zaterdag 24 oktober 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.English

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Buitenland

Braziliaanse kiesautoriteiten selecteren stemmachines voor audits

In meerdere deelstaten zijn zaterdag elektronische stemmachines aangewezen voor openbare controles tijdens de tweede ronde van de presidentsverkiezingen.

Vervolg op: Braziliaanse verkiezing blijft nek-aan-nekrace vrijdag 23 oktober 2026, 19:41

Luister naar dit artikel

Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.

Voorgelezen door een AI-stem.

Brazilian electronic voting machine
Brazilian electronic voting machine · Foto: Mauro Cateb / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 · Filmpje: Superior Tribunal de Justiça (STJ) / Wikimedia Commons, CC BY 3.0 (fragment, zonder geluid, uit 2018)

Braziliaanse kiesautoriteiten hebben zaterdag bepaald welke elektronische stemmachines zondag tijdens de tweede ronde worden gecontroleerd. De openbare audits moeten laten zien dat de digitale uitslag overeenkomt met handmatig uitgebrachte teststemmen en dat de geïnstalleerde software authentiek is.

Het Braziliaanse hooggerechtshof voor verkiezingen, het TSE, noemt de controles het sluitstuk van een langer audit- en toezichtproces. Partijen, toezichthouders, maatschappelijke organisaties en internationale waarnemers konden daarbij betrokken zijn.

Bij de integriteitstest worden stemmen op papier uitgebracht en tegelijk ingevoerd in geselecteerde elektronische machines. Na afloop worden de uitkomsten met elkaar vergeleken. De test vindt plaats tijdens de officiële stemuren, zodat het proces publiek kan worden gevolgd.

Daarnaast is er een authenticiteitstest. Daarbij wordt gecontroleerd of de software op een machine overeenkomt met de versies die door de kiesautoriteit zijn ontwikkeld, gecontroleerd, ondertekend en verzegeld. Deze controle gebeurt vóór de stemming in de betreffende stemlocatie.

Advertentie

De aantallen verschillen per deelstaat. In São Paulo gaat het volgens de regionale kiesautoriteit om 51 machines die aan de audits worden onderworpen. In Rio de Janeiro worden 43 stemlocaties geselecteerd; 31 machines gaan naar een integriteitstest, twee naar een biometrische variant en tien naar een authenticiteitstest.

De procedures zijn van belang omdat de Braziliaanse elektronische stemmethode al jaren onderwerp is van politiek wantrouwen en desinformatie. De audits bewijzen niet dat elke afzonderlijke machine in het land wordt onderzocht, maar bieden wel een controleerbare steekproef van het systeem.

De tweede verkiezingsronde vindt zondag plaats. De controles leveren niet vooraf een voorspelling op over de uitslag. Ze zijn bedoeld om de werking en controleerbaarheid van het stemsysteem te toetsen, ongeacht welke kandidaat wint.

Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Brazilië Brasília
Locatie: Brasília · Bekijk in Google Maps · kaart: Natural EarthNieuw: een locatiekaartje bij het nieuws, met dank aan de lezer die het voorstelde.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
  • Op 24 oktober zijn in verschillende Braziliaanse deelstaten elektronische stemmachines voor audits aangewezen.
  • De audits bestaan uit integriteits- en authenticiteitstests.
  • De tweede ronde van de presidentsverkiezingen vindt op 25 oktober plaats.
  • De controles zijn steekproeven en controleren niet iedere machine afzonderlijk.
Midden

Argumenten De institutionele benadering wijst erop dat een technisch systeem vooral gebaat is bij vaste procedures, onafhankelijke controle en terughoudendheid met onbewezen claims. Audits moeten uitlegbaar zijn zonder de uitslag vooraf politiek te belasten.

Waarden Procedurele betrouwbaarheid, deskundigheid en rechtszekerheid.

Gevolgen Een transparante steekproef kan voldoende vertrouwen bieden als de methodes consistent worden toegepast, maar moet worden aangevuld met duidelijke communicatie over de beperkingen.

Rechts

Argumenten Een rechtse benadering zal nadruk leggen op verkiezingsintegriteit, controleerbare uitslagen en de mogelijkheid om fouten of manipulatie uit te sluiten. Zij zal erop aandringen dat twijfels niet worden weggezet als desinformatie voordat ze technisch zijn onderzocht.

Waarden Verantwoordingsplicht, nationale soevereiniteit en vertrouwen in de stem van de kiezer.

Gevolgen Strenge controles kunnen het vertrouwen versterken, maar politieke druk op verkiezingsinstanties kan juist de onafhankelijkheid van het proces aantasten.

De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De beschreven audits, testmethodes en deelstaatcijfers zijn afkomstig van Braziliaanse verkiezingsautoriteiten en een onafhankelijk nieuwsmedium. Het artikel maakt duidelijk dat het om steekproeven gaat en niet om een volledige controle van alle machines.

  • bevestigd De Braziliaanse verkiezingsautoriteiten selecteerden op 24 oktober machines voor audits vóór de tweede ronde. — Het TSE en regionale kiestribunalen publiceerden hierover op 24 oktober. bron
  • bevestigd De integriteitstest vergelijkt papieren stemmen met de elektronische uitslag. — Het TSE beschrijft precies deze procedure. bron
  • bevestigd In São Paulo worden 51 machines gecontroleerd. — De regionale kiesautoriteit van São Paulo noemt dit aantal. bron
  • bevestigd In Rio de Janeiro worden 43 machines of stemlocaties voor audits aangewezen. — Agência Brasil beschrijft de selectie van 43 stemlocaties in Rio de Janeiro. bron
Noot van de redactie
De auditprocedures en de selectie van machines zijn officieel bevestigd. De audits zijn steekproeven en vormen geen volledige controle van iedere stemmachine.
Het verhaal tot nu toe
  1. vrijdag 23 oktober 2026, 19:41 Braziliaanse verkiezing blijft nek-aan-nekrace
  2. zaterdag 24 oktober 2026, 08:14 Lula en Bolsonaro houden laatste debat
  3. zaterdag 24 oktober 2026, 22:12 Braziliaanse kiesautoriteiten selecteren stemmachines voor audits (dit artikel)
Meer hierover bij andere media

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.