke fouten, misleiding en het uitbesteden van politieke oordeelsvorming.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en onderzoeksmethode zijn terug te vinden in de publicatie van Investico en worden onafhankelijk beschreven door NOS en NL Times. De tekst formuleert AI-detectie nadrukkelijk als aanwijzing en niet als sluitend bewijs.
- bevestigd 68 Tweede Kamerleden kwamen in de analyse voor met debatteksten die volgens Pangram grotendeels door AI waren geschreven. — Genoemd door Investico en NOS. bron
- bevestigd De onderzoekers analyseerden 2.715 bijdragen uit 303 debatten tussen 1 januari en 30 september 2026. — Onderzoeksmethode en aantallen staan in de verantwoording van Investico. bron
- bevestigd In 187 van de 303 debatten werd minimaal één bijdrage als grotendeels AI-geschreven aangemerkt. — Onderzoeksnotitie van Investico. bron
- bevestigd De BBB had volgens de analyse ongeveer 30 procent AI-gemarkeerde spreekbijdragen. — Genoemd door Investico en NOS. bron
- bevestigd AI-detectie bewijst niet dat een tekst volledig door een chatbot is geschreven. — Dit is een methodologische nuancering die volgt uit de beschreven detectiemethode en de gekozen drempel. bron
Noot van de redactie
Zeker is dat Investico en De Groene Amsterdammer 2.715 debatbijdragen analyseerden en 297 bijdragen boven hun AI-drempel uitkwamen. Onzeker blijft of gemarkeerde teksten daadwerkelijk door AI zijn geschreven, omdat detectiesoftware geen sluitend bewijs levert; officiële Kamerdata over AI-gebruik ontbreken.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- de Volkskrant — „tweede kamer”
- RTL Nieuws — „tweede kamer”
- NOS — „tweede kamer”