maandag 26 oktober 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.EnglishZoeken

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Wetenschap

Wetenschappers reconstrueren kleurveranderend Romeins glas

Een team uit Sheffield bootste het optische effect van de 1.600 jaar oude Lycurgus-beker na.

Luister naar dit artikel

Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.

Voorgelezen door een AI-stem.

Lycurgus Cup
Lycurgus Cup · Foto: Chappsnet / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Onderzoekers van de University of Sheffield hebben het kleurveranderende effect van de Romeinse Lycurgus-beker nagebouwd. Het onderzoek helpt verklaren hoe de vierde-eeuwse beker groen lijkt in weerkaatst licht en rood wanneer licht erdoorheen valt.

De Lycurgus-beker bevindt zich in het British Museum en is gemaakt van zogenoemd dichroïsch glas. De kleurwisseling ontstaat door de manier waarop licht reageert op zeer kleine goud- en zilverdeeltjes in het glas.

De onderzoekers verwerkten nanokristallen van goud en zilver in gesmolten glas. Zij beschrijven hoe tijdens het afkoelen die deeltjes om andere bestanddelen van het materiaal heen groeiden. Volgens hun beschrijving ontstond daardoor een optisch effect dat overeenkomt met de kleuren van het historische object.

Volgens de onderzoekers is het resultaat nauwkeuriger dan eerdere pogingen om het effect te reproduceren. Zij stelden vast dat de omstandigheden in de oven daarbij belangrijk waren: temperatuur en positie in de oven beïnvloeden welke kleur het glas uiteindelijk vertoont.

Advertentie

De studie zegt niet dat de volledige productiemethode van de Romeinse makers definitief is vastgesteld. De onderzoekers zeggen dat zij een recept gebruikten dat was afgeleid van een fragment en daarmee een moderne reconstructie maakten. Dat blijft iets anders dan rechtstreeks aantonen hoe de oorspronkelijke beker werd vervaardigd.

De resultaten worden gekoppeld aan een tentoonstelling in Sheffield die in november opent. De reconstructie kan helpen oude glastechnologie en de werking van nanomaterialen beter te begrijpen. Of het onderzoek commerciële toepassingen oplevert, is nog niet bekend.

Verenigd KoninkrijkZwitserlandNederlandIerlandDuitslandFrankrijkDenemarkenBelgië British Museum
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Locatie: British Museum · Bekijk in Google Maps · kaart: Natural EarthNieuw: een locatiekaartje bij het nieuws, met dank aan de lezer die het voorstelde.

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De belangrijkste technische en historische beweringen zijn gecontroleerd bij de universiteit en onafhankelijke berichtgeving. Onzekerheden over de exacte Romeinse productiemethode zijn expliciet in de tekst opgenomen.

  • bevestigd De Lycurgus-beker is ongeveer 1.600 jaar oud en verandert van groen naar rood afhankelijk van de lichtinval. — Beschrijving door het Sheffield-project en The Guardian. bron
  • bevestigd Goud- en zilverdeeltjes veroorzaken het optische effect. — Uitleg in de berichtgeving over de reconstructie. bron
  • bevestigd De reconstructie is gemaakt door onderzoekers van de University of Sheffield. — Universitaire projectpagina. bron
Noot van de redactie
De reconstructie en de tentoonstelling zijn bevestigd door de universiteit en onafhankelijke berichtgeving. De precieze oorspronkelijke productiemethode blijft deels onzeker.
Meer nieuws uit het Verenigd Koninkrijk

The Vector — onze Britse editie, in het Engels.

Meer hierover bij andere media
  • NU.nl — „wetenschap romeinen”
  • De Telegraaf — „wetenschap romeinen”
  • AD — „wetenschap romeinen”

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.